Mỏ vàng lớn nhất Việt Nam

Theo kết quả thăm dò một số loại khoáng sản đã được Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản Quốc gia phê duyệt trữ lượng trong 5 năm (từ năm 2015 đến năm 2020), Việt Nam có khoảng 25.084kg vàng gốc.

Trong đó, Mỏ Bồng Miêu và Phước Sơn (Quảng Nam cũ, nay là TP Đà Nẵng) được đánh giá là hai trong số những mỏ có trữ lượng vàng lớn, khoảng 20 tấn. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỏ vàng Bồng Miêu là mỏ vàng có trữ lượng lớn nhất Việt Nam. Cùng với đó, khu vực mỏ vàng Đăk Sa ở Phước Sơn (Quảng Nam cũ, nay là TP Đà Nẵng) cũng là một trong những mỏ vàng lớn tại Việt Nam, với trữ lượng hơn 7 tấn.

Theo Hệ thống thông tin quốc gia (Bộ KH&CN), mỏ vàng Bồng Miêu có nhiều tiểu khu khác nhau như Hố Ráy, Thác Trắng, Núi Kẽm và Hố Gần. Trong đó, mỗi tiểu khu có các biểu hiện kiểu quặng có nguồn gốc khác nhau.

Trên cơ sở nghiên cứu khảo sát ngoài thực địa và phân tích chi tiết các mẫu quặng hóa và đá biến đổi dưới kính hiển vi, kết quả nghiên cứu trong bài báo này đã xác định được quặng hóa vàng tại khu vực Hố Ráy có kiểu quặng hóa nguồn gốc skarn giàu vàng, bao gồm kiểu skarn ngoài đóng vai trò chủ đạo và skarn trong đóng vai trò thứ yếu.

Quá trình skarn và quặng hóa diễn ra theo từng bước, bao gồm: giai đoạn biến chất tiếp xúc nhiệt (hình thành hornfels), giai đoạn biến chất tiếp xúc với quá trình trao đổi thay thế (biến chất tiến hóa), và cuối cùng là quá trình quặng hóa kết hợp với sự biến đổi nhiệt dịch (biến chất nghịch), tương ứng với 4 giai đoạn như sau: Giai đoạn 1 (Trước quặng hóa) gồm Clinopyroxen + Granat + Quartz + Magnetit;

Giai đoạn 2 (Đồng thời với quặng hóa) gồm Quartz + Chlorit + Epidot + Amphibol + Sericit + Sulfides (Pyrit, Pyrrhotin, Chalcopyrit, Arsenopyrit, Bismuthinit) + Vàng/Electrum; Giai đoạn 3 (Tiếp tục quặng hóa) gồm Quartz + Chlorit + Epidot + Sulfides (Pyrit, Pyrrhotin, Chalcopyrit, Arsenopyrit) + Vàng/Electrum; và giai đoạn 4 (Sau quặng hóa) gồm Calcit + Quartz + Sericit + Illit. Kết quả nghiên cứu đã tạo tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo và định hướng công tác khảo sát, đánh giá khoáng sản vàng tại những khu vực lân cận.

Bên cạnh kết quả nghiên cứu về thành phần và nguồn gốc quặng hóa, Trung tâm Lưu trữ quốc gia cho biết, mỏ vàng Bồng Miêu là mỏ dạng vỉa xâm nhập [filon-couche], trong đó một chuỗi bong tách liên tục đã đưa khoáng chất vào một lớp gần như nằm ngang. Vì vậy, toàn bộ phần quặng hóa được tạo thành từ đá phiến mica, nghiêng từ 10 đến 20 độ về phía đông bắc, trong đó nhiều lớp đã bị quặng hóa với độ dày dao động từ 40cm đến 2m. Các lớp này được tạo thành từ nhiều vỉa đá phiến lượn sóng và xếp nếp, chứa nhiều khối thạch anh và đá phiến, nhiễm galen và pirit.

Không chỉ tại Đà Nẵng, khu vực Trung Trung Bộ cũng ghi nhận nhiều kết quả điều tra, đánh giá tiềm năng khoáng sản vàng.

Theo Đề án đánh giá tổng thể tiềm năng khoáng sản vùng Trung Trung Bộ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (gọi tắt là Đề án Trung Trung Bộ), đề án đã phát hiện, đánh giá tiềm năng tài nguyên, tạo đủ cơ sở để chuyển giao đấu giá quyền thăm dò, khai thác khoáng sản 26/45 khu mỏ, trong đó có 3/8-10 khu mỏ khoáng sản kim loại, 6/10-15 khu mỏ khoáng chất công nghiệp và 17/20-25 khu mỏ đá ốp lát; phát hiện, chuyển giao thăm dò 2-3 diện tích triển vọng quặng urani.

Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ cho biết, nhóm nghiên cứu đã điều tra tổng hợp hiện trạng 32 khu vực quặng vàng, trong đó đánh giá sơ bộ tỷ lệ 1/25.000 tại 12 mỏ với dự báo trữ lượng hơn 10 tấn vàng, hơn 16 tấn bạc.

Trong khi đó, tại khu vực Tây Bắc, một đề án điều tra địa chất quy mô lớn cũng ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý về tiềm năng khoáng sản vàng.

Theo Cổng thông tin điện tử Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản cho biết, năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Tây Bắc. Đây là một trong những đề án điều tra địa chất cơ bản lớn nhất cả nước, có quy mô rộng, đối tượng đa dạng, thời gian thực hiện kéo dài gần 8 năm.

Một thành tựu quan trọng của Đề án là đã phát hiện và đánh giá 110 mỏ khoáng sản, gồm 25 loại khác nhau như đất hiếm, thiếc-wolfram, vàng, đồng, antimon, đá mỹ nghệ, đá vôi công nghiệp… Trong đó có 17 mỏ quy mô lớn, 43 mỏ trung bình và 50 mỏ nhỏ - vượt gấp đôi mục tiêu ban đầu.

Đáng chú ý, trong số các mỏ khoáng sản kim loại, có tới 40 mỏ vàng với tổng tài nguyên cấp 333 xác định được hơn 29,8 tấn vàng. Có 5 mỏ đồng với tổng tài nguyên cấp 333 xác định được hơn 13.000 tấn đồng kim loại. Ngoài ra, tại một mỏ đồng ở tỉnh Lào Cai, các đơn vị nghiên cứu còn phát hiện khoáng sản đi kèm có vàng với tổng tài nguyên cấp 333 xác định được hơn 420 kg vàng.

Trong 40 mỏ vàng trên, có 14 mỏ trung bình, 26 mỏ nhỏ, phân bổ tại các tỉnh: Điện Biên (1), Lai Châu (5), Hà Giang (Yên Bái) (2), Cao Bằng (3), Tuyên Quang (8), Lạng Sơn (3), Bắc Kạn (8), Sơn La (2), Thanh Hóa (4), Nghệ An (4).

Theo Minh Tiến