Kỷ nguyên điện ảnh AI năm 2026: Sự thật về những bộ phim dài hàng giờ và cách sản xuất

Khái niệm về điện ảnh đã hoàn toàn bị tái định nghĩa. Để hiểu rõ bức tranh toàn cảnh, giới chuyên môn chia các sản phẩm AI thành ba nhóm chính. Nhóm đầu tiên, và cũng là nhóm đang phát triển với tốc độ chóng mặt nhất, là những bộ phim được tạo hoàn toàn bằng AI. Ở thể loại này, mọi hình ảnh và diễn xuất trên màn hình đều là sản phẩm của các mô hình tạo sinh, dù con người vẫn nắm giữ vai trò cốt lõi trong việc viết kịch bản, đạo diễn, biên tập và lồng tiếng.

Nhóm thứ hai là các tác phẩm điện ảnh truyền thống có sự hỗ trợ của AI, nơi công nghệ được sử dụng cho các cảnh quay kỹ xảo hoặc tái tạo diễn xuất cụ thể. Điển hình là việc tái tạo cố diễn viên Val Kilmer trong bộ phim As Deep as the Grave hay cảnh sập tòa nhà trong loạt phim El Eternauta của Netflix.

Cuối cùng là nhóm các đoạn trailer giả do người hâm mộ thực hiện. Chính nhóm thứ ba này đã tạo ra sự hoài nghi trong dư luận, bởi việc làm ra một đoạn trailer dài hai phút chắp vá thì rất dễ dàng, nhưng để duy trì một câu chuyện mạch lạc xuyên suốt hai giờ đồng hồ lại là một thử thách khổng lồ.

Sự xuất hiện của các bộ phim thời lượng dài đã đập tan những định kiến trước đó. Nổi bật nhất phải kể đến The Cully Hill Boys, một dự án phim hành động hài dài 110 phút do công ty video AI Higgsfield sản xuất. Với kinh phí lên tới 2 triệu đô la - một nửa trong số đó được tiêu tốn cho các token AI - bộ phim đã được hoàn thành chỉ trong vòng bốn tuần.

Dù kịch bản được chắp bút bởi con người và đóng vai trò gánh vác toàn bộ tác phẩm, giới phê bình từ Semafor vẫn chỉ ra những điểm yếu chí mạng về diễn xuất vô hồn và sai lệch câu lệnh của AI.

Ở một thái cực hoàn toàn khác về ngân sách, bộ phim tài liệu dài 75 phút Dreams of Violets của đạo diễn Ash Koosha lại gây tiếng vang lớn khi công chiếu tại liên hoan phim Tribeca vào tháng 6 năm 2026. Tác phẩm mô tả cuộc đàn áp tại Tehran này chỉ tiêu tốn vỏn vẹn 2.000 đô la, không cần đến diễn viên, bối cảnh hay máy quay vật lý. Quyết định sử dụng AI của Ash Koosha xuất phát từ thực tế khắc nghiệt khi việc quay phim tại Iran là bất khả thi và đầy rẫy hiểm nguy đối với người thật.

Không chỉ dừng lại ở các liên hoan phim, điện ảnh AI đang rục rịch tiến công vào các rạp chiếu thương mại và cả đường đua Oscar. Tuyển tập phim Gods Don't Give Gifts của Fable, bao gồm bốn phim ngắn do YouTuber Gossip Goblin thực hiện, dự kiến ra mắt giới hạn tại Mỹ và Anh vào đầu tháng 12 năm 2026.

Tác phẩm này đã được hiệp hội điện ảnh cấp nhãn R và đang nhắm tới hạng mục phim hoạt hình xuất sắc nhất của viện hàn lâm. Theo quy định hiện tại, công cụ AI không tự động nâng cao hay cản trở cơ hội chiến thắng của một bộ phim, mà hội đồng cử tri sẽ đánh giá dựa trên mức độ đóng góp sáng tạo cốt lõi của con người.

Dù vậy, chiến địa thực sự thu hút đông đảo khán giả nhất lại chính là nền tảng YouTube. Các nhà sáng tạo độc lập đang liên tục tung ra những bộ phim AI dài tập, lấy cốt truyện làm trung tâm, đặc biệt là ở mảng thần thoại và giả tưởng.

Chỉ tính đến tháng 10 năm 2026, siêu phẩm The Mother's Monster của nhà sáng tạo Pakistan Zahid Iqbal đã thu về con số không tưởng là 74 triệu lượt xem cho thời lượng 28 phút. Tác phẩm NAGIN kéo dài 38 phút cũng xuất sắc đạt 2,16 triệu lượt xem chỉ sau chín ngày ra mắt.

Những cái tên khác như Naga Puspa (dài 1 giờ 44 phút) hay bộ phim khoa học viễn tưởng End of Humanity cũng ghi nhận hàng triệu lượt tương tác. Bí quyết thành công của chúng không nằm ở sự hoàn hảo về mặt kỹ thuật, mà xuất phát từ việc khán giả khao khát được theo dõi một câu chuyện trọn vẹn đến giây phút cuối cùng.

Đằng sau những thành tựu đó là một sự nỗ lực phi thường để vượt qua rào cản kỹ thuật lớn nhất: thời lượng ngắn ngủi của các mô hình AI. Tính đến hiện tại, những cỗ máy tạo video hàng đầu thế giới như Seedance 2.5 của ByteDance, Wan 3.0 của Alibaba hay Kling 4.0 đều chỉ giới hạn ở mức 30 giây cho mỗi lần tạo hình. Các mô hình khác như MiniMax H3 đạt 15 giây, trong khi Gemini Omni Flash 1.1 tạo ra 10 giây cơ bản.

Để hoàn thành một bộ phim dài 38 phút, các nhà sản xuất phải thực hiện khoảng 76 cảnh quay liên tiếp không ngừng nghỉ, còn với phim 110 phút, con số này lên tới 220. Mỗi lần chuyển cảnh là một rủi ro lớn khiến khuôn mặt, trang phục hoặc ánh sáng bị biến dạng. Saurabh Pandey, giám đốc điều hành của hệ thống Dolphin AI, từng thừa nhận các công cụ hiện nay rất chật vật để duy trì bối cảnh khi vượt quá ngưỡng 10 giây.

Vì thế, thay vì chờ đợi một siêu AI có thể tự động tạo ra cả bộ phim, các nhà làm phim chuyên nghiệp đã xây dựng một quy trình sản xuất thủ công vô cùng khắt khe, kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ và tư duy điện ảnh truyền thống. Bước đầu tiên và quan trọng nhất luôn là kịch bản. Một câu chuyện hấp dẫn, các tuyến nhân vật rõ ràng và hệ thống phác thảo nhịp điệu chi tiết phải được khóa chặt trước khi bất kỳ khung hình nào được tạo ra.

Sau khi có kịch bản, bước thứ hai là thiết lập các tham chiếu tái sử dụng cho nhân vật và bối cảnh. Tính nhất quán trong phim AI không thể đạt được chỉ bằng những từ ngữ miêu tả chung chung. Các đạo diễn phải xây dựng thiết kế gốc cho từng nhân vật và địa điểm, lưu trữ chúng thành các tệp tài liệu tham khảo cố định (như tính năng Elements trong CinemaDrop) để gọi lại trong mọi cảnh quay, đảm bảo rằng một nhân vật sẽ không bị thay đổi ngoại hình ở các tập tiếp theo.

Bước thứ ba là vẽ bảng phân cảnh (storyboard) cho mọi cảnh quay. Mỗi cảnh được chia nhỏ với các đánh số thứ tự rõ ràng, kèm theo mô tả về hành động, góc máy và các yếu tố tài liệu tham khảo. Việc tạo ra các khung hình tĩnh tỷ lệ 16:9 trước khi xuất video giúp các nhà sản xuất kiểm tra tính liên tục của mạch phim và chỉnh sửa lỗi sai với chi phí rẻ mạt.

Khi bảng phân cảnh đã hoàn thiện, quy trình kết xuất video mới chính thức bắt đầu. Các nhà làm phim ưu tiên việc làm nháp ở độ phân giải thấp, chẳng hạn như 480p, để tiết kiệm tối đa ngân sách tài nguyên. Trên những mô hình như Seedance 2.5, họ có thể thiết lập dòng thời gian chi tiết cho từng giây, xác định chuyển động máy quay và hành động của nhân vật ở từng nhịp. Chỉ khi cảnh nháp thực sự hoàn hảo, họ mới chi tiền để kết xuất độ phân giải cao 1080p.

Phần hậu kỳ của một bộ phim AI cũng phức tạp không kém điện ảnh truyền thống. Âm thanh đóng vai trò cứu cánh tuyệt vời để che lấp những lỗi thị giác của AI. Giọng nói được tạo ra từ các nền tảng như ElevenLabs, kết hợp cùng hiệu ứng âm thanh môi trường và một bản nhạc nền xuyên suốt sẽ giúp gắn kết toàn bộ tác phẩm.

Cuối cùng, tất cả các đoạn clip nhỏ lẻ được đưa vào những phần mềm dựng phim chuyên nghiệp như CapCut, Premiere Pro hay DaVinci Resolve để cắt gọt, chỉnh sửa nhịp độ và hoàn thiện bản phối cuối cùng. Một bộ phim ngắn 3 phút có thể ngốn từ 12.350 đến 23.150 điểm tín dụng tùy thuộc vào độ phân giải, minh chứng cho việc làm phim AI nghiêm túc đòi hỏi sự đầu tư không hề nhỏ.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, kỷ nguyên điện ảnh mới này cũng đang bị bủa vây bởi các quy định pháp lý nghiêm ngặt. Luật bản quyền hiện hành yêu cầu tác phẩm phải có sự đóng góp sáng tạo của con người mới được bảo hộ.

Việc sử dụng hình ảnh của người thật phải được sự cho phép rõ ràng, giống như cách đoàn phim As Deep as the Grave đã phải xin phép gia đình Val Kilmer.

Hơn nữa, các nền tảng phân phối như YouTube đã bắt đầu siết chặt chính sách, yêu cầu dán nhãn minh bạch đối với mọi nội dung do AI tạo ra để bảo vệ khán giả trước sự bùng nổ của kỷ nguyên nội dung tự động hóa.

Theo Đức Khương