Một 'sản vật' triệu USD của Việt Nam được Trung Quốc rầm rộ thu mua, chuẩn bị sang Mỹ, nước ta xuất khẩu top 10 thế giới
Mặt hàng này của Việt Nam có chất lượng hàng đầu thế giới và đang được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Chanh leo đang nổi lên là một trong những mặt hàng rau quả có tốc độ tăng trưởng đáng chú ý của Việt Nam. Sản lượng ngày càng tăng, thị trường xuất khẩu được mở rộng cùng sự tham gia sâu của các doanh nghiệp chế biến đang tạo thêm dư địa để loại quả này gia tăng giá trị trong những năm tới.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia sản xuất và xuất khẩu chanh leo lớn nhất thế giới. Trong hơn 5 năm qua, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu chanh leo đã tăng khoảng 300%, đưa mặt hàng này trở thành một trong những loại trái cây có giá trị xuất khẩu cao của ngành rau quả.
Riêng tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu chanh leo đạt hơn 27,8 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm, xuất khẩu đạt hơn 186 triệu USD, tăng 25,6% so với cùng kỳ, chiếm 3,91% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả.
Trong những năm gần đây, chanh leo Việt Nam ngày càng mở rộng thị trường quốc tế. Đây được xem là sản phẩm có nhiều lợi thế khi đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại và nhu cầu nguyên liệu ngày càng tăng của ngành công nghiệp thực phẩm, đồ uống.
Chanh leo được sử dụng trong nhiều sản phẩm như nước giải khát, cocktail, bánh kẹo, kem và các loại thực phẩm chế biến. Nhu cầu ổn định từ các nhà sản xuất tại châu Âu đang tạo thêm động lực để ngành hàng mở rộng quy mô.
Bên cạnh điều kiện tự nhiên thuận lợi, Việt Nam còn có lợi thế khi doanh nghiệp tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị, từ nghiên cứu giống, xây dựng vùng nguyên liệu đến chế biến và xuất khẩu.
Một trong những doanh nghiệp đáng chú ý là Nafoods. Doanh nghiệp này hiện được đánh giá là nhà xuất khẩu chanh leo lớn tại châu Á, với sản lượng chiếm khoảng 10% thị phần toàn cầu. Các sản phẩm chế biến từ chanh leo của Nafoods đã được xuất khẩu tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Về vùng nguyên liệu, Tây Nguyên tiếp tục là khu vực sản xuất chanh leo chủ lực của cả nước. Năm 2024, khu vực này chiếm hơn 86% diện tích và khoảng 92,5% tổng sản lượng chanh leo Việt Nam. Nghệ An và Sơn La cũng đang mở rộng vùng trồng, với tổng diện tích chiếm khoảng 12,5% cả nước.
Theo Đề án Phát triển cây ăn quả chủ lực giai đoạn 2025-2030, diện tích chanh leo được định hướng duy trì ở mức 12.000-15.000 ha, với sản lượng 250.000-300.000 tấn/năm. Các vùng trọng điểm gồm Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, Quảng Trị, Nghệ An và Sơn La.
Đến nay, Việt Nam đã công bố lưu hành 43 giống chanh leo, phục vụ nhiều phân khúc, từ quả tươi chất lượng cao đến nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.
Hơn 80% sản lượng chanh leo hiện được tiêu thụ dưới dạng chế biến hoặc xuất khẩu tươi. Các sản phẩm như nước ép, siro và chanh leo cô đặc ngày càng được sử dụng rộng rãi nhờ hương vị đặc trưng và khả năng ứng dụng trong ngành thực phẩm - đồ uống.
Hiện chanh leo Việt Nam đã được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, mở thêm dư địa cho việc mở rộng vùng nguyên liệu và nâng giá trị xuất khẩu. Tại các vùng nội địa của Trung Quốc, hàng loạt chuỗi trà sữa, cà phê và đồ uống hiện đại như Mixue, Chagee hay Heytea đang mở rộng với tốc độ nhanh chóng. Sự bùng nổ của ngành F&B kéo theo nhu cầu rất lớn đối với các nguyên liệu trái cây chế biến, trong đó có dịch chanh leo đông lạnh.
Đáng chú ý, Mỹ dự kiến trong năm nay sẽ đăng công báo cho phép nhập khẩu chanh leo Việt Nam. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước tiến quan trọng đối với ngành hàng, bởi Mỹ là thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
Việc tiếp cận thêm các thị trường lớn, cùng với năng lực chế biến ngày càng được nâng cao, được kỳ vọng giúp chanh leo Việt Nam chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu sang gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến, qua đó nâng giá trị trong chuỗi cung ứng và tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một ngành hàng nông sản xuất khẩu tỷ USD.