Đàn heo ăn chuối của bầu Đức giờ ra sao?

Từng được bầu Đức kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong mô hình nông nghiệp khép kín của Hoàng Anh Gia Lai (HAGL), heo ăn chuối hiện không còn là mảng kinh doanh được doanh nghiệp ưu tiên mở rộng.

Doanh thu bán heo giảm

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của HAGL, doanh thu bán heo trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 92,2 tỷ đồng, trong khi giá vốn lên tới 122,2 tỷ đồng. Chênh lệch giữa hai khoản mục tương đương mức lỗ gộp khoảng 30 tỷ đồng, chưa tính các chi phí khác.

Riêng quý II/2026, doanh thu bán heo đạt 76,5 tỷ đồng, thấp hơn mức giá vốn 97,6 tỷ đồng. Điều này cho thấy hoạt động chăn nuôi vẫn chưa tạo ra lợi nhuận gộp cho doanh nghiệp, dù HAGL tiếp tục duy trì đàn heo.

Khó khăn này không chỉ xuất hiện trong năm nay. Báo cáo thường niên năm 2025 của HAGL cho biết doanh thu bán heo cả năm đạt 209 tỷ đồng, giảm khoảng 79% so với năm 2024. Trong khi đó, giá vốn bán heo lên tới 371 tỷ đồng, khiến mảng kinh doanh này ghi nhận lợi nhuận gộp âm khoảng 162 tỷ đồng.

Sản lượng heo tiêu thụ trong năm 2025 đạt 72.231 con, giảm đáng kể so với 181.400 con của năm 2024. Tỷ trọng doanh thu từ chăn nuôi heo trong tổng doanh thu HAGL cũng thu hẹp còn khoảng 2,8%.

Theo giải trình của doanh nghiệp, hoạt động chăn nuôi chịu sức ép từ giá thức ăn ở mức cao, dịch tả heo châu Phi diễn biến phức tạp và sự cạnh tranh của thịt heo nhập khẩu. Những yếu tố này khiến bài toán chi phí trở nên khó khăn hơn, ngay cả khi doanh nghiệp có lợi thế tự chủ một phần nguồn nguyên liệu từ hoạt động trồng chuối.

Không mở rộng chuồng trại, tập trung tái đàn

Trước những biến động của thị trường, HAGL đã lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn đối với mảng chăn nuôi.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chủ tịch HAGL ông Đoàn Nguyên Đức cho biết doanh nghiệp vẫn đang gây đàn nhưng cần thời gian để đàn heo phát triển. Theo ông, chu kỳ chăn nuôi kéo dài khoảng 1,5 năm, trong khi dịch bệnh diễn biến phức tạp khiến việc triển khai không phù hợp có thể làm giảm hiệu quả đầu tư.

Vì vậy, trong năm 2026, HAGL không có kế hoạch xây dựng thêm chuồng trại mới mà tập trung tái đàn, khai thác hệ thống hiện hữu. Đây là sự điều chỉnh đáng chú ý so với giai đoạn doanh nghiệp từng đặt nhiều kỳ vọng vào việc mở rộng chăn nuôi và phát triển thị trường tiêu thụ thịt heo.

Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh HAGL đang thay đổi trọng tâm đầu tư. Theo kế hoạch được công bố đầu năm 2026, doanh nghiệp không mở rộng thêm diện tích chuối, duy trì khai thác khoảng 7.000 ha hiện có và tập trung nguồn lực cho các cây trồng mới như cà phê, dâu tằm. Với chăn nuôi, định hướng chủ yếu là duy trì hoạt động và tái đàn thay vì tăng nhanh quy mô.

Giấc mơ từ trang trại đến bàn ăn thay đổi ra sao?

Ý tưởng heo ăn chuối, gà ăn chuối từng được bầu Đức giới thiệu như một hướng đi giúp HAGL tận dụng nguồn phụ phẩm từ vườn chuối, qua đó giảm chi phí thức ăn và tạo thêm giá trị cho hoạt động nông nghiệp.

Năm 2022, HAGL thành lập Công ty cổ phần BAPI Hoàng Anh Gia Lai cùng đối tác, hướng tới phân phối thịt heo và các sản phẩm thực phẩm. Ở thời kỳ phát triển mạnh, chuỗi Bapi Food từng có gần 200 cửa hàng tại nhiều tỉnh, thành phố.

Tuy nhiên, mô hình bán lẻ này không duy trì được như kỳ vọng. Chỉ sau đúng 1 năm triển khai, chuỗi cửa hàng Bapi Food đã dừng hoạt động. HAGL cũng không còn theo đuổi tham vọng xây dựng chuỗi phân phối khép kín từ trang trại đến bàn ăn theo cách ban đầu.

Điều đó không đồng nghĩa hoạt động chăn nuôi heo của HAGL đã chấm dứt. Doanh nghiệp vẫn duy trì đàn heo và tiếp tục tìm cách cải thiện hiệu quả sản xuất, nhưng vai trò của mảng này trong cơ cấu kinh doanh đã thu hẹp đáng kể.

Trong bối cảnh HAGL ghi nhận lợi nhuận sau thuế năm 2025 khoảng 2.242 tỷ đồng, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ mảng trái cây, với doanh thu tăng lên gần 5.800 tỷ đồng. Vì thế, câu chuyện của heo ăn chuối hiện không còn nằm ở tham vọng mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà ở khả năng kiểm soát chi phí, tái đàn hiệu quả và tìm lại biên lợi nhuận dương.

Theo Khánh Vy