Nhiều người Việt mất thận ‘oan uổng’ đều có chung một đặc điểm
Trong một tuần, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, đã phải cắt thận mất chức năng cho 3 trường hợp.
Bác sĩ Mai Văn Lực, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E cho biết, trong tuần vừa qua, khoa tiếp nhận và phẫu thuật cắt thận mất chức năng cho 3 trường hợp liên quan đến sỏi. Nguyên nhân phải cắt bỏ thận là do người bệnh hiểu chưa đúng về bệnh, điều trị không phù hợp hoặc để tình trạng kéo dài, dẫn đến tổn thương thận nghiêm trọng.
Một trong những hiểu lầm sai đó là uống thuốc Nam sẽ tan hết sỏi. Trường hợp bệnh nhân nam 67 tuổi có tiền sử sỏi thận trái. Khi đến khám, người bệnh vui vẻ kể rằng lần siêu âm đầu tiên cho kết quả viên sỏi có kích thước 22 mm. Sau một thời gian uống thuốc nam gia truyền, lần siêu âm gần đây cho kết quả viên sỏi còn 14 mm.
Tin rằng thuốc đã phát huy tác dụng, người bệnh đến gặp bác sĩ với mong muốn được tư vấn xem có nên tiếp tục uống thuốc để sỏi tan hết hay không.
Trước thông tin người bệnh cung cấp, bác sĩ Lực hướng dẫn chụp cắt lớp vi tính (CT) để đánh giá rõ hơn đặc điểm viên sỏi. Kết quả dựng hình cho thấy viên sỏi có ba kích thước lần lượt là 20 x 19 x 14 mm.
Theo bác sĩ Lực, sự khác biệt giữa các con số trên kết quả siêu âm chưa đủ để kết luận viên sỏi đã nhỏ đi hoặc bị vỡ sau khi sử dụng thuốc nam. Viên sỏi trong thận có hình dạng không đều, trong khi siêu âm là phương pháp khảo sát dựa trên các mặt cắt hình ảnh. Kích thước ghi nhận có thể khác nhau tùy mặt cắt, vị trí quan sát và kỹ thuật đo.
Vì vậy, việc lần lượt nhận được kết quả 22 mm và 14 mm không đồng nghĩa viên sỏi đã giảm kích thước tương ứng, càng không chứng minh thuốc nam đã làm sỏi vỡ thành hai phần.
Kích thước sỏi của bệnh nhân (Hình ảnh chụp CT do bác sĩ cung cấp)
Bác sĩ Lực khuyến cáo việc tự ý sử dụng thuốc nam không rõ thành phần, nguồn gốc hoặc kéo dài điều trị khi chưa đánh giá đầy đủ tình trạng bệnh còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Không thể khẳng định mọi loại thuốc nam đều gây hại cho gan, thận, nhưng người bệnh cần thận trọng với những sản phẩm chưa được kiểm chứng và không nên để việc sử dụng thuốc làm chậm trễ quá trình điều trị cần thiết.
Đừng chờ đến khi thận mất chức năng mới đi khám
Theo bác sĩ Mai Văn Lực, siêu âm là phương pháp hữu ích trong thăm khám ban đầu, giúp phát hiện nhiều trường hợp sỏi tiết niệu. Tuy nhiên, kết quả siêu âm cần được đặt trong bối cảnh lâm sàng và không nên chỉ dựa vào một con số kích thước để đánh giá hiệu quả điều trị.
Khi cần xác định chính xác hơn vị trí, kích thước, số lượng sỏi hoặc lập kế hoạch can thiệp, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT tùy từng trường hợp. Phương pháp này cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về sỏi và hệ tiết niệu; các thông tin thu được giúp bác sĩ lựa chọn hướng xử trí phù hợp.
Đặc biệt, người bệnh không nên chủ quan khi sỏi tồn tại lâu ngày. Sỏi có thể gây tắc nghẽn đường tiết niệu, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và ảnh hưởng đến chức năng thận. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào vị trí, kích thước sỏi, tình trạng tắc nghẽn và các yếu tố đi kèm. Không phải mọi trường hợp sỏi thận đều dẫn đến suy thận, nhưng những trường hợp tắc nghẽn kéo dài hoặc nhiễm khuẩn có thể gây tổn thương nghiêm trọng.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện đau vùng hông lưng, tiểu ra máu hoặc các biểu hiện bất thường về đường tiết niệu. Nếu đau quặn thận kèm sốt, rét run, bí tiểu hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, cần được đánh giá y tế khẩn cấp vì đây có thể là dấu hiệu của biến chứng, bác sĩ Lực lưu ý.
Với sỏi thận, lựa chọn theo dõi, điều trị bằng thuốc hay can thiệp đều cần căn cứ vào đánh giá chuyên môn. Người bệnh không nên tự kết luận sỏi đã tan chỉ vì kích thước trên hai lần siêu âm khác nhau, cũng không nên tự kéo dài việc uống thuốc khi chưa xác định rõ loại sỏi và tình trạng chức năng thận, tránh mất chức năng thận ‘oan uổng’.