Hối hận muộn màng: Loạt công ty tái tuyển dụng nhân sự sau khi trót sa thải diện rộng vì AI
Nhiều doanh nghiệp đang thức tỉnh khỏi ảo tưởng rằng trí tuệ nhân tạo có thể cân hết mọi việc.
Nhiều doanh nghiệp đang thức tỉnh khỏi ảo tưởng rằng trí tuệ nhân tạo có thể cân hết mọi việc. Họ ồ ạt tuyển dụng lại nhân sự để vực dậy bộ máy kinh doanh, giữa bối cảnh giới đầu tư bắt đầu đứng ngồi không yên về tính bền vững của bong bóng AI.
Gã khổng lồ ngành ô tô Ford là một trong những cái tên mới nhất thực hiện cú bẻ lái chiến lược này. Hãng được cho là đang tái tuyển dụng hàng trăm kỹ sư dày dặn kinh nghiệm để giải quyết các bài toán về chất lượng sản phẩm - những nút thắt mà hệ thống tự động hóa hoàn toàn bất lực. “Trí tuệ nhân tạo là một công cụ tuyệt vời, nhưng nó chỉ thông minh bằng lượng thông tin mà bạn dùng để huấn luyện nó”, Charles Poon, Phó Chủ tịch phụ trách mảng kỹ thuật phần cứng xe hơi của Ford, thẳng thắn chia sẻ với giới truyền thông.
Danh sách các ông lớn chấp nhận bước lùi trong kế hoạch tự động hóa để tập trung trở lại vào nguồn vốn con người còn có Ngân hàng Trung ương Úc (CBA) và gã khổng lồ phần mềm IBM.
Năm ngoái, CBA từng sa thải hơn 40 nhân viên chăm sóc khách hàng để thay thế bằng một tổng đài giọng nói ứng dụng AI. Tuy nhiên, hệ thống này đã bị quá tải và không thể xử lý các tình huống thực tế, dẫn đến lượng cuộc gọi nghẽn tăng vọt, buộc CBA phải đảo ngược quyết định sa thải.
Theo một báo cáo của đài ABC vào tháng 8 năm ngoái, CBA thừa nhận họ đã không cân nhắc đầy đủ tất cả các khía cạnh kinh doanh liên quan khi công bố cắt giảm nhân sự, đồng thời tự phê bình rằng “chúng tôi đáng lẽ phải đánh giá kỹ lưỡng hơn về các vị trí nhân sự cần thiết”.
Tương tự, IBM từng thay thế bộ phận nhân sự (HR) bằng AI để xử lý khoảng 94% các yêu cầu thông thường. Thế nhưng, hệ thống này lại hoàn toàn “đứng hình” trước 6% yêu cầu còn lại - vốn là những tình huống xung đột phức tạp liên quan đến đạo đức công sở. Kết quả là IBM vừa công bố kế hoạch tăng gấp ba quy mô tuyển dụng nhân sự tại Mỹ trên tất cả các đơn vị kinh doanh trong năm 2026.
“Nếu chúng ta ngừng đầu tư vào lớp nhân sự tập sự, điều gì sẽ xảy ra trong 3 đến 5 năm tới?”, Nickle LaMoreaux, Giám đốc Nhân sự toàn cầu của IBM, đặt câu hỏi chất vấn tại Hội nghị Thượng đỉnh Charter AI ở New York. “Sẽ không còn lực lượng kế cận; mạch nguồn nhân lực lúc đó đơn giản là sẽ cạn kiệt”.
Những câu chuyện này bảo chứng cho góc nhìn của giới phân tích: Sa thải nhân viên để nhường chỗ cho AI không phải là con đường ngắn nhất dẫn đến tăng trưởng bền vững.
“Việc lập ngân sách theo kiểu dùng công nghệ thay thế con người mà không đầu tư vào đào tạo hoặc nâng cao kỹ năng đã khiến các đội ngũ bị tê liệt, không biết cách khai thác AI”, theo báo cáo từ Intuition Labs. Báo cáo nhấn mạnh: “Đáng chú ý, trong số các công ty cuồng tự động hóa, nhiều bên sau đó đã phải nếm trải cảm giác hối hận vì sa thải, bởi họ đã tự tay cắt giảm chính những nhân sự có năng lực giám sát và vận hành AI”.
Một khảo sát từ Orgvue chỉ ra rằng, 39% nhà lãnh đạo doanh nghiệp từng sa thải nhân viên vì triển khai AI. Tuy nhiên, trong số đó, có tới 55% thừa nhận rằng đó là một quyết định sai lầm.
“Tại những nơi mà kết quả đầu ra của AI không nhất quán, thiếu chính xác hoặc khó áp dụng vào thực tế, các công ty thường bắt buộc phải tái lập quyền giám sát của con người”, Jessica Zhang, Phó Chủ tịch cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) của nhà cung cấp giải pháp nhân sự ADP, nhận định. “Điều này vô hình trung dẫn đến tình trạng chồng chéo công việc, làm chậm tiến độ đưa ra quyết định và bào mòn mọi thành quả về năng suất mà AI hứa hẹn mang lại”.
Trong khi đó, dữ liệu từ công ty tuyển dụng Robert Half gửi cho đài CNBC cho thấy, 32% nhà quản lý nhân sự tại Mỹ thừa nhận họ từng xóa sổ một vị trí công việc do chuyển sang dùng AI, để rồi sau đó phải ráo riết tuyển dụng lại chính vị trí đó hoặc một vị trí tương đương.
Đúc kết lại cục diện này, Đại học Công nghệ Capitol (Capitol Technology University) lưu ý: “AI đang thay đổi bộ mặt của công sở, nhưng một thực tế ngày càng rõ ràng là các tổ chức đang tìm thấy nhiều giá trị hơn trong việc xây dựng mô hình cộng tác giữa con người và AI, thay vì tìm cách xóa sổ hoàn toàn lao động”.
Theo: CNBC