Nắng 40 độ C: Nhận biết sớm 3 tình trạng nguy hiểm kiệt sức, sốc nhiệt, đột quỵ
Thời tiết vượt ngưỡng 40 độ C dễ gây quá tải cơ thể, do đó việc nhận biết sớm 3 tình trạng nguy hiểm dưới đây sẽ giúp bạn xử trí kịp thời, tránh hệ lụy đáng tiếc.
Nhiệt độ cao, đặc biệt khi vượt ngưỡng 40 độ C, có thể gây ra hàng loạt rối loạn sức khỏe nguy hiểm như kiệt sức do nóng, sốc nhiệt và đột quỵ . Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp người bệnh được xử trí kịp thời, hạn chế nguy cơ tử vong và biến chứng nặng.
Dấu hiệu kiệt sức do nắng nóng
Kiệt sức do nóng, còn gọi là say nóng, xảy ra khi cơ thể mất nhiều nước và điện giải sau thời gian dài tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao. Đây là giai đoạn hệ thống điều hòa thân nhiệt bắt đầu quá tải nhưng vẫn chưa mất hoàn toàn khả năng hoạt động.
Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc bị chuột rút. Da vẫn ẩm do ra nhiều mồ hôi, thân nhiệt có thể tăng lên khoảng 38-40 độ C. Dù chưa phải tình trạng nguy kịch, kiệt sức do nóng có thể nhanh chóng tiến triển thành sốc nhiệt nếu không được xử trí đúng cách.
Nguy hiểm hơn là sốc nhiệt, hay còn gọi là say nắng. Đây là tình trạng thân nhiệt tăng cao nghiêm trọng, thường trên 40 độ C, kèm theo rối loạn chức năng thần kinh trung ương. Khi đó, cơ chế điều hòa thân nhiệt của cơ thể đã suy sụp hoàn toàn và không còn khả năng tự làm mát.
Dấu hiệu điển hình của sốc nhiệt là da nóng đỏ, khô, thân nhiệt tăng cao và xuất hiện các biểu hiện thần kinh như lú lẫn, kích thích, co giật hoặc hôn mê. Một số trường hợp không còn tiết mồ hôi dù cơ thể đang quá nóng. Đây là cấp cứu y khoa tối khẩn cấp, có thể gây tổn thương đa cơ quan và tử vong nếu không được hạ nhiệt kịp thời.
Ngoài ra, nắng nóng còn làm gia tăng nguy cơ đột quỵ não. Theo bác sĩ Hoàng, thời tiết oi bức khiến cơ thể mất nước, máu trở nên cô đặc hơn, huyết áp biến động và nguy cơ hình thành cục máu đông tăng cao.
Người bị đột quỵ thường xuất hiện đột ngột các triệu chứng như méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói khó, đau đầu dữ dội, chóng mặt hoặc mất thăng bằng. Đây cũng là tình trạng cấp cứu cần được điều trị trong "thời gian vàng" để giảm nguy cơ tử vong và hạn chế di chứng thần kinh lâu dài.
Nắng nóng gay gắt có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. (Ảnh minh hoạ)
Sơ cứu và phòng ngừa kiệt sức do nắng nóng
Với trường hợp kiệt sức do nóng, người bệnh cần được đưa ngay đến nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và làm mát cơ thể bằng khăn ướt hoặc quạt nhẹ. Nếu còn tỉnh táo, có thể cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, ưu tiên các loại nước bổ sung điện giải. Nếu sau 30-60 phút tình trạng không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu nặng như lú lẫn, ngất xỉu, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế.
Đối với sốc nhiệt và đột quỵ, người dân cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Trong thời gian chờ nhân viên y tế, nên đưa người bệnh ra khỏi môi trường nóng, cởi bỏ bớt quần áo và tích cực hạ nhiệt bằng cách phun nước mát lên cơ thể, dùng quạt hoặc chườm lạnh tại các vị trí cổ, nách và bẹn.
Bác sĩ Hoàng khuyến cáo người dân chủ động phòng ngừa tác hại của nắng nóng bằng cách uống đủ nước, hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng gắt, mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát và sáng màu. Những người phải lao động ngoài trời cần điều chỉnh cường độ làm việc, tránh vận động quá sức trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người mắc các bệnh mạn tính là nhóm có nguy cơ cao bị ảnh hưởng bởi nắng nóng. Khi xuất hiện các biểu hiện bất thường như rối loạn ý thức, nói khó hoặc yếu liệt tay chân, cần gọi cấp cứu ngay để được can thiệp kịp thời.
