Huawei từng trả tiền cho Qualcomm, 25 năm sau đến lượt ông lớn Mỹ phải trả tiền để dùng sáng chế Trung Quốc

Sau 25 năm, mối quan hệ sở hữu trí tuệ giữa Huawei và Qualcomm đang chứng kiến một sự đảo chiều đáng chú ý. Năm 2001, Huawei phải trả tiền cho Qualcomm để được sử dụng các sáng chế CDMA. Đến năm 2026, Qualcomm lại trở thành bên trả ròng tiền cho Huawei trong một thỏa thuận cấp phép chéo liên quan đến 5G, AI, điện toán và công nghệ mạng.

Thỏa thuận được Huawei và Qualcomm công bố ngày 5/10, đánh dấu lần đầu tiên hai công ty ký một thỏa thuận cấp phép chéo bao phủ công nghệ 5G. Theo Reuters, Qualcomm sẽ trả tiền cho Huawei để sử dụng danh mục sáng chế của tập đoàn Trung Quốc. Hai bên đồng thời thực hiện giao dịch liên quan đến một số bằng sáng chế của Huawei tại Mỹ.

Giá trị cụ thể của hợp đồng không được công bố. Theo tờ Nikkei, thỏa thuận liên quan đến hơn 680 bằng sáng chế của Huawei, trong đó có những sáng chế được đăng ký tại Mỹ. Con số này rất nhỏ nếu đặt cạnh quy mô danh mục sở hữu trí tuệ của Huawei. Theo phân tích của IP Fray, Huawei hiện có khoảng 296.248 bằng sáng chế và đơn đăng ký đang hoạt động, khiến số sáng chế liên quan đến thỏa thuận với Qualcomm chỉ tương đương khoảng 0,23%.

Dù chiếm tỷ lệ rất nhỏ, nhóm sáng chế được cấp phép lại nằm trong những lĩnh vực đang có giá trị chiến lược cao đối với ngành công nghệ. Các công nghệ liên quan đến 5G, AI, mạng trung tâm dữ liệu và thiết kế hệ thống điện toán đang trở thành nền tảng của cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu.

Vị thế thay đổi

Giá trị của thỏa thuận Huawei,Qualcomm vì thế không nằm đơn thuần ở con số hơn 680 bằng sáng chế. Nó cho thấy vị thế sở hữu trí tuệ của Huawei đã thay đổi đáng kể so với 25 năm trước.

Năm 2001, Qualcomm công bố thỏa thuận cấp phép thương mại với Huawei, cho phép công ty Trung Quốc sử dụng danh mục sáng chế CDMA của Qualcomm để phát triển, sản xuất và bán thiết bị mạng cdmaOne và CDMA2000. Khi đó, Qualcomm gần như là một trong những chủ sở hữu quan trọng nhất của hệ sinh thái CDMA, còn Huawei vẫn đang trong quá trình mở rộng từ một nhà cung cấp thiết bị viễn thông thành tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Một phần tư thế kỷ sau, câu chuyện diễn ra theo chiều ngược lại. Qualcomm, một trong những công ty sở hữu nhiều tài sản trí tuệ quan trọng nhất trong ngành chip di động, phải trả tiền để tiếp cận công nghệ của Huawei.

Huawei cho biết sau thỏa thuận mới, tổng doanh thu tích lũy từ các hợp đồng cấp phép sở hữu trí tuệ của tập đoàn sẽ vượt 6,9 tỷ USD. Đây không phải giá trị riêng của hợp đồng với Qualcomm, mà là tổng giá trị các thỏa thuận cấp phép của Huawei sau khi thương vụ mới được tính vào.

Nếu nhìn từ góc độ ngành công nghệ, điều đáng chú ý nhất không phải Huawei đã sở hữu bao nhiêu bằng sáng chế hay Qualcomm phải trả bao nhiêu tiền. Điều đáng chú ý là sau 25 năm, một công ty từng phải mua quyền sử dụng công nghệ CDMA của Qualcomm giờ đã trở thành chủ sở hữu những tài sản trí tuệ mà chính Qualcomm cần tiếp cận.

Đó là dấu hiệu cho thấy cuộc chơi công nghệ đã thay đổi. Trong kỷ nguyên 5G, AI và trung tâm dữ liệu, lợi thế không chỉ nằm ở việc ai sản xuất được con chip nhanh hơn. Nó còn nằm ở việc ai sở hữu những ý tưởng, kiến trúc và bằng sáng chế mà đối thủ không thể dễ dàng thay thế.

*Nguồn: Reuters, Nikkei, IPFray

Vũ Hoàng