Hơn 2.000 người tái hiện đám cưới 'khổng lồ' giữa vùng Tây Bắc tạo đại cảnh xòe Thái choáng ngợp trên sân khấu hiện đại
Từ chuyện tình trong truyện thơ đến đại cảnh đám cưới bản Mường và vòng xòe quy tụ hơn 2.000 người, chương trình “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” đã kể thành công câu chuyện về di sản văn hóa bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại.
Tối 16/10, tại Sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, chương trình nghệ thuật “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” diễn ra, mở màn Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.
Lễ khai mạc có sự tham dự của đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, cùng lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương, lãnh đạo các ban, sở, ngành, địa phương cùng đông đảo người dân, du khách.
Điểm nhấn của chương trình là câu chuyện tình yêu của đôi trai gái người Thái, được tái hiện qua phong tục, làn điệu dân ca và những màn xòe có sự tham gia của hàng nghìn người (Ảnh: ĐVCC)
Thay vì giới thiệu từng nét văn hóa riêng lẻ, chương trình lấy cảm hứng từ “Xống chụ xon xao”, truyện thơ dân gian nổi tiếng của người Thái, làm mạch dẫn xuyên suốt.
Dưới bàn tay dàn dựng của tổng đạo diễn Lê Hải Yến, câu chuyện được chia thành ba chương “Mầm thương”, “Sợi nhớ” và “Vòng yêu”, đưa khán giả đi từ những rung động đầu đời, tháng ngày xa cách đến cuộc đoàn tụ và niềm vui chung của bản Mường (Ảnh: ĐVCC)
Tình yêu đôi lứa trở thành mạch dẫn câu chuyện di sản
Từ những buổi giao duyên trên sàn hoa Hạn Khuống, chuyện tình của đôi trai gái Thái ở Mường Lò mở ra giữa sắc màu thổ cẩm và nhịp sống bên dòng Nậm Thia. Sợi dây tình “xai peng” trở thành biểu tượng cho sự gắn kết, theo họ qua những lời hẹn ước và tháng ngày xa cách.
Ở chương “Sợi nhớ”, chàng trai mang trầu cau đến dạm ngõ nhưng phải đối diện với yêu cầu sính lễ của gia đình cô gái. Anh hẹn mùa hoa ban sẽ trở về, còn người con gái ở lại bên khung cửi, gửi nỗi nhớ vào từng tấm vải thổ cẩm.
Câu chuyện chạm đến cao trào bằng những vần thơ trong “Xống chụ xon xao”: “Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông/ Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ tìm nhau khi góa bụa về già”. Lời thơ khắc họa sự thủy chung, đồng thời đưa chất liệu văn học dân gian vào mạch kể sân khấu đương đại (Ảnh: ĐVCC)
Ngày chàng trai trở về cũng là lúc những phong tục hôn nhân truyền thống được tái hiện. Nghi thức Tằng cẩu của phụ nữ Thái đen cùng lời dặn dò của người mẹ qua làn điệu Khắp Thái khép lại hành trình chờ đợi, đưa cô gái đến ngưỡng cửa cuộc sống mới (Ảnh: ĐVCC)
Qua câu chuyện tình yêu, các phong tục, làn điệu dân gian và nếp sinh hoạt của người Thái không xuất hiện như những tiết mục minh họa rời rạc mà gắn với diễn biến của nhân vật. Chính mạch kể gần gũi ấy giúp những giá trị văn hóa Mường Lò hiện lên tự nhiên, dễ tiếp cận hơn với khán giả.
Đại xòe quy tụ hàng nghìn người, khép lại câu chuyện tình yêu
Nếu hai chương đầu tập trung vào tình yêu đôi lứa, “Vòng yêu” mở rộng câu chuyện sang niềm vui của cả cộng đồng. Đám cưới không còn là hạnh phúc riêng của hai người mà trở thành dịp để họ hàng, làng bản cùng hội tụ, chúc phúc.
Đại cảnh đám cưới bản Mường là một trong những điểm nhấn của chương trình. Hơn 2.000 người dân tộc Thái cùng các nghệ sĩ, diễn viên tham gia biểu diễn, tạo nên không gian đông đảo với những đội hình xòe được dàn dựng theo các hình tượng văn hóa truyền thống (Ảnh: ĐVCC)
Từ vòng tay của đôi trai gái, vòng xòe dần mở rộng, kết nối những người tham gia thành một cộng đồng. Các đội hình như vòng xoáy, Cút Piêu, Tà Liêu, Mak Cưởm, hoa ban và vòng tròn đồng tâm góp phần thể hiện sự đa dạng trong nghệ thuật xòe Thái.
Với người Thái, xòe không chỉ là hình thức múa trong các dịp lễ hội mà còn gắn với sinh hoạt cộng đồng, thể hiện tinh thần đoàn kết và sự sẻ chia.
Việc đưa hàng nghìn người cùng tham gia đại xòe cũng tạo nên điểm kết nối giữa câu chuyện tình yêu trên sân khấu với đời sống văn hóa của bản làng (Ảnh: ĐVCC)
Chuyên gia văn hóa Lê Thanh Tùng, cố vấn văn hóa của chương trình, nhận xét tổng đạo diễn Lê Hải Yến đã đưa các yếu tố văn hóa Thái lên sân khấu một cách khéo léo, nhịp nhàng. Theo ông, bố cục câu chuyện khép kín nhưng vẫn bảo đảm sự đầy đủ trong cách thể hiện.
Công nghệ sân khấu hỗ trợ kể chuyện dân gian
Bên cạnh chất liệu văn hóa, chương trình sử dụng hình thức nhạc vũ kịch kết hợp sân khấu thực cảnh và công nghệ trình chiếu 3D mapping. Theo ê-kíp thực hiện, hệ thống 24 máy chiếu bao phủ hơn 3.000 m² bề mặt sân vận động, tạo điều kiện tái hiện núi rừng, bản làng và những chuyển động của thời gian qua các lớp cảnh.
Âm nhạc, diễn xuất, vũ đạo và ánh sáng được kết hợp để chuyển đổi không gian từ cảnh lao động, giao duyên đến những mùa chờ đợi và ngày cưới. Lời thoại được thể hiện qua Khắp Thái, kèm phụ đề tiếng Việt để khán giả theo dõi đầy đủ nội dung (Ảnh: ĐVCC)
Theo tổng đạo diễn Lê Hải Yến, tình yêu dành cho văn hóa Thái là động lực để chị tập trung cho dự án. Chị cho biết ê-kíp đã làm việc liên tục trong nhiều ngày để hoàn thiện chương trình, đồng thời kỳ vọng câu chuyện được kể bằng tình yêu và sự am hiểu sẽ góp phần khơi gợi tình cảm của công chúng đối với di sản.
Chương trình cho thấy một hướng tiếp cận di sản bằng cách đặt phong tục và nghệ thuật dân gian vào câu chuyện gần gũi với đời sống. Trong đó, công nghệ mở rộng không gian biểu đạt, còn các giá trị văn hóa và sự tham gia của chính cộng đồng người Thái tạo nên nội dung cốt lõi của màn trình diễn.