Điều gì đang cản trở doanh nghiệp tăng trưởng?

Đó cũng là câu hỏi trung tâm tại Bàn tròn CEO – Năng lực lãnh đạo cho tăng trưởng, diễn ra ngày 17/9/2026 tại VCCI TP.HCM, với sự tham gia của hơn 30 CEO, lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia.

Trước sự kiện, CEO Workforce Index đã tổng hợp 102 phản hồi từ lãnh đạo và quản lý. Trong mẫu khảo sát, 64,7% doanh nghiệp chưa sẵn sàng về năng lực lãnh đạo cho tăng trưởng.

Đây không phải kết luận đại diện cho toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam, mà là một lát cắt để đặt lại câu hỏi: đâu là những khoảng trống cần xử lý trước khi tăng tốc?

Trong khuôn khổ chương trình, VCCI TP.HCM cũng ký kết thỏa thuận bảo trợ cho CEO Workforce Index, mở ra bước phối hợp nghiên cứu và đối thoại dành cho cộng đồng doanh nghiệp.

Quản lý cấp trung: làm tốt hôm nay, nhưng liệu có dẫn dắt được ngày mai?

Điểm năng lực lãnh đạo trung bình trong khảo sát đạt 66,6/100. Hiệu quả quản lý đạt 65,5 điểm, còn độ sâu đội ngũ kế cận đạt 64,6 điểm – mức thấp nhất tương đối.

Tại nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhiều ý kiến cho rằng quản lý cấp trung vẫn đảm đương được công việc hiện tại nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tương lai. Khoảng trống tập trung vào tư duy lãnh đạo, khả năng phát triển đội ngũ và chuyển từ người giỏi chuyên môn thành người có thể giúp người khác cùng tạo ra kết quả.

"Doanh nghiệp không thiếu người để vận hành hôm nay. Thách thức là có đủ những người có thể lãnh đạo ngày mai."

Khoảng trống lộ rõ khi tổ chức yêu cầu quản lý nhìn rộng hơn chức năng của mình, phát triển người kế nhiệm, phối hợp nhiều bộ phận hoặc chịu trách nhiệm cho kết quả kinh doanh lớn hơn.

Khoảng trống năng lực đôi khi bắt đầu từ khoảng trống kỳ vọng

Ở một số doanh nghiệp, kỳ vọng dành cho cấp quản lý chưa đủ rõ: họ cần giỏi hơn ở điểm nào, chịu trách nhiệm đến đâu và cần trở thành người như thế nào trong giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

"Khoảng trống năng lực đôi khi bắt đầu từ khoảng trống kỳ vọng: CEO chưa nói đủ rõ mình cần đội ngũ quản lý trở thành ai khi doanh nghiệp bước sang giai đoạn tăng trưởng tiếp theo."

Vì vậy, phát triển lãnh đạo không thể chỉ bắt đầu bằng một khóa đào tạo. Doanh nghiệp cần làm rõ vai trò, tiêu chuẩn năng lực, quyền ra quyết định và kết quả mà mỗi vị trí phải chịu trách nhiệm. Đây là nơi các phương pháp đánh giá dựa trên dữ liệu như SKALE mang lại giá trị. Thay vì câu hỏi "nên đào tạo gì?", doanh nghiệp có thể xác định trước yêu cầu của từng vai trò, khoảng trống năng lực và những cá nhân thực sự có khả năng phát triển.

Với doanh nghiệp lớn, tinh thần làm chủ trở thành trọng tâm

Ở nhóm doanh nghiệp quy mô lớn, một chủ đề nổi bật là tinh thần làm chủ. Quyền lợi cần đi cùng trách nhiệm, mục tiêu cá nhân cần kết nối với mục tiêu chung.

"Tinh thần làm chủ không đến từ lời kêu gọi. Nó xuất hiện khi quyền ra quyết định, trách nhiệm về kết quả và lợi ích được đặt trên cùng một bàn cân."

Thay vì chỉ giao thêm nhiệm vụ, doanh nghiệp cần tạo cơ hội để quản lý sở hữu một kết quả thực sự. Một số ý kiến đề xuất giao một ngân sách hoặc mục tiêu kinh doanh để họ trực tiếp ra quyết định và chịu trách nhiệm.

"Muốn biết một quản trị viên có thực sự sẵn sàng cho vai trò lớn hơn, hãy trao cho họ một kết quả kinh doanh để sở hữu – không chỉ một danh sách công việc để hoàn thành."

Đội ngũ kế nhiệm đang trở thành bài toán của tăng trưởng

Khảo sát CEO Workforce Index cho thấy độ sâu đội ngũ kế cận là chiều có mức điểm thấp nhất tương đối. 26,5% phản hồi cho biết thiếu người kế nhiệm là một áp lực đối với tăng trưởng; 23,5% cho biết quản lý chưa theo kịp AI, chuyển đổi số.

Kế nhiệm vì vậy không chỉ là vấn đề của bộ phận nhân sự. Nó liên quan trực tiếp đến khả năng doanh nghiệp tăng trưởng mà không phụ thuộc vào một số ít cá nhân.

"Xây dựng đội ngũ kế thừa không đồng nghĩa với bổ sung thêm người. Đó là bài toán tạo ra nhiều năng lực tăng trưởng hơn từ một tổ chức tinh gọn hơn."

Thay vì hỏi cần thêm bao nhiêu người, lãnh đạo cần xác định tổ chức thực sự cần năng lực nào để tăng trưởng và ai có khả năng tạo ra năng lực đó.

Từ lực lượng lao động đến Hệ cộng lực Workforce Plus

CEO Workforce Index mở rộng cách nhìn về lực lượng lao động theo hướng Hệ cộng lực Workforce Plus: Con người + AI + tự động hóa + hệ sinh thái.

Một quản lý giỏi trong tương lai không nhất thiết phải tự mình làm được nhiều việc hơn. Quan trọng là khả năng kết hợp đúng nguồn lực: việc nào con người cần giữ vai trò trung tâm, phần nào có thể được AI hoặc tự động hóa hỗ trợ và khi nào nên khai thác năng lực từ bên ngoài.

Người quản lý vì vậy không chỉ quản lý con người, mà còn phải biết tổ chức cách thức thực thi để con người và công nghệ hỗ trợ lẫn nhau.

Tăng trưởng không nhất thiết đồng nghĩa với tăng đầu người. Một tổ chức có thể tạo ra năng lực thực thi lớn hơn nếu con người, công nghệ, tự động hóa và hệ sinh thái được kết nối đúng cách.

Phát triển lãnh đạo không phải sửa mọi điểm yếu

Nguồn lực phát triển luôn có giới hạn. Doanh nghiệp không thể và cũng không cần biến một quản lý thành người giỏi mọi thứ.

Cách tiếp cận của Zenger Folkman sử dụng dữ liệu đánh giá để xác định những năng lực có khả năng tạo tác động lớn và phát triển những thế mạnh tạo khác biệt.

"Trước khi phát triển năng lực, hãy chọn đúng những người thực sự muốn tiến về phía trước."

Điều quan trọng không phải doanh nghiệp đào tạo nhiều đến đâu, mà là đầu tư đúng người, đúng năng lực và đúng thời điểm.

Khi tăng trưởng trở thành bài toán thiết kế năng lực

Trong 91 phản hồi về quyền ra quyết định, 46,2% cho biết CEO vẫn là người đưa ra quyết định cuối cùng trong phần lớn trường hợp, trong khi chỉ 13,2% cho rằng quyền quyết định đã được phân cấp rõ xuống các cấp quản lý.

Khi mở thêm đơn vị mới, 44% phản hồi cho biết một thách thức là tìm được người quản lý đủ năng lực để dẫn dắt đơn vị mới.

Nếu các quyết định quan trọng vẫn quay trở lại một vài cá nhân, hoặc không có người sẵn sàng tiếp nhận phạm vi lớn hơn, khả năng tăng trưởng vẫn bị giới hạn bởi năng lực lãnh đạo của tổ chức.

Vì vậy, câu hỏi dành cho CEO không chỉ là:

"Tôi đang có bao nhiêu quản lý?"

Mà quan trọng hơn:

"Nếu doanh nghiệp tăng trưởng nhanh hơn vào ngày mai, ai trong số họ thực sự có thể gánh một phần lớn hơn của tổ chức?"

Đó cũng là câu hỏi CEO Workforce Index tiếp tục theo đuổi sau Bàn tròn CEO Quý 3/2026: kết nối dữ liệu khảo sát với trải nghiệm thực tế của lãnh đạo doanh nghiệp để hình thành thêm những tín hiệu và chuẩn tham chiếu hữu ích cho cộng đồng.

Khảo sát CEO Workforce Index được thực hiện miễn phí trong khoảng 7 phút và cung cấp báo cáo riêng tư về hiện trạng cùng khuyến nghị hành động.

Tìm hiểu và thực hiện khảo sát tại:‎ https://ceo-workforce-index.com/

Ánh Dương