Dừng toàn bộ việc thi công dự án đường sắt trị giá hơn 4.800 tỷ đồng, sắp bán đấu giá đường ray và nhiều thiết bị
Danh mục đấu giá bao gồm đường ray, hệ thống tín hiệu đường sắt, thiết bị điện tử, kết cấu kim loại, vật liệu thoát nước và nhiều bộ phận phục vụ hạ tầng vận tải đường sắt.
Ảnh minh họa
Dự án tàu điện nhẹ VLT tại vùng Đại Cuiabá, bang Mato Grosso (Brazil), từng được triển khai nhằm phục vụ World Cup 2014 nhưng chưa bao giờ đi vào hoạt động. Sau hơn 10 năm đình trệ, chính quyền địa phương lên kế hoạch bán đấu giá đường ray, hệ thống tín hiệu và nhiều thiết bị còn lại, trong bối cảnh dự án đã bị thay thế bằng hệ thống xe buýt nhanh BRT.
Dự án có tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 1,477 tỷ real Brazil, tương đương hơn 7.100 tỷ đồng. Đến năm 2017, chi phí cần thiết để hoàn thành công trình được ước tính có thể nâng tổng mức đầu tư lên gần 2 tỷ real, tương đương khoảng 9.650 tỷ đồng. Tuy nhiên, dự án cuối cùng vẫn bị đình trệ và chưa bao giờ được đưa vào khai thác.
Chính quyền bang Mato Grosso dự kiến tổ chức đấu giá các vật liệu và thiết bị thuộc dự án tàu điện nhẹ VLT vào tháng 6. Đây là những tài sản được lưu giữ tại các kho và công trường ở Cuiabá và Várzea Grande kể từ khi quá trình xây dựng bị đình chỉ.
Theo thông báo của cơ quan quản lý tài sản nhà nước, danh mục đấu giá bao gồm đường ray, hệ thống tín hiệu đường sắt, thiết bị điện tử, kết cấu kim loại, vật liệu thoát nước và nhiều bộ phận phục vụ hạ tầng vận tải đường sắt.
Một số thiết bị từng được dự kiến đưa vào vận hành, trong khi những vật liệu khác được tập kết tại công trường nhưng chưa sử dụng. Sau nhiều năm lưu kho, một phần tài sản đã xuống cấp hoặc hao mòn theo thời gian.
Ngoài các hạng mục liên quan trực tiếp đến hệ thống VLT, danh sách đấu giá còn có máy tính ngừng hoạt động, đồ nội thất, tủ, vách ngăn và các vật liệu kim loại có khả năng tái sử dụng hoặc tái chế.
Tài sản được lưu giữ tại nhiều địa điểm ở Cuiabá và Várzea Grande, trong đó có các kho gần sân bay Marechal Rondon. Người tham gia đấu giá có thể kiểm tra hiện trạng tài sản trước khi mua. Tùy từng lô hàng, người trúng đấu giá phải tự tổ chức vận chuyển và chịu trách nhiệm tháo dỡ khi cần thiết.
Việc thanh lý các hạng mục còn lại đánh dấu thêm một bước trong quá trình khép lại dự án VLT, vốn từng được kỳ vọng cải thiện giao thông công cộng tại vùng đô thị Đại Cuiabá.
VLT là hệ thống tàu điện nhẹ được quy hoạch cho Cuiabá và Várzea Grande nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại trong thời gian Brazil đăng cai World Cup 2014. Tuy nhiên, dự án bị đình trệ khi công trình chưa hoàn thành, khiến hệ thống không thể được đưa vào khai thác như kế hoạch ban đầu.
Quá trình triển khai dự án vướng phải những tranh cãi liên quan đến nghi vấn tham nhũng, sai phạm hợp đồng và các cuộc điều tra của cơ quan chức năng. Những vấn đề pháp lý cùng các bất đồng về tài chính khiến việc xử lý công trình kéo dài trong nhiều năm.
Trong thời gian đó, một phần hạ tầng đã được xây dựng, nhưng hệ thống đường sắt vẫn không thể vận hành. Các toa tàu, đường ray và thiết bị nằm trong tình trạng chờ xử lý, trong khi chính quyền địa phương phải tìm phương án thay thế cho kế hoạch giao thông ban đầu.
Đến năm 2024, chính quyền bang Mato Grosso hoàn tất việc bán các toa tàu VLT cho bang Bahia. Theo phương án được công bố, số phương tiện này sẽ được tái sử dụng cho hệ thống đường sắt tại Salvador, thủ phủ của Bahia.
Việc chuyển nhượng các toa tàu giúp một phần tài sản của dự án được đưa vào kế hoạch sử dụng khác, thay vì tiếp tục lưu kho tại Mato Grosso. Tuy nhiên, những hạng mục còn lại như đường ray, thiết bị tín hiệu và vật liệu xây dựng vẫn cần được xử lý riêng.
Sau khi từ bỏ phương án VLT, chính quyền Mato Grosso chuyển sang phát triển hệ thống xe buýt nhanh BRT để phục vụ nhu cầu đi lại tại vùng đô thị Đại Cuiabá.