Hàng xóm Việt Nam được Trung Quốc đầu tư tuyến đường sắt 6 tỷ USD: Kéo dài hơn 1.000 km, trở thành hành lang của châu Á
Tuyến đường sắt này đã ghi nhận hơn 70 triệu lượt hành khách và trở thành một trong những tuyến vận tải quan trọng kết nối Trung Quốc với Lào.
Ảnh minh họa
Theo số liệu được công bố vào tháng 3/2026, tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đã vận chuyển hơn 70 triệu lượt hành khách kể từ khi khai thác. Lưu lượng vận tải trên tuyến tăng dần cùng với nhu cầu đi lại và thương mại giữa hai nước.
Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào được khánh thành ngày 3/12/2021, kết nối Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, với Vientiane, thủ đô Lào. Tuyến có tổng chiều dài khoảng 1.035 km, trong đó phần đi qua Lào dài khoảng 422 km.
Với tổng vốn đầu tư khoảng 6 tỷ USD, dự án là một trong những công trình hạ tầng lớn nhất được triển khai tại Lào trong những năm gần đây. Tuyến đường không chỉ phục vụ vận tải hành khách mà còn tạo thêm một phương thức vận chuyển hàng hóa giữa Lào, Trung Quốc và các thị trường trong khu vực.
Trên đoạn đường sắt thuộc lãnh thổ Trung Quốc, số chuyến tàu mỗi ngày đã tăng từ khoảng 8 chuyến khi mới vận hành lên mức cao nhất 86 chuyến.
Tại Lào, số chuyến tàu cũng tăng từ khoảng 4 chuyến lên 18 chuyến mỗi ngày.
Sự gia tăng tần suất khai thác cho thấy tuyến đường sắt đang được sử dụng ngày càng thường xuyên cho cả nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa. Các thành phố như Côn Minh, Xishuangbanna, Luang Prabang và Vientiane cũng được kết nối thuận tiện hơn, tạo điều kiện cho hoạt động du lịch và giao thương xuyên biên giới.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là thời gian di chuyển giữa các đô thị dọc tuyến được rút ngắn so với trước đây. Chẳng hạn, hành trình bằng tàu giữa Côn Minh và Vientiane có thể kéo dài khoảng 9 giờ 36 phút, qua đó tạo thêm lựa chọn bên cạnh đường bộ và đường hàng không.
Thương mại xuyên biên giới tăng 62,7%
Tác động của tuyến đường sắt cũng thể hiện rõ ở hoạt động thương mại.
Theo số liệu được hãng thông tấn nhà nước Lào KPL công bố, giá trị giao dịch xuyên biên giới qua tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào trong quý I/2026 đạt 6,81 tỷ nhân dân tệ, tăng 62,7% so với cùng kỳ năm trước.
Mức tăng này diễn ra trong bối cảnh hoạt động vận tải đường sắt giữa hai nước tiếp tục mở rộng. Tuyến đường tạo thêm một lựa chọn vận chuyển cho các nhóm hàng như nông sản, nguyên liệu công nghiệp và hàng tiêu dùng, bên cạnh mạng lưới đường bộ hiện có.
Ngay từ khi dự án được triển khai, một trong những mục tiêu được đặt ra là cải thiện khả năng kết nối của Lào với các thị trường khu vực. Là quốc gia không giáp biển, Lào từ lâu phải phụ thuộc nhiều vào hệ thống đường bộ để tiếp cận các tuyến thương mại quốc tế.
Việc tuyến đường sắt kết nối trực tiếp với mạng lưới đường sắt Trung Quốc giúp hàng hóa từ Lào có thêm một tuyến vận chuyển tới thị trường Trung Quốc. Ngược lại, hàng hóa từ Trung Quốc cũng có thể tiếp cận Lào và các thị trường Đông Nam Á thông qua hành lang đường sắt này.
Từ “không giáp biển” đến tăng kết nối khu vực
Trước khi tuyến đường sắt đi vào hoạt động, phần lớn hoạt động vận tải giữa Lào và các nước láng giềng phụ thuộc vào đường bộ. Điều này khiến thời gian vận chuyển và chi phí logistics chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện hạ tầng và giao thông.
Sự xuất hiện của tuyến đường sắt đã bổ sung một phương thức vận tải có khả năng chuyên chở khối lượng hàng hóa lớn hơn và vận hành theo lịch trình cố định.
Đây cũng là lý do dự án được xem là một phần quan trọng trong chiến lược tăng cường kết nối của Lào với Trung Quốc và các nền kinh tế Đông Nam Á.
Đối với Lào, tuyến đường không chỉ có ý nghĩa về giao thông mà còn mở rộng khả năng tiếp cận các trung tâm kinh tế lớn ở phía Bắc. Với Trung Quốc, tuyến đường tạo thêm một hành lang trên bộ để kết nối với thị trường Đông Nam Á.
Hiệu quả kinh tế dài hạn của dự án vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có sản lượng hàng hóa, nhu cầu hành khách, chi phí logistics và khả năng kết nối tuyến đường sắt với mạng lưới giao thông của các quốc gia khác trong khu vực.
Tuy nhiên, sau gần 5 năm vận hành, lượng hành khách vượt 70 triệu lượt cùng mức tăng 62,7% của giao dịch xuyên biên giới trong quý I/2026 cho thấy tuyến đường sắt đã trở thành một phần đáng kể trong hệ thống vận tải và thương mại giữa Trung Quốc và Lào.