Nữ bác sĩ chữa bệnh cho những em bé nằm trong bụng mẹ: "Mình luôn học hỏi và phát triển không ngừng nghỉ vì… THƯƠNG"

Tôi đến gặp TS.BS Nguyễn Thị Sim (chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Y học bào thai tại Việt Nam, hiện là Phó tổng giám đốc của Bệnh viện Đại học PhenikaaMec), trong một chiều mùa xuân khi mưa bụi giăng khắp nơi, mầm non được dịp ươm chồi nảy lộc.

Chị xuất hiện trước mặt tôi với mái tóc ngắn trẻ trung hiện đại nhưng lạ thay sự dịu dàng của người bác sĩ này vẫn lan tỏa trong tôi. Nghe chị kể chuyện nghề, chuyện của bác sĩ chuyên về y học bào thai mới thấy, thế giới này còn biết bao điều kỳ diệu chưa được sẻ chia.

Mỗi ca bệnh là một lời chứng minh cho người bác sĩ vẹn tròn cả tâm lẫn tài

Mới năm ngoái, 1 cặp vợ chồng lặn lội từ Nghệ An ra Hà Nội với niềm mong giữ con đau đáu. Sản phụ tên N.T.H (sinh năm 1987), mang thai lần 5 lần nhưng đã từng bị mất thai 3 lần. Lần này chị trải qua 1 thai kỳ với nhiều nguy cơ: Giảm hormone tuyến giáp, có nhóm máu Rh -, kháng thể Anti D trong huyết thanh cao, bị u xơ tử cung, mang gen tăng đông.

Trước đó, chị từng sảy thai 2 lần khi mới được 6 tuần. 2 lần sinh thường thì con thứ 2 bị vàng da sau sinh, thiếu máu (hiện khỏe mạnh bình thường). Thai lần 3 được 37 tuần sinh mổ năm 2020 nhưng bị phù thai không rõ nguyên nhân.

Biết mình có thai kỳ kém suôn sẻ, ngay khi thai được 7 tuần, chị H. trở lại Bệnh viện Huyết học Truyền máu Trung ương thăm khám, được giới thiệu đến TS.BS Nguyễn Thị Sim - Giám đốc Trung tâm Y học bào thai Bệnh viện Đại học Phenikaa. Bác sĩ Sim đã nhận lời quản lý thai cho chị H vì đã tìm ra nguyên nhân và phương pháp điều trị dứt điểm bệnh lý này, nên hành trình đi đi về về Nghệ An - Hà Nội của 2 vợ chồng chị bắt đầu từ đó.

Theo dõi sát mỗi 2 tuần 1 lần khám, đến tuần thai thứ 25, BS Sim siêu âm phát hiện em bé bị thiếu máu. Do mẹ có anti D chống lại kháng nguyên hồng cầu của con,bất đồng này làm tan máu thai nhi gây thiếu máu. Khi đó tuổi thai còn nhỏ, chưa thể đem ra ngoài để nuôi được. Nên BS Sim đã đưa ra đầy quyết đoán: cần phải truyền máu cho thai nhi chữa bệnh cho em bé ngay khi nằm trong bụng mẹ để không bị thai lưu như các lần trước nữa. Lúc đó, thai được 25 tuần 4 ngày.

Mọi chuyện tưởng sẽ êm xuôi nhưng không, sau đó 3 tuần, em bé trong bụng lại tiếp tục thiếu máu do kháng nguyên của mẹ lại tiếp tục gây vỡ hồng cầu thai nhi. Sự quyết đoán của bác sĩ lại được đưa ra 1 lần nữa: Truyền máu lần 2 cho thai nhi. Lúc này thai được 28 tuần.

Sau 2 lần truyền máu, thai nhi được cung cấp một tuần hoàn đủ như những em bé khác. Các triệu chứng lâm sàng ổn định.

Đến khi thai được 30 tuần 4 ngày, tình trạng thai nhi bị thiếu máu lại tiếp diễn. Chắt chiu từng cơ hội mong manh, chắt chiu từng ngày mong con được lớn thêm trong bụng mẹ, BS Sim quyết định truyền máu cho thai nhi lần 3.

Cho đến giờ, BS Sim vẫn còn nhớ như in ngày hôm ấy. Đồng hồ điểm 14h ngày 10/9/2025, hành trình truyền máu cho em bé trong bụng mẹ diễn ra. Nhưng sau đó có dấu hiệu suy thai. Không thể để em bé gặp nguy hiểm, nữ bác sĩ ngay lập tức chỉ định chuyển mổ cấp cứu. Chị cùng ekip Gây mê hồi sức và sơ sinh của mình tại PhenikaaMec triển khai mổ lấy thai cấp cứu, ra 1 bé trai nặng 1,5kg. Trẻ được chuyên gia sơ sinh tiến hành hồi sức ngay tại phòng mổ. Con hồng hào, được chuyển khoa sơ sinh theo dõi.

"Đến ngày 13/9/2025, sản phụ ổn định ra viện cùng con trai mình. Em bé đã chào đời khỏe mạnh. Hiện con đã được 6 tháng tuổi, vô cùng trộm vía đáng yêu", BS Sim nói trong niềm vui ánh lên đôi mắt.

Đây chỉ là một ca bệnh gần nhất trong vô số các trường hợp được BS Sim thăm khám, điều trị. "Với sự tiến bộ của Y học hiện đại, tình trạng này ngày nay đã có thể được điều trị bằng kỹ thuật truyền máu cho thai nhi qua dây rốn. Đây là một thủ thuật chuyên sâu trong lĩnh vực Y học bào thai. Dưới hướng dẫn siêu âm, bác sĩ sẽ đưa kim vào tĩnh mạch rốn để truyền lượng máu phù hợp. Kỹ thuật này giúp ổn định tình trạng thiếu máu của thai nhi, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và tính mạng của em bé", BS Sim nói.

Là bác sĩ đặt nền móng xây dựng ngành y học bào thai của Việt Nam, luôn học hỏi và phát triển không ngừng nghỉ vì 1 chữ "thương"

Càng học và càng làm nhiều, BS Sim càng nhận thấy: "Mình đã làm đúng nghề". Ít ai biết, trước đây chị từng phân vân giữa việc thi ngành sư phạm hay ngành y. Nếu vào học sư phạm, chị sẽ được tuyển thẳng vì có giải học sinh giỏi quốc gia. Nhưng sau nhiều lần phân vân, chị quyết định chọn ngành y, dù biết phụ nữ mà làm sẽ vất vả hơn.

Khi chọn ngành y, đầu tiên BS Sim nghĩ "mình sẽ trở thành bác sĩ răng hàm mặt chẳng hạn…". Thế nhưng, duyên đưa đẩy chị đến với ngành sản phụ khoa, sau khi học và cảm nhận đủ các chuyên ngành khác nhau.

"Mình nhận ra mình rất thương quý người phụ nữ, muốn được nâng niu bà mẹ, trẻ em nên quyết tâm học thật tốt chuyên ngành này. Trong quá trình học lại được các thầy cô lại truyền tải cho kiến thức rất bài bản, càng học thấy càng hay nên càng muốn gắn bó", BS Sim kể.

Sau khi ra trường đi làm, BS Sim được phân về làm tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Phòng đầu tiên chị về là phòng chẩn đoán trước sinh. Những câu chuyện thai nhi bị dị tật khi ấy khiến chị không thể ngừng nghĩ. "Nhiều chuyện buồn lắm, có những sản phụ cứ lặp đi lặp lại nhiều lần chuyện mất con nhưng không có phương pháp nào chữa cả". Những điều ấy thôi thúc BS Sim phải học thêm, nghiên cứu thêm vì sức khỏe của em bé ngay từ trong bụng mẹ.

Thế rồi từ năm 2014, BS Sim có dịp được tham gia hội thảo quốc tế. Can thiệp bào thai khi đó đã phát triển một số phương pháp ở Pháp. Chị nghĩ mình có thể học và phát triển thêm nữa. Nghĩ là làm ngay. Ngày đêm chị đèn sách, đọc dịch tài liệu nước ngoài để xem có gì giúp cho người Việt mình hay không.

Đến năm 2017, đoàn y tế của Pháp về Việt Nam để hơp tác, có 1 chính sách rất nhân văn: Đào tạo những kỹ thuật mới Việt Nam chưa làm được. BS Sim lúc đó ở trong ban hợp tác quốc tế cho Sở Y tế Hà Nội. Chị trao đổi nguyện vọng của mình với nền y học bào thai, can thiệp bào thai vì quá đau lòng khi nhìn cảnh biết bệnh mà không thể chữa cho con, nhiều gia đình phải chịu mất con hoặc giữ con chào đời thì cũng không vẹn tròn hạnh phúc.

"Dần dần, tất cả những gì thế giới làm được thì Việt Nam cũng làm được", BS Sim nói. Chị đã dành nhiều thời gian đi nước ngoài tu nghiệp, đi liên tục, hợp tác với các chuyên gia, mời các chuyên gia về Việt Nam để hỗ trợ set up cho những ca khó đầu tiên.

Trưởng thành từ cái nôi của Y tế Pháp nhưng chưa dừng ở đó, BS Sim cũng liên tục tận dụng các cơ hội khác ở Mỹ, Anh… bởi chị quan niệm: "Không có 1 nước nào giỏi hết tất cả mọi thứ", bởi mong đem về Việt Nam những điều tốt nhất cho bà mẹ, trẻ em. Nhớ lại, BS Sim thấy mình may mắn vì ngày ấy được Nhà nước rất đầu tư để phát triển lĩnh vực y học bào thai.

Ngoài việc đi học để thực hành tại bệnh viện, Bộ Y tế, Bộ Khoa học Công nghệ ngày ấy cũng đã duyệt 1 đề tài quốc gia của chị, được đánh giá ngang tầm thế giới. BS Sim cùng các cộng sự có thể triển khai kỹ thuật bào thai chính thống, bài bản, viết quy trình phù hợp với người Việt. Rất nhiều em bé người thực việc thực đã được cứu sống nhờ kỹ thuật đó. Đây cũng chính là động lực, là lời tiên phong cho các bác sĩ sản khoa khác cùng chí hướng, mục tiêu và nguyện vọng để cứu chữa các em bé.

Dẫu vậy, nữ bác sĩ rất khiêm tốn. Chị cho rằng đó là thành công của cả 1 ekip và chị nằm trong số đó. "Điều mình tự hào nhất chính là mình đi đến đâu cũng có 1 ekip hùng hậu hỗ trợ, phối hợp ăn ý, có những thứ là nội viện, có những thứ là ngoại viện, thậm chí là phối hợp với quốc tế để nền y học bào thai của Việt Nam ngày càng phát triển. Mong là các đồng nghiệp của mình luôn giữ vững hào hứng, nhiệt huyết ấy để cho hệ thống ấy có ích hơn nữa", BS Sim chia sẻ.

Gia đình nhỏ - gia đình lớn luôn là điểm tựa để bác sĩ làm việc và nghiên cứu

Là một bác sĩ với đam mê vừa học vừa làm vừa nghiên cứu phát triển về y học bào thai, tất nhiên cuộc sống của BS Sim vô cùng bận rộn. Nhưng chị nhận thấy mình vô cùng may mắn khi được cả gia đình ủng hộ, giúp đỡ.

"Từ những năm 2018 phải đi nước ngoài nhiều lắm, năm nào cũng đi nhưng gia đình vẫn luôn ủng hộ. Mọi người cũng muốn hỗ trợ tối đa để mình mang về những giá trị cho nền y học nước nhà nói chung. Thậm chí có những hôm nửa đêm, gà gáy, chồng mình còn phải chở vợ vào viện để làm thủ thuật, phẫu thuật để đảm bảo mẹ tròn con vuông, rồi đợi xong việc chở vợ về", BS Sim kể. Đó chính là động lực khi chị đi làm, khi gia đình trong ấm ngoài êm dường như tiếp thêm sức mạnh vượt qua tất cả.

Khi về nhà, chị luôn chắt chiu thời gian dành cho chồng con. Bận thế nhưng sáng sáng tối tối, chị luôn tranh thủ nấu ăn vì "nó giúp cả nhà mình quay quần đầm ấm, đem lại dinh dưỡng khoa học, cân bằng cho cả nhà và mình được xả stress, thỏa chí sáng tạo trong món ăn của mình".

Khi nghe hỏi về những dự định trong tương lai gần và xa, BS Sim cười nói: "Mình không lên kế hoạch cho những điều quá xa vời. Mục tiêu duy nhất khi mình làm nghề y là hết sức hết tâm với bệnh nhân, với các em bé trong bào thai. Mình lúc nào cũng cảm thấy đó là nghĩa vụ của mình. Khi bệnh nhân tìm đến mình là mình có nghĩa vụ chẩn đoán, tìm ra cách điều trị. Nó cứ thôi thúc mình và mình làm thôi.

Hiện nay, ngọn lửa ấy vẫn được duy trì. Mình cũng mong muốn ngoài 11 danh mục mà Bộ Y tế đang giao cho PhenikaaMec chữa các bệnh lý cho thai nhi, mình và các đồng nghiệp tiếp tục thực hiện nhiều nghiên cứu cấp quốc gia nữa để có thể tìm ra cách chữa cho nhiều bệnh khác. Vì mình luôn coi thai nhi như 1 bệnh nhân, sẵn sàng cứu chữa ngay cả khi thai còn nằm trong bụng mẹ.

Vậy nên kế hoạch của mình sẽ là đào tạo đội nhóm, sẻ chia kiến thức để làm sao nhiều bệnh nhân được tiếp cận tốt hơn, đồng nghiệp liên kết với nhau thành mạng lưới để hợp tác trong nước, quốc tế, hỗ trợ nhau phát triển để làm sao bà mẹ, trẻ em của nước nhà ngày càng được chăm sóc tốt nhất".

(Ảnh: BSCC)

Theo Minh Khang