Nỗi lo của người mua máy cũ
VTV.vn - Thông tư không đặt ra lệnh cấm chung đối với việc người dân mua bán điện thoại, máy tính cũ có nguồn gốc hợp pháp ở trong nước.
Khi nghe đến "cấm nhập khẩu thiết bị điện tử cũ", không ít người băn khoăn liệu mình có đủ chi phí để mua thiết bị mới hay không. Một số người còn nhầm lẫn rằng sẽ cấm bán máy cũ ở trong nước. Tuy nhiên, sự thật không phải như vậy. Cần hiểu chính xác quy định của Thông tư 63 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành và cần tách rõ hai việc: nhập khẩu thiết bị điện tử cũ và mua bán những thiết bị đang lưu hành hợp pháp trong nước.
Thông tư số 63 năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Ngay Điều 1 – Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu, cần lưu ý chữ "nhập khẩu". Trong phụ lục, ở nhóm 8517 có điện thoại, kể cả điện thoại thông minh. Máy tính thuộc nhóm máy xử lý dữ liệu tự động ở nhóm 8471. Chữ "cấm" ở đây đi cùng việc nhập khẩu những sản phẩm đã qua sử dụng và thuộc danh mục này. Thông tư không đặt ra lệnh cấm chung đối với việc người dân mua bán điện thoại, máy tính cũ có nguồn gốc hợp pháp ở trong nước.
Một vấn đề khác cần hiểu chính xác: Không phải đến năm 2027, nhiều thiết bị điện tử cũ mới bắt đầu bị cấm nhập khẩu. Phụ lục Thông tư số 11 năm 2018 của Bộ Thông tin và Truyền thông đã có danh mục nhiều thiết bị điện tử bị cấm nhập khẩu, chẳng hạn nhóm 85.17 về điện thoại đã qua sử dụng và Thông tư 63 ban hành mới đây để thay thế văn bản này.
Ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết: "Đây cũng là một việc không mới và đã làm thường xuyên từ năm 2007. Bây giờ chúng ta đồng bộ lại. Các danh mục này bao giờ cũng tuân thủ theo các mã HS. Thứ hai, quan trọng là phải bảo vệ người tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước. Nếu tất cả hàng cũ, hàng hỏng được phép nhập khẩu vào thì sẽ sinh ra rác thải điện tử. Ngoài ra, phải hạn chế các rủi ro mất an toàn thông tin hay lộ lọt dữ liệu cá nhân, thậm chí nguy cơ cháy nổ của các thiết bị cũ. Tiếp theo, phải hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp Việt Nam".
Vậy thiết bị điện tử đang dùng có bán lại được không? Điều 194 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định chủ sở hữu có quyền bán, trao đổi, tặng cho đối với tài sản phù hợp với quy định của pháp luật. Chiếc điện thoại hay máy tính được mua hợp pháp, dùng một thời gian hoàn toàn có thể bán lại nhưng giao dịch phải hợp pháp.
Áp dụng vào các tình huống cụ thể như bán lại chiếc điện thoại đang dùng để đổi máy mới: được, nếu tài sản và giao dịch hợp pháp. Trường hợp thứ hai là mua máy mà cửa hàng thu mua từ người dùng trong nước: Thông tư 63 không cấm chung hoạt động này, nhưng cửa hàng vẫn phải đảm bảo nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa. Còn cửa hàng nhập điện thoại cũ từ nước ngoài về bán là hoạt động nhập khẩu, phải đối chiếu danh mục cấm và các quy định liên quan. Không thể viện lý do "máy cũ vẫn được bán trong nước" để cho rằng cứ nhập máy cũ về là được.
Người mua máy cũ vì thế cần quan tâm tới nguồn gốc, tình trạng và quyền lợi khi giao dịch. Cần hỏi rõ máy từ đâu, đã sửa chữa hay thay linh kiện gì, có giấy tờ giao dịch và bảo hành ra sao. Với người bán lại máy của mình, cũng cần giữ thông tin giao dịch để xuất trình khi cần thiết.