Nhặt nhầm 'chiếc móc khóa', chàng trai trẻ mất hai chân và một cánh tay: 22 năm sau vẫn không ngừng chiến đấu để được sống

Năm 1996, Song Xuewen nhặt được một món đồ kim loại nhỏ trong tuyết và nghĩ đó là chiếc móc khóa ai đó đánh rơi. Anh bỏ nó vào túi quần rồi tiếp tục đi làm. Nhưng thứ anh mang bên mình hóa ra là nguồn phóng xạ Iridium-192, bước ngoặt ấy khiến cuộc đời anh mãi mãi chia thành hai nửa: trước và sau ngày 5/1/1996.

Món đồ nhỏ trong túi quần

Song Xuewen sinh năm 1976 trong một gia đình nông dân nghèo ở tỉnh Cát Lâm, đông bắc Trung Quốc. Năm 1996, anh làm việc tại một công ty xây dựng thuộc một tập đoàn hóa chất. Sáng 5/1, trên đường đi quanh khuôn viên công ty, Song nhìn thấy một vật kim loại nhỏ nằm trên nền tuyết. Nó trông giống một chiếc móc khóa hoặc sợi dây chuyền, nhưng không tìm thấy chủ nhân, anh bỏ vào túi với ý định chờ ai đó đến nhận lại.

Anh không biết rằng món đồ nhỏ ấy không phải vật vô chủ bình thường. Đó là một nguồn Iridium-192, chất phóng xạ phát tia gamma mạnh được sử dụng để kiểm tra các đường ống và cấu kiện kim loại trong công nghiệp. Một kỹ thuật viên đã sử dụng nguồn phóng xạ này để kiểm tra đường ống nhưng sau đó không thu hồi đúng cách, khiến nó bị thất lạc trong khuôn viên công ty.

Khoảng hai giờ sau khi nhặt món đồ, Song bắt đầu thấy không khỏe. Anh nôn liên tục, cứ vài phút lại phải nôn một lần, rồi nhanh chóng mất ý thức và được đưa tới bệnh viện. Chỉ sau khi các đồng nghiệp biết về vật kim loại anh mang trong túi, họ mới nhận ra nguyên nhân thực sự.

Song không hề biết mình đang mang theo một nguồn phóng xạ có thể phá hủy cơ thể.

Ngày hôm sau, anh được chuyển tới Bắc Kinh để điều trị. Theo báo cáo y khoa được lưu trữ tại IAEA, đây là một ca phơi nhiễm phóng xạ nghiêm trọng, với tổn thương không chỉ xảy ra trên toàn thân mà đặc biệt nặng ở những vùng cơ thể tiếp xúc gần nguồn phóng xạ. Các bác sĩ phải tìm cách cứu Song khỏi tình trạng tổn thương mô và suy giảm hệ tạo máu nghiêm trọng, trong khi cơ thể anh liên tục phải chống chọi với hậu quả của bức xạ.

Bảy cuộc phẫu thuật và cô gái đã ở lại với anh

Hai năm tiếp theo trở thành quãng thời gian dài nhất trong cuộc đời Song. Anh trải qua 7 cuộc phẫu thuật, cuối cùng mất cả hai chân, cẳng tay trái và một phần các ngón tay bên phải. Bên cạnh những phần cơ thể bị cắt bỏ, các cơ quan nội tạng cũng chịu tổn thương do phơi nhiễm phóng xạ.

Với một chàng trai mới 20 tuổi, cú sốc ấy không chỉ nằm ở những gì cơ thể đã mất. Song cũng mất khả năng làm việc như trước, phải học cách sử dụng chân tay giả, học cách tự chăm sóc bản thân và chấp nhận một cuộc sống mà từng việc đơn giản cũng trở thành thử thách. Trong những ngày đầu sau tai nạn, anh từng chìm trong tuyệt vọng, đóng cửa phòng, kéo rèm và không muốn gặp bất kỳ ai.

Rồi một người xuất hiện.

Một nữ y tá trẻ không né tránh cơ thể đầy thương tích của Song. Cô ở bên chăm sóc anh, thậm chí từ bỏ công việc để tiếp tục đồng hành cùng người đàn ông mà khi ấy tương lai dường như đã bị đóng lại. Tình cảm nảy sinh giữa hai người trong những ngày Song vẫn đang điều trị, và năm 2006, họ kết hôn.

Khi Song không còn tin cuộc đời mình có thể tiếp tục, có một người vẫn chọn ở lại.

Năm 2000, Song nhận khoảng 480.000 NDT tiền bồi thường từ người sử dụng lao động và đơn vị làm thất lạc nguồn phóng xạ. Khoản tiền giúp anh có được chân tay giả, từ đó có thể tự chăm sóc bản thân và làm một số công việc trong nhà. Những việc tưởng như rất nhỏ với một người bình thường lại trở thành dấu hiệu cho thấy Song đang từng chút giành lại quyền kiểm soát cuộc sống của mình.

Từ cuốn sách 470.000 chữ đến cậu con trai

Có lẽ Song đã tìm thấy một cách khác để đối diện với những gì xảy ra, anh viết một cuốn sách.

Năm 2004, anh xuất bản cuốn tiểu thuyết dài khoảng 470.000 chữ, dựa trên chính trải nghiệm của mình, mang tên The Chain of Life and Death. Trong cuốn sách, Song viết: “Khoảnh khắc tôi nhặt sợi dây chuyền kim loại nhỏ ấy lên, cuộc đời tôi đã hoàn toàn thay đổi.”

Một món đồ nhỏ. Một khoảnh khắc ngắn ngủi. Nhưng cái giá Song phải trả kéo dài suốt phần đời còn lại.

Năm 2008, Song và vợ mở một nhà trẻ ở quê để kiếm sống. Công việc không mang lại nhiều lợi nhuận, trong khi sức khỏe của anh tiếp tục xấu đi. Song chỉ có một khoản trợ cấp khuyết tật ít ỏi từ chính quyền địa phương, vì vậy đến tháng 10/2017, anh mở một cửa hàng trực tuyến bán gạo để có thêm thu nhập.

Cuối năm 2016, cơ thể Song lại phát đi những tín hiệu đáng sợ. Anh bắt đầu nôn ra máu và sau đó được chẩn đoán mắc hơn 10 bệnh, trong đó có các vấn đề về trí nhớ, xơ gan và bệnh tim nghiêm trọng. Những hậu quả của phóng xạ dường như chưa bao giờ thực sự rời khỏi cơ thể anh, ngay cả khi vụ tai nạn đã trôi qua hơn hai thập kỷ.

Song từng gọi nó là “một móng vuốt ma quỷ”. Anh không biết khi nào nó sẽ chạm tới bộ phận nào tiếp theo của cơ thể.

Trong những năm tháng sức khỏe suy giảm, Song có thêm một lý do để cố gắng. Anh và vợ có một cậu con trai, bất chấp việc các bác sĩ từng cảnh báo phơi nhiễm phóng xạ có thể khiến anh mất khả năng sinh sản vĩnh viễn.

Sự xuất hiện của đứa trẻ gần như một phép màu đối với gia đình nhỏ. Với Song, cậu bé cũng trở thành điều khiến anh muốn sống lâu hơn. Người đàn ông từng được cảnh báo có thể không sống tới tuổi 40 khi ấy đã bước sang tuổi 41 và chỉ mong có thêm thời gian ở bên con.

“Tôi ước mình có thể sống lâu hơn để dành nhiều thời gian hơn với con trai.”

Câu nói ấy có lẽ giản dị hơn tất cả những gì Song từng kể về tai nạn. Sau 22 năm, thứ anh theo đuổi không còn là việc chứng minh mình đã sống sót sau phơi nhiễm phóng xạ. Anh chỉ muốn có thêm những ngày bình thường: chăm sóc gia đình, nhìn con lớn lên và tiếp tục làm những công việc mà một người khỏe mạnh vẫn làm mỗi ngày.

Năm 2018, Song tới Bắc Kinh để tiếp tục điều trị sau khi câu chuyện của anh được truyền thông đưa tin. Một số độc giả gửi tiền hỗ trợ, giúp anh có thêm cơ hội chữa bệnh. Nhưng lần này, Song không chỉ muốn nhận sự giúp đỡ; anh bắt đầu muốn kể câu chuyện của mình để những người khác hiểu hơn về những nguy hiểm của phóng xạ và hoàn cảnh của các nạn nhân.

Trước đó, anh từng cố giấu những tổn thương và nỗi sợ mà phóng xạ để lại. Nhưng sau hơn 20 năm, Song hiểu rằng có những thứ không thể che giấu. Cơ thể anh vẫn tiếp tục chịu hậu quả, và chính điều đó khiến anh muốn lên tiếng, hy vọng các tổ chức từ thiện quan tâm hơn tới những nạn nhân của phơi nhiễm phóng xạ cũng như hệ thống an sinh có thể hỗ trợ họ tốt hơn.

“Tôi muốn giúp những người có trải nghiệm giống mình”, Song nói. “Tôi hy vọng qua những nỗ lực của chúng tôi, nhiều tổ chức từ thiện hơn sẽ quan tâm tới các nạn nhân phóng xạ.”

Rồi anh nói một câu khác, có lẽ là câu thể hiện rõ nhất cách mình đã đi qua hơn hai thập kỷ ấy:

“Cuộc sống rất khó khăn, nhưng tôi không thể cứ ở đây và không làm gì cả. Tôi phải cố gắng hết sức.”

Năm 1996, Song nhặt một món đồ kim loại trong tuyết vì nghĩ rằng ai đó đã đánh rơi nó. Anh không biết thứ nằm trong túi quần mình là nguồn phóng xạ có thể lấy đi đôi chân, cánh tay và sức khỏe của một con người. 22 năm sau, cơ thể anh vẫn mang những hậu quả của khoảnh khắc ấy, nhưng Song đã có một gia đình, một người vợ từng chọn ở lại, một đứa con trai để chờ đợi và một câu chuyện mà anh muốn kể cho những người khác.

Anh từng nhặt nhầm một món đồ. Sau tất cả, điều Song Xuewen cố giữ lại không phải món đồ ấy, mà là chính cuộc đời mình.

Nguồn: SCMP, China.org.cn, IAEA

Minh Ngọc

Minh Ngọc