Nghiên cứu mới: Ống hút giấy có chỉ số tác động gây ung thư cao gấp 6,33 lần ống hút nhựa
Ống hút giấy, vốn được quảng bá là giải pháp thân thiện với môi trường hơn nhựa, lại ghi nhận mức tác động liên quan đến ung thư cao gấp 6,33 lần trong một nghiên cứu do Hàn Quốc đặt hàng.
Theo nghiên cứu toàn diện về ống hút dùng một lần do Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc đặt hàng, ống hút giấy có chỉ số tác động gây ung thư cao gấp 6,33 lần so với ống hút nhựa thông thường.
Báo cáo được nghị sĩ Kim Wi-sang công bố hôm 21/10. Kết quả được đưa ra trong bối cảnh nhiều quốc gia khuyến khích sử dụng ống hút giấy nhằm hạn chế rác thải nhựa.
Tuy nhiên, con số 6,33 lần không có nghĩa người sử dụng ống hút giấy có nguy cơ mắc ung thư cao gấp từng ấy lần so với người dùng ống hút nhựa. Đây là chỉ số mô hình hóa mức tác động liên quan đến ung thư từ các chất phát thải trong toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ khai thác và sản xuất nguyên liệu đến xử lý sau khi thải bỏ.
Nghiên cứu so sánh 4 loại ống hút gồm nhựa thông thường, giấy, nhựa phân hủy sinh học và polyethylene có nguồn gốc sinh học (bio-PE). Nhóm nghiên cứu đánh giá tác động từ khâu sản xuất nguyên liệu đến xử lý cuối vòng đời, dựa trên 16 tiêu chí, trong đó có biến đổi khí hậu, suy giảm tầng ozone, độc tính đối với con người, tác động gây ung thư và bụi mịn.
Ống hút giấy - Ảnh: SCMP
Kết quả cho thấy ngoài chỉ số tác động gây ung thư cao gấp 6,33 lần, ống hút giấy còn có tác động axit hóa cao gấp 2,04 lần so với ống hút nhựa thông thường.
Axit hóa là hiện tượng các chất phát thải làm tăng độ axit trong môi trường, có thể gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
Ống hút nhựa phân hủy sinh học cũng không cho kết quả tốt hơn nhựa thông thường ở một số tiêu chí. Chỉ số tác động gây ung thư của loại này cao gấp 3,34 lần, còn tác động axit hóa cao gấp 1,98 lần.
Đáng chú ý, ống hút bio-PE có chỉ số tác động gây ung thư cao gấp 16,18 lần so với ống hút nhựa thông thường. Loại vật liệu này được sản xuất từ nguồn nguyên liệu tái tạo như thực vật, nhưng có cấu trúc hóa học tương tự polyethylene thông thường và không tự phân hủy sinh học.
Xét trên toàn bộ 16 tiêu chí được đánh giá, ống hút nhựa thông thường có mức tác động thấp nhất ở 10 tiêu chí, bao gồm biến đổi khí hậu, axit hóa, bụi mịn và độc tính đối với con người. Trong khi đó, bio-PE có tác động lớn nhất ở 10 tiêu chí; ống hút giấy đứng đầu ở 3 tiêu chí, còn nhựa phân hủy sinh học đứng đầu ở 2 tiêu chí.
Một vấn đề khác được báo cáo đề cập là khả năng tái chế ống hút dùng một lần. Do kích thước nhỏ, sản phẩm khó được máy móc hoặc công nhân tại các cơ sở phân loại nhận diện và tách riêng. Lớp phủ cùng chất kết dính trên một số loại ống hút cũng có thể gây trở ngại cho quá trình tái chế.
Ống hút giấy có chỉ số tác động gây ung thư cao gấp 6,33 lần so với ống hút nhựa thông thường - Ảnh minh họa
Theo số liệu thống kê chất thải quốc gia được sử dụng trong nghiên cứu, 73,6% lượng ống hút bị thải bỏ được đưa đi đốt, trong khi 26,4% được chôn lấp. Nhóm nghiên cứu vì vậy cho rằng việc thay đổi vật liệu không đồng nghĩa với giải quyết triệt để vấn đề rác thải dùng một lần.
Hàn Quốc từng áp dụng các biện pháp hạn chế ống hút nhựa tại quán cà phê và nhà hàng từ tháng 11/2022. Tuy nhiên, đến tháng 11/2023, chính phủ nước này gia hạn vô thời hạn thời gian chưa thực thi nghiêm quy định, trong bối cảnh xuất hiện phản ứng từ người tiêu dùng và những tranh luận về hiệu quả của chính sách.
Từ kết quả nghiên cứu, nghị sĩ Kim Wi-sang cho rằng chính sách môi trường cần chuyển trọng tâm từ việc thay thế vật liệu sang giảm lượng sản phẩm dùng một lần ngay từ đầu. Theo ông, việc chỉ chuyển từ nhựa sang các vật liệu thay thế mà không giảm mức tiêu thụ có thể không mang lại hiệu quả như kỳ vọng.
Nghiên cứu cho thấy việc đánh giá một sản phẩm có thân thiện với môi trường hay không cần tính đến toàn bộ vòng đời, thay vì chỉ căn cứ vào nguyên liệu cấu thành. Với ống hút, câu hỏi không chỉ là nên sử dụng giấy hay nhựa, mà còn là liệu có cần dùng sản phẩm dùng một lần trong những trường hợp có thể thay thế bằng giải pháp khác hay không.
Theo Korea Herald, SCMP