Giải mã cỗ máy kiếm hàng nghìn tỷ đồng của nhà sản xuất "Vũ trụ say hi": Từ triết lý sở hữu tối đa đến nền kinh tế fandom

480 tỷ đồng là mức doanh thu lớn với một format giải trí, nhưng điều đặc biệt hơn nằm ở cách số tiền này được tạo ra. Với Anh trai say hi, doanh thu từ bán vé concert chiếm khoảng 30%, gần ngang tài trợ 31%, cho thấy nguồn thu từ khán giả đã vươn lên cạnh tranh trực tiếp với kênh truyền thống. Phần còn lại đến từ merchandise/IP, khai thác nghệ sĩ và bản quyền, tạo thành nhiều lớp doanh thu song song quanh cùng một bản quyền chương trình.

Bóc tách chi tiết mức doanh thu của vũ trụ Anh trai say hi để thấy mô hình kiếm tiền này không phải cá biệt, thậm chí trở thành công thức chung của DatVietVAC. Doanh nghiệp này đang từng bước xây dựng hệ sinh thái giải trí với triết lý "sở hữu tối đa" từ hạ tầng phát hành, IP nội dung nghệ sĩ để xoay trục kiếm tiền từ các doanh nghiệp sang người dùng.

Triết lý "Sở hữu tối đa"...

Ngày 13/4, tại sự kiện tổng kết mô hình khai thác chuỗi IP "Vũ trụ Say Hi", lãnh đạo DatVietVAC thẳng thắn tuyên bố đã xây dựng một hệ sinh thái công nghệ truyền thông - giải trí "nhất vô nhị" thậm chí "vô đối" tại Việt Nam.

Tuyên bố có thể gây tranh cãi nhưng không phải không có cơ sở. Điểm cốt lõi nằm ở "tính sở hữu" khó sao chép bởi các đối thủ. Với DatVietVAC, "sở hữu" không chỉ là quyền tài sản, mà là khả năng làm chủ gần như toàn bộ hành trình của một sản phẩm giải trí từ khâu sản xuất, phân phối, đến thương mại hóa và khai thác hậu kỳ.

Trước hết là hạ tầng phát hành. Thay vì phụ thuộc vào nền tảng bên ngoài, doanh nghiệp xây dựng một mạng lưới phân phối đa tầng theo hướng khép kín. Ba cấu phần chính gồm các kênh truyền hình xã hội hóa như HTV2 và Vie Channel (thuộc nhóm có tỷ lệ người xem cao, đứng thứ 4 thị trường), hệ thống mạng xã hội với khoảng 270 triệu người theo dõi và 67 tỷ lượt xem trong năm 2025, cùng nền tảng OTT VieON. Sự kết hợp này tạo ra mô hình tiếp thị 360 độ, giúp nội dung của họ luôn ở vị thế "phủ sóng toàn diện".

Bên cạnh đó là nguồn lực nghệ sĩ - "linh hồn" của ngành giải trí.. Tập đoàn đang sở hữu mạng lưới kết nối với "95% tất cả các nghệ sĩ tại Việt Nam, trong đó sở hữu độc quyền khai thác hơn 100 nghệ sĩ". Đây chính là nguồn lực giúp DatVietVAC vận hành mô hình đào tạo "from Zero to Hero".

Lãnh đạo DatVietVAC cũng dẫn chứng trường hợp rapper HIEUTHUHAI, với mức cát-sê tăng 3–5 lần sau Anh trai say hi. Hay ca sĩ Dương Domic từ vị trí chưa được nhiều người biết đến đã ghi nhận mức tăng cát-sê hàng trăm lần, nhanh chóng mua được nhà cho bố mẹ ngay sau đó.

Song mảnh ghép quan trọng nhất trong hệ sinh thái giải trí của DatVietVAC nằm ở tài sản trí tuệ (IP). Sau hơn 20 năm làm nội dung theo format quốc tế, DatVietVAC chuyển hướng sang tự phát triển format và nắm giữ toàn bộ bản quyền. Như cách doanh nghiệp khẳng định, họ "chỉ tập trung làm những nội dung mà mình phải là người sở hữu bản quyền và sáng tạo ra format". Do đó, thay vì chia sẻ doanh thu và bị giới hạn quyền khai thác, doanh nghiệp giữ toàn bộ quyền quyết định đối với sản phẩm.

Với các chương trình tự sản xuất như "Anh Trai Say Hi", giá trị không dừng ở một show truyền hình. Quyền sở hữu IP cho phép mở rộng khai thác sang âm nhạc, vật phẩm (merchandise), nền tảng số và cả nhượng quyền quốc tế. Đặc biệt, vì toàn bộ chi phí sản xuất đã được hạch toán vào chương trình, nguồn thu từ việc khai thác IP (IP Monetization) như âm nhạc trên Spotify hay Apple Music có biên lợi nhuận cực cao, được nhận định với "lợi nhuận biên lên tới 100% tại vì nó không tốn thêm chi phí gì cả".

...đến cú chuyển mình sang mô hình B2C và "kinh tế fandom"

Nếu chiến lược "sở hữu tối đa" tạo nền móng, bước chuyển sang mô hình B2C (Business to Consumer) cùng việc khai thác kinh tế Fandom lại là đòn bẩy giúp DatVietVAC mở rộng ra ngoài vai trò của một đơn vị sản xuất nội dung truyền thống. Trọng tâm của sự chuyển dịch này nằm ở việc thay đổi cách tạo doanh thu và cách doanh nghiệp kết nối trực tiếp với công chúng.

Trong giai đoạn trước, phần lớn các đơn vị sản xuất nội dung tại Việt Nam phụ thuộc vào mô hình quen thuộc: sản xuất chương trình, phát sóng qua truyền hình và thu tiền từ quảng cáo. DatVietVAC cho biết họ chủ động rời khỏi cách làm này.

"Chúng tôi không chỉ phục vụ cho hàng trăm doanh nghiệp thông qua tài trợ và quảng cáo, mà hiện nay đang phục vụ cho hàng trăm triệu người dân Việt Nam", đại diện tập đoàn nói.

Việc dịch chuyển sang B2C giúp doanh nghiệp mở thêm nguồn thu ngoài ngân sách marketing của nhãn hàng. Theo đó, doanh thu trực tiếp từ người tiêu dùng hiện chiếm khoảng 30 - 40% tổng doanh thu và tiếp tục tăng.

Song song, DatVietVAC điều chỉnh cách hợp tác với doanh nghiệp, chuyển từ "media marketing" mua vị trí quảng cáo sang "content marketing". Thay vì các đoạn quảng cáo tách biệt, thương hiệu được tích hợp vào nội dung, trở thành một phần của trải nghiệm mà khán giả theo dõi.

Một số chương trình như The Masked Singer hay Anh Trai Say Hi cho thấy cách tiếp cận này có thể giúp nhãn hàng tăng mức độ nhận diện và gắn kết với người xem. Theo doanh nghiệp, các gói tài trợ trong những chương trình này có thể đạt quy mô hàng chục tỷ đồng, cao hơn mặt bằng chung thị trường.

Ở bước tiếp theo, DatVietVAC phát triển mô hình "kinh tế Fandom", coi cộng đồng người hâm mộ là một dạng tài sản có thể khai thác. Với khoảng 67 tỷ lượt xem trong năm 2025 và mạng lưới nghệ sĩ độc quyền, doanh nghiệp hướng đến mô hình "fan-centric business" – kinh doanh xoay quanh người hâm mộ. Đại diện tập đoàn cho rằng nếu triển khai hiệu quả, cách tiếp cận này có thể tạo ra một cấu trúc vận hành khác biệt cho ngành giải trí.

Mô hình kinh tế Fandom được triển khai qua ba hướng chính. Đầu tiên là trải nghiệm trực tiếp, với các concert quy mô từ 30.000 đến 50.000 khán giả, không chỉ dừng ở biểu diễn mà còn tạo không gian kết nối cộng đồng người hâm mộ. Bên cạnh đó, là thương mại hóa thông qua bán vé, vật phẩm và các dịch vụ đi kèm. Cuối cùng là khai thác giá trị nghệ sĩ, thông qua quá trình phát triển và gia tăng giá trị thương mại của các gương mặt trong hệ sinh thái.

Việc chuyển sang B2C và kinh tế Fandom đánh dấu bước thay đổi trong mô hình kinh doanh của DatVietVAC, từ phụ thuộc vào quảng cáo sang đa dạng hóa nguồn thu. Doanh nghiệp cho biết họ tham khảo các mô hình quốc tế như Disney hay HYBE, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với thị trường trong nước. Đây được xem là hướng đi nhằm mở rộng không gian tăng trưởng cho ngành nội dung trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.

Không chỉ thống trị thị trường nội địa với biên lợi nhuận vượt xa các đối thủ cùng ngành, DatVietVAC đang hiện thực hóa khát vọng mang văn hóa Việt ra toàn cầu. Tập đoàn từng chia sẻ: "Chúng tôi rất tự hào khi năm ngoái đã mang được chương trình Anh trai say hi ra biểu diễn tại thị trường Mỹ và Las Vegas". Đây là mốc son quan trọng khi lần đầu tiên một chương trình giải trí Việt được thực hiện tại "thánh địa" giải trí thế giới theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thảo Vân