Khi 'người lạ hoàn hảo' ra đi: Tìm kiếm sổ tiết kiệm không người thừa kế như thế nào?
Trong xã hội hiện đại, việc một người sống độc thân, tách hoàn toàn phụ thuộc khỏi gia đình ngày càng trở nên phổ biến. Khi những "người lạ hoàn hảo" đột ngột qua đời, việc lần tìm lại tài sản trở thành thách thức với những người ở lại
Trong thực tế, không ít gia đình rơi vào tình huống người thân qua đời nhưng không rõ trước đó có gửi tiết kiệm hay còn tiền trong tài khoản ngân hàng hay không. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền thừa kế tài sản, song lại chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của quy định về bảo mật thông tin khách hàng trong ngành ngân hàng.
Người dân tra cứu thông tin tại ngân hàng. Ảnh: Hỗ trợ bởi AI
Một Giám đốc tài chính (CFO) của một nhà băng cho biết, theo quy định pháp luật hiện hành, mỗi ngân hàng chỉ quản lý và lưu trữ thông tin khách hàng trong phạm vi hệ thống của mình. Điều này đồng nghĩa với việc một ngân hàng không có dữ liệu về tài khoản hay sổ tiết kiệm mà khách hàng mở tại các tổ chức tín dụng khác. Vì vậy, không tồn tại một hệ thống tra cứu tập trung cho phép thân nhân biết được người đã mất có gửi tiền ở tất cả các ngân hàng nào.
Trong trường hợp cần xác minh, thân nhân của người quá cố có thể chủ động liên hệ từng ngân hàng để đề nghị hỗ trợ tra cứu. Tuy nhiên, việc cung cấp thông tin chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ hồ sơ theo quy định. Rất may số lượng ngân hàng tại Việt Nam chỉ hơn 30, nên việc tra cứu không đến mức "vô vọng". Ngoài ra, thân nhân của người quá cố chỉ cần đến một chi nhánh cho mỗi ngân hàng. Những yêu cầu đặc biệt thông thường sẽ được ngân hàng chuyển ra hội sở để tra cứu.
Các giấy tờ cần thiết bao gồm: giấy chứng tử của người đã mất, căn cước công dân của người yêu cầu, và tài liệu chứng minh quan hệ thừa kế hợp pháp như giấy khai sinh hoặc đăng ký kết hôn. Ngoài ra, người yêu cầu cần có đơn đề nghị ngân hàng phối hợp kiểm tra, xác minh và cung cấp thông tin.
Sau khi xác định được các khoản tiền gửi, chứng khoán hoặc tài sản tài chính khác (nếu có), những người thừa kế hợp pháp cần thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản tại tổ chức công chứng. Trên cơ sở văn bản công chứng này, ngân hàng hoặc đơn vị phát hành tài sản sẽ tiến hành chi trả theo đúng quy định.
Một điểm cần lưu ý là, trong thời gian chưa có yêu cầu xử lý từ phía thân nhân, các khoản tiền gửi tiết kiệm thường vẫn được ngân hàng tự động tái tục theo kỳ hạn cũ, kèm theo mức lãi suất áp dụng tại thời điểm tái tục. Tuy nhiên, việc rút tiền hoặc tất toán chỉ có thể thực hiện khi hoàn tất đầy đủ thủ tục thừa kế.
