Hé lộ 'mạng nhện' gần 7 tỷ USD của Nga: Hàng trăm công ty trung gian, nhiều ngân hàng lớn trên thế giới liên quan trực tiếp
Một công ty công nghệ tài chính được Nga hậu thuẫn đã đưa ít nhất 6,9 tỷ USD giao dịch qua hệ thống ngân hàng quốc tế, sử dụng mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp trung gian để né lệnh trừng phạt.
Theo Financial Times, thông tin trên được hé lộ từ hàng trăm nghìn tài liệu nội bộ của A7, tập đoàn được thành lập nhằm xây dựng một kênh thanh toán thay thế trong bối cảnh nhiều ngân hàng Nga bị hạn chế tiếp cận hệ thống thanh toán quốc tế sau năm 2022.
Dữ liệu cho thấy tiền liên quan đến A7 đã đi qua tài khoản tại nhiều ngân hàng quốc tế lớn, trong đó có Standard Chartered, Citigroup, DBS, Deutsche Bank, First Abu Dhabi Bank và một số tổ chức khác.
Riêng các tài khoản tại Standard Chartered ở Hong Kong đã nhận khoảng 1,1 tỷ USD từ các thực thể liên quan A7 trong giai đoạn cuối năm 2024 đến tháng 8/2025. Các tài khoản tại DBS ở Hong Kong nhận khoảng 273 triệu USD, trong khi khách hàng Citigroup nhận 74 triệu USD và khách hàng Deutsche Bank tại châu Âu nhận khoảng 18 triệu USD.
Đáng chú ý, 17 thực thể liên quan mạng lưới này mở tài khoản tại First Abu Dhabi Bank, ngân hàng lớn nhất Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), và thực hiện hơn 1,8 tỷ USD thanh toán ra bên ngoài. Hồ sơ cũng đề cập việc sử dụng các tài khoản tại JPMorgan Chase và DBS.
A7 ban đầu được thành lập tại Nga và Kyrgyzstan bởi Ilan Shor, một doanh nhân Moldova, với sự hỗ trợ của Promsvyazbank (PSB), ngân hàng quốc doanh Nga có quan hệ chặt chẽ với ngành công nghiệp quốc phòng.
Sau đó, công ty này được Moscow quảng bá như một trong những nền tảng chủ lực phục vụ thanh toán xuyên biên giới, đặc biệt cho hàng hóa nhập khẩu. Công ty tuyên bố hiện xử lý gần 20% giao dịch ngoại hối của Nga.
Tháng 7, Shor nói với hãng thông tấn TASS rằng hệ thống của A7 giúp doanh nghiệp và các quốc gia có thêm lựa chọn thanh toán và ít chịu ảnh hưởng từ các hạn chế tài chính bên ngoài.
Quy mô mạng lưới đứng sau nền tảng này lớn hơn đáng kể so với những gì từng được biết đến. FT tìm thấy bằng chứng về khoảng 100 doanh nghiệp trung gian thực hiện thanh toán trong giai đoạn dữ liệu bị tiết lộ. Hồ sơ còn nhắc tới ít nhất 100 thực thể khác.
Trong đó, ít nhất 61 đơn vị đặt tại UAE, 87 ở Hong Kong, 16 tại Kyrgyzstan và 14 tại Indonesia. Ít nhất ba thực thể có trụ sở tại Anh, trong khi một doanh nghiệp tại Hungary được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển các khoản thanh toán vào Liên minh châu Âu.
Đích đến cuối cùng của hơn một nửa dòng tiền được ghi nhận là các tài khoản ngân hàng tại Trung Quốc.
Cơ chế hoạt động dựa nhiều vào những doanh nghiệp trung gian có khả năng tiếp cận hệ thống ngân hàng và mạng lưới nhắn tin tài chính Swift. Tiền được đưa vào các tài khoản này, sau đó sử dụng để thanh toán hóa đơn ở nước ngoài thay cho các khách hàng Nga.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của kho tài liệu là quy mô hoạt động tạo chứng từ nhằm giúp giao dịch vượt qua quá trình kiểm tra của ngân hàng.
Theo FT, hệ thống lưu trữ hàng nghìn con dấu doanh nghiệp. Một số được tạo mới, trong khi số khác được lấy từ những tài liệu thật của các công ty không biết chúng được sử dụng cho mục đích khác.
Nhân viên còn nhận hướng dẫn về cách mô tả hàng hóa sao cho ít gây chú ý trong quá trình kiểm tra. Trong một số trường hợp, mã hải quan của sản phẩm bị hạn chế được thay bằng mã của một mặt hàng gần tương tự nhưng không nằm trong danh sách kiểm soát.
Một trao đổi nội bộ vào tháng 2/2025 cho thấy mức độ chi tiết của quy trình này. Một giao dịch thực tế liên quan đến 500 thiết bị quan sát ban đêm trị giá 3,6 triệu nhân dân tệ (510.000 USD) nhưng chứng từ được chuẩn bị lại mô tả hàng hóa là kính cường lực.
Khi ngân hàng đặt câu hỏi, các nhân viên thậm chí thảo luận khả năng đổi mô tả hàng hóa thành giày dép. Phương án này cuối cùng bị loại bỏ do có thể không phù hợp với lịch sử giao dịch trước đó của bên nhận tiền.
Tài liệu cũng cho thấy nhân viên được yêu cầu loại bỏ những dấu hiệu có thể làm lộ nguồn gốc giao dịch, từ thay đổi thông tin người mua, sản phẩm và địa điểm giao hàng đến kiểm tra các ký tự Cyrillic xuất hiện trong hồ sơ.
Một số khoản thanh toán trong dữ liệu còn liên quan tới những mặt hàng đặc biệt nhạy cảm, gồm thiết bị phục vụ quốc phòng và các giao dịch của cơ quan an ninh Nga.
Theo FT