Phi công Việt Nam kể về chuyến bay xuyên qua 'chảo lửa' Trung Đông
Giữa những ngày chiến sự Trung Đông căng thẳng, các chuyến bay thương mại nối liền Việt Nam và châu Âu vẫn sải cánh an toàn. Phía sau mỗi hành trình là những tính toán chi li, khắt khe của người cầm lái và sự đánh đổi lợi ích kinh tế của hãng bay với nguyên tắc "0% rủi ro", an toàn là số 1.
Người dẫn đường
Trở về TPHCM sau hành trình dài 11 tiếng từ Đức, cơ trưởng Đặng Lương Mạnh Hà - Phó Đội trưởng Đội bay Boeing 787, Đoàn bay 919 của Vietnam Airlines - chia sẻ với PV Tiền Phong về chuyến bay xuyên qua Trung Đông do chính mình cầm lái ngày 3/3.
Với gần 30 năm chinh phục bầu trời, nhiều kinh nghiệm xử lý các tình huống phức tạp, anh Mạnh Hà cho biết chiến sự leo thang tại Trung Đông hiện nay đặt ra những áp lực và yêu cầu đặc biệt cho hoạt động hàng không quốc tế, với các phi hành đoàn trực tiếp điều hành chuyến bay.
Theo cơ trưởng Mạnh Hà, từ năm ngoái các chuyến bay đi châu Âu của Vietnam Airline đã tránh không phận Iran vì khu vực này tiềm ẩn nguy cơ cao về xung đột quân sự. Thay vào đó, hành trình từ TPHCM hoặc Hà Nội đi Đức, Anh, Pháp bay qua không phận Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Ấn Độ, Pakistan, Afghanistan, Tajikistan, Azerbaijan và Georgia. Thời điểm này, đường bay tiếp tục được điều chỉnh xa hơn và thời gian bay kéo dài thêm khoảng 5-10 phút để tránh khu vực nguy hiểm .
Cơ trưởng Đặng Lương Mạnh Hà - Phó Đội trưởng Đội bay Boeing 787, Đoàn bay 919, Vietnam Airlines. Ảnh: NVCC.
Những ngày vừa qua, khi tất cả các hãng hàng không đều dồn về một đường bay an toàn, bầu trời trở nên chật chội hơn. Cơ trưởng Mạnh Hà ví von khu vực này như một khe hẹp nằm giữa vùng chiến sự và dãy núi Himalaya cao ngất ngưởng.
Trên bản đồ theo dõi chuyến bay trực tuyến Flightradar24 các máy bay hiển thị "chi chít", còn thực tế nam phi công cho biết trên không mắt thường chỉ nhìn thấy máy bay khác ở khoảng cách 40-50 km, radar buồng lái quét chướng ngại vật ở phạm vi hàng trăm km.
Theo vị cơ trưởng, trong giai đoạn này, sự đoàn kết của các tổ bay quốc tế được thể hiện rất tự nhiên và chuyên nghiệp. Bên cạnh liên lạc với mặt đất, các phi công sử dụng tần số liên lạc trên không để " nghe ngóng " và báo đường cho nhau.
Không phận Iran - Iraq và các nước lân cận vắng bóng máy bay trong ngày 4/3.
"Khi sắp bay qua không phận Azerbaijan, chúng tôi được nghe các phi công bay trước thông báo tình hình qua tần số khẩn cấp như: Không có vấn đề gì, ổn định, không nhiễu động, không xóc. Lúc đó, tổ lái phía sau sẽ hoàn toàn yên tâm đưa chuyến bay đi qua", cơ trưởng Mạnh Hà chia sẻ.
Giải mã 'siêu máy bay' rời điểm nóng
Ngày 2/3, dữ liệu từ Flightradar24 cho thấy một chiếc "siêu máy bay" Airbus 380 của Etihad Airways đã cất cánh từ điểm nóng Abu Dhabi (UAE) đi London (Anh), là chiếc đầu tiên rời khỏi điểm nóng. Ngay sau đó là hàng loạt chuyến bay đến Riyadh, Amsterdam và Islamabad. Chuyến bay từ điểm nóng được cả thế giới nín thở chú ý giữa lúc có thông báo ngừng bay.
Lý giải tình huống này dưới góc nhìn của một phi công lão luyện, cơ trưởng Mạnh Hà khẳng định: "Không bao giờ có chuyện các bên đang giao tranh, đang xung đột mà máy bay thương mại lại cất cánh. Hàng không không bao giờ chấp nhận tỷ lệ rủi ro, không có chuyện 99% an toàn là cất cánh, rủi ro phải là 0%. Nếu là tôi cầm lái chiếc Airbus 380 đó, tôi cũng tự tin và sẵn sàng".
Thông tin chuyến bay từ UAE đi Vương quốc Anh.
Nam cơ trưởng phân tích, để chiếc Airbus 380 cất cánh, chắc chắn tất cả các bên liên quan như Mỹ, Israel và Iran đều đã được thông báo và thống nhất ưu tiên vùng trời cho máy bay chở khách rời UAE.
"Các bên nắm rõ chuyến bay cất cánh giờ nào, cao độ bao nhiêu, qua những điểm nào để đảm bảo một hành lang an toàn tuyệt đối. Nếu là máy bay quân sự đi chiến đấu thì sống hay chết vẫn phải đi. Nhưng đối với máy bay chở khách, bay thương mại thì không một hãng hàng không nào dám lấy sự an toàn ra để đánh đổi bất kỳ danh tiếng hay lợi ích kinh tế nào", cơ trưởng Mạnh Hà khẳng định.
Bản lĩnh phi công
Theo cơ trưởng Mạnh Hà, những ngày qua làn sóng hành khách Trung Đông đổ xô tìm đường sơ tán, đẩy nhu cầu lên mức quá tải. Đón lượng lớn khách hàng quá cảnh mang theo tâm lý hoang mang về chiến sự ở quê hương, trong giai đoạn này tổ bay của Vietnam Airlines luôn dành sự quan tâm đặc biệt.
"Trước khi máy bay cất cánh, phi công sẽ ra cửa máy bay chào hỏi, điều này để trấn an hành khách và khẳng định rằng "trong bất kỳ tình huống nào chúng tôi cũng luôn đồng hành cùng hành khách, đưa hành khách tới nơi an toàn". Trong suốt hành trình, các thông báo về thời tiết, tình hình đường bay an toàn liên tục được phát đi để hành khách an tâm", nam cơ trưởng nói.
Để giữ được sự điềm tĩnh, bản lĩnh làm chủ mọi tình huống điều hành chuyến bay, phi công thường xuyên phải rèn luyện và kiểm tra năng định rất nghiêm ngặt. Định kỳ 3-6 tháng, phi công phải bay SIM huấn luyện (buồng lái giả định), tập dượt các tình huống không có trong sách vở, chưa từng xảy ra, bối cảnh phức tạp hoặc máy bay hỏng hóc bất ngờ...
Chính bản lĩnh đó đã giúp nam phi công vững tay lái trên mọi chuyến bay. Được biết, trong giai đoạn COVID-19, cơ trưởng Mạnh Hà đã tham gia nhiều chuyến bay giải cứu phức tạp từ Mỹ, châu Phi, châu Âu. Nam phi công luôn mang một tâm thế kiên định "sẵn sàng nhận lệnh điều động lên đường trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù tới Trung Đông giải cứu công dân hay thực hiện các chuyến bay nhân đạo quốc tế... Không nơi nào chúng tôi không thể đến".
Cơ trưởng Đặng Lương Mạnh Hà và cộng sự bên trong buồng lái chiếc Boeing 787. Ảnh: NVCC.
Ngày 10/3, cơ trưởng Mạnh Hà sẽ điều hành chuyến bay tiếp theo tới Đức . Anh khẳng định các đường bay châu Âu của Vietnam Airlines hiện nay ổn định, các phi hành đoàn luôn sẵn sàng, chuyên nghiệp và tuân thủ quy định an toàn là số 1.
Tính đến ngày 5/3, xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đã leo thang thành cuộc chiến khu vực. Iran đóng cửa hoàn toàn không phận sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, trong khi Israel nhiều lần tạm dừng hoạt động tại sân bay Ben Gurion khi Iran đáp trả bằng tên lửa. Iraq, Jordan và Lebanon cũng hạn chế bay do nằm trên đường bay của tên lửa và UAV.
Tình hình căng thẳng buộc các hãng hàng không lớn như Emirates, Qatar Airways, Lufthansa phải hủy hàng ngàn chuyến bay hoặc điều chỉnh bay qua các hành lang xa hơn như Trung Á hoặc châu Phi, làm tăng thời gian bay và chi phí nhiên liệu.
