Dữ liệu từ 22.700 xe điện lý giải nỗi lo lớn nhất của người mua về tuổi thọ pin
Nỗi lo lớn nhất của người mua xe điện vẫn là tuổi thọ pin.
Theo Geotab, một trong những băn khoăn lớn nhất của người dùng khi cân nhắc chuyển sang ô tô điện là tuổi thọ pin. Sau nhiều năm vận hành, pin sẽ còn lại bao nhiêu dung lượng? Quãng đường di chuyển có giảm đáng kể hay không? Và việc sạc nhanh, khí hậu hay thói quen sử dụng ảnh hưởng đến pin như thế nào?
Phân tích mới nhất được thực hiện từ năm 2025 của nền tảng quản lý xe toàn diện Geotab trên hơn 22.700 xe điện thuộc 21 mẫu xe đã mang đến bức tranh toàn diện về sức khỏe pin trong điều kiện sử dụng thực tế.
Kết quả cho thấy pin xe điện hiện đại vẫn có độ bền rất cao, đủ khả năng đồng hành vượt qua vòng đời thông thường của một chiếc ô tô. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra một số yếu tố vận hành có thể khiến tốc độ lão hóa pin tăng đáng kể nếu không được quản lý hợp lý.
Pin xe điện vẫn bền hơn nhiều người nghĩ
Theo Geotab, tỷ lệ suy giảm dung lượng pin trung bình hiện ở mức 2,3% mỗi năm, tương đương sau 8 năm pin vẫn còn khoảng 81,6% dung lượng ban đầu (SOH).
Đây là kết quả được rút ra từ tập dữ liệu lớn nhất của nền tảng từ trước đến nay. Trước đó, nghiên cứu năm 2020 ghi nhận mức suy giảm trung bình cũng ở mức 2,3%/năm, trong khi phân tích năm 2023 trên 11 mẫu xe phổ biến chỉ ghi nhận mức 1,8%/năm.
Việc mức trung bình năm 2025 quay trở lại 2,3% không đồng nghĩa chất lượng pin đang đi xuống. Theo Geotab, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự xuất hiện của nhiều mẫu xe thế hệ mới với khả năng sạc công suất cao hơn, sự khác biệt về cấu trúc pin giữa các dòng xe cũng như tỷ trọng lớn hơn của những mẫu xe còn khá mới, giai đoạn thường ghi nhận mức suy giảm dung lượng nhanh hơn trước khi ổn định.
Đáng chú ý, 8 trong số 11 mẫu xe từng xuất hiện trong nghiên cứu năm 2023 sau khi bước qua giai đoạn suy giảm ban đầu chỉ còn mức hao hụt trung bình khoảng 1,4% mỗi năm, cho thấy khả năng duy trì sức khỏe pin rất tốt trong dài hạn.
Bên cạnh đó, nghiên cứu cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm xe.
Các mẫu xe đa dụng và xe tải nhẹ có tỷ lệ suy giảm trung bình khoảng 2,7% mỗi năm, cao hơn mức 2,0% của xe du lịch.
Geotab cho rằng nguyên nhân đến từ sự khác biệt về thiết kế pin, thành phần hóa học và mục tiêu phát triển của từng hãng. Có nhà sản xuất ưu tiên mật độ năng lượng để tăng quãng đường di chuyển, trong khi số khác tập trung kéo dài tuổi thọ pin hoặc tối ưu hệ thống quản lý nhiệt.
Điều này cũng lý giải vì sao cùng sử dụng công nghệ pin lithium-ion nhưng mỗi mẫu xe lại có tốc độ lão hóa khác nhau.
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của nghiên cứu là ảnh hưởng của sạc nhanh đối với tuổi thọ pin.
Geotab chia các phương tiện thành hai nhóm theo tỷ lệ sử dụng sạc nhanh trong tổng số lần sạc.
Nhóm sử dụng sạc nhanh dưới 12% tổng số phiên sạc có mức suy giảm trung bình chỉ 1,5% mỗi năm.
Nhóm sử dụng sạc nhanh trên 12% ghi nhận mức suy giảm tăng lên 2,5% mỗi năm.
Nói cách khác, việc phụ thuộc nhiều vào sạc nhanh khiến pin mất dung lượng nhanh hơn khoảng 1 điểm phần trăm mỗi năm so với những xe chủ yếu sạc thông thường hoặc sạc chậm.
Không chỉ tần suất, công suất sạc cũng đóng vai trò quan trọng.
Geotab tiếp tục chia nhóm người dùng sạc nhanh thành các phân khúc theo tỷ lệ phiên sạc vượt 100 kW.
Kết quả cho thấy những xe chủ yếu sử dụng sạc công suất thấp có thể duy trì khoảng 88% dung lượng pin sau 8 năm, tương ứng mức suy giảm khoảng 1,5% mỗi năm.
Trong khi đó, các xe thường xuyên vừa sạc nhanh với tần suất cao vừa sử dụng công suất trên 100 kW chỉ còn khoảng 76% dung lượng pin sau 8 năm, tương đương tốc độ suy giảm khoảng 3% mỗi năm.
Đây được xem là yếu tố gây áp lực lớn nhất đối với sức khỏe pin trong toàn bộ nghiên cứu.
Dữ liệu cũng phản ánh sự thay đổi của thị trường xe điện.
Tỷ lệ sử dụng sạc nhanh trong nhóm khách hàng của Geotab đã tăng gần ba lần, từ dưới 10% lên khoảng 25% tổng số phiên sạc. Đồng thời, công suất trung bình cũng tăng từ khoảng 70 kW lên trên 90 kW.
Theo Geotab, xu hướng này đặt ra yêu cầu phải cân đối giữa tốc độ sạc điện và tuổi thọ pin.
Với những phương tiện có thời gian đỗ qua đêm nhiều giờ, việc đầu tư hạ tầng sạc siêu nhanh có thể không mang lại nhiều lợi ích thực tế, trong khi lại làm tăng áp lực lên pin.
Khuyến nghị của hãng là sử dụng mức công suất thấp nhất nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu vận hành, đồng thời chỉ ưu tiên sạc siêu nhanh khi thực sự cần thiết.
Cùng với đó, nhiệt độ cao cũng khiến pin xuống cấp nhanh hơn
Đồng thời, khí hậu cũng là yếu tố được nghiên cứu.
Geotab chia xe thành hai nhóm gồm khu vực có dưới 35% số ngày trong năm nhiệt độ vượt 25°C và nhóm trên mức này.
Kết quả cho thấy xe hoạt động trong môi trường nóng có tốc độ suy giảm pin cao hơn khoảng 0,4% mỗi năm so với xe tại vùng khí hậu ôn hòa.
Dù hệ thống quản lý nhiệt trên xe điện hiện đại đã giúp hạn chế đáng kể tác động của nhiệt độ, nghiên cứu vẫn khuyến nghị hạn chế để xe phơi nắng kéo dài, đặc biệt trong các đợt nắng nóng.
Có cần luôn giữ pin trong khoảng 20-80%?
Khuyến cáo chỉ sạc pin trong khoảng 20-80% từ lâu được nhiều người sử dụng xe điện áp dụng. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế của Geotab cho thấy vấn đề không đơn giản như vậy.
Nhóm nghiên cứu phân tích tổng thời gian phương tiện duy trì ở các mức sạc cực đoan, tức dưới 20% hoặc trên 80%.
Kết quả cho thấy các xe có thời gian tiếp xúc thấp và trung bình với các mức cực đoan này gần như không khác biệt, với tốc độ suy giảm lần lượt khoảng 1,4% và 1,5% mỗi năm.
Chỉ khi phương tiện dành trên 80% tổng thời gian ở trạng thái pin quá đầy hoặc quá cạn thì tốc độ suy giảm mới tăng rõ rệt lên khoảng 2% mỗi năm.
Điều này cho thấy việc thỉnh thoảng sạc đầy hoặc sử dụng pin xuống thấp không gây ảnh hưởng đáng kể. Điều cần tránh là duy trì những trạng thái này trong thời gian dài và lặp đi lặp lại.
Geotab cũng nhấn mạnh rằng các hãng xe hiện đều thiết lập những vùng đệm phần mềm. Vì vậy, mức hiển thị 100% trên màn hình thực tế chưa phải trạng thái đầy hoàn toàn về mặt hóa học, tương tự mức 0% cũng chưa phải pin cạn kiệt tuyệt đối. Đây là cơ chế giúp giảm áp lực lên pin trong quá trình sử dụng hàng ngày.
Cường độ sử dụng càng cao, pin càng lão hóa nhanh
Ngoài sạc và nhiệt độ, cường độ vận hành cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ pin.
Geotab sử dụng chỉ số chu kỳ sạc để đánh giá lượng năng lượng đi qua pin trong quá trình sử dụng. Các xe có tần suất sử dụng thấp chỉ hoàn thành khoảng một chu kỳ đầy mỗi tuần, trong khi nhóm sử dụng cao đạt khoảng một chu kỳ đầy sau mỗi 1-2 ngày.
Kết quả cho thấy khi cường độ vận hành tăng từ mức thấp lên mức cao, tốc độ suy giảm pin tăng thêm khoảng 0,8% mỗi năm, từ 1,5% lên 2,3%.
Sau 8 năm, nhóm sử dụng nhiều vẫn còn khoảng 81,6% dung lượng pin, đủ đáp ứng nhu cầu khai thác, trong khi đổi lại là hiệu suất hoạt động cao hơn, chi phí nhiên liệu thấp hơn và khả năng hoàn vốn nhanh hơn.
Bên cạnh các điều kiện vận hành, Geotab lưu ý nghiên cứu chưa đánh giá sâu các yếu tố nội tại như thành phần hóa học của pin hay thuật toán quản lý của hệ thống.
Theo hãng, các loại pin khác nhau như LFP, NMC hay những công nghệ mới nổi đều có đặc tính lão hóa riêng. Đồng thời, hệ thống quản lý pin và khả năng kiểm soát nhiệt của từng nhà sản xuất cũng ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ suy giảm dung lượng.
Vì vậy, những số liệu trong nghiên cứu phản ánh xu hướng trung bình trên quy mô lớn và không đại diện tuyệt đối cho từng mẫu xe riêng lẻ.
Như vậy, phân tích của Geotab tiếp tục củng cố nhận định rằng pin xe điện hiện đại có tuổi thọ cao hơn nhiều so với lo ngại phổ biến trên thị trường. Sau gần một thập kỷ sử dụng, phần lớn xe vẫn duy trì trên 80% dung lượng pin.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra ba yếu tố cần được ưu tiên quản lý để kéo dài tuổi thọ pin, đó là hạn chế lạm dụng sạc nhanh công suất cao, giảm thời gian pin duy trì ở trạng thái quá đầy hoặc quá cạn trong thời gian dài và hạn chế để xe thường xuyên chịu nhiệt độ môi trường cao.
Với các đội xe số lượng lớn việc cân bằng giữa hiệu suất khai thác và sức khỏe pin sẽ mang lại hiệu quả đầu tư tốt hơn trong dài hạn.
Trong khi đó, với người dùng cá nhân, những phát hiện này cũng góp phần xóa bỏ lo ngại rằng pin xe điện sẽ nhanh chóng xuống cấp sau vài năm sử dụng.
Thực tế cho thấy, nếu được vận hành hợp lý, pin hoàn toàn có thể đồng hành cùng chiếc xe trong suốt vòng đời khai thác.
* Nguồn: Geotab.