Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol đối mặt án tử hình sau bản án chung thân trước đó
Công tố Hàn Quốc một lần nữa đề nghị tử hình cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol, cho rằng mức án chung thân mà tòa cấp dưới tuyên trước đó là quá nhẹ đối với vai trò của ông trong vụ ban bố thiết quân luật cuối năm 2024.
Công tố tiếp tục đòi tử hình, cho rằng án chung thân là quá nhẹ
Ngày 29/10, nhóm công tố viên đặc biệt do ông Cho Eun-suk đứng đầu đề nghị Tòa án Cấp cao Seoul tuyên án tử hình đối với cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol trong phiên phúc thẩm vụ án nổi loạn.
Đây là lần thứ hai công tố yêu cầu mức án cao nhất đối với ông Yoon. Tại phiên sơ thẩm, công tố cũng từng đề nghị tử hình nhưng Tòa án Trung tâm Seoul tuyên án chung thân vào tháng 2/2026. Cả phía công tố và ông Yoon đều kháng cáo bản án này.
Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol phát biểu tại phiên tòa xét xử. Ảnh: Yonhap.
Công tố cho rằng án chung thân chưa tương xứng với mức độ nghiêm trọng của vụ án. Nhóm này mô tả hành động của ông Yoon là một cuộc “tự đảo chính”, khi một Tổng thống được bầu sử dụng lực lượng quân sự để can thiệp vào hoạt động của cơ quan lập pháp.
Tối 3/12/2024, cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol bất ngờ ban bố thiết quân luật, cáo buộc phe đối lập đang làm tê liệt hoạt động của chính phủ và đe dọa trật tự quốc gia. Lệnh này chỉ kéo dài khoảng 6 giờ trước khi Quốc hội bỏ phiếu yêu cầu dỡ bỏ.
Trong thời gian đó, binh sĩ và cảnh sát được triển khai tới Quốc hội. Tòa cấp sơ thẩm kết luận ông Yoon đã chỉ đạo đưa lực lượng tới cơ quan lập pháp nhằm làm tê liệt hoạt động của Quốc hội và bắt giữ một số chính trị gia chủ chốt, qua đó cấu thành hành vi nổi loạn nhằm phá hoại trật tự hiến pháp.
Công tố bác lập luận cho rằng kế hoạch thất bại do ông này kiềm chế việc sử dụng vũ lực. Theo nhóm này, thiết quân luật được dỡ bỏ chủ yếu do sự phản đối của người dân và việc một số binh sĩ, cảnh sát không hoàn toàn tuân theo mệnh lệnh.
Công tố cũng cho rằng kế hoạch không phải quyết định bột phát trong một đêm mà đã được chuẩn bị trong nhiều tháng trước khi thiết quân luật được ban bố. Vì vậy, họ cho rằng bản án chung thân chưa phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của hành vi.
Toàn cảnh phiên tòa xét xử liên quan đến cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol tại Tòa án Trung tâm Seoul. Ảnh: Yonhap.
Cựu Tổng thống bị Quốc hội luận tội sau cuộc khủng hoảng thiết quân luật và bị Tòa án Hiến pháp phế truất vào tháng 4/2025. Trong vụ án nổi loạn, ông bị tuyên án chung thân vào tháng 2/2026.
Có án tử hình nhưng Hàn Quốc gần 30 năm chưa hành quyết
Đề nghị của công tố gây chú ý bởi Hàn Quốc vẫn duy trì án tử hình trong hệ thống pháp luật, nhưng không thực hiện một vụ hành quyết nào kể từ tháng 12/1997.
Vì vậy, ngay cả nếu tòa phúc thẩm chấp nhận yêu cầu của công tố và tuyên ông Yoon án tử hình, điều đó cũng không đồng nghĩa ông chắc chắn sẽ bị hành quyết. Hàn Quốc trên thực tế đã duy trì tình trạng không thi hành án tử hình trong gần ba thập niên, dù hình phạt này chưa bị xóa khỏi luật.
Theo luật hình sự Hàn Quốc, người bị xác định là thủ lĩnh của một cuộc nổi loạn có thể đối mặt với án tử hình hoặc tù chung thân. Do đó, công tố vẫn có cơ sở pháp lý để yêu cầu mức hình phạt cao nhất đối với cựu Tổng thống này.
Ông Yoon vẫn phủ nhận cáo buộc, cho rằng quyết định ban bố thiết quân luật nhằm cảnh báo về tình trạng bế tắc chính trị và những gì ông cho là hành động cản trở chính phủ từ phe đối lập. Đội ngũ luật sư của cựu Tổng thống cũng bác bỏ lập luận rằng ông muốn sử dụng quân đội để thiết lập một chế độ độc tài.
Phiên phúc thẩm chưa có phán quyết cuối cùng. Cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol dự kiến đưa ra lời phát biểu cuối cùng trước tòa vào ngày 5/11, sau đó Tòa án Cấp cao Seoul sẽ ấn định thời điểm tuyên án.
Ở thời điểm hiện tại, cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol chưa bị tuyên án tử hình. Đây mới là đề nghị của công tố trong phiên phúc thẩm, trong khi bản án chung thân được tuyên ở cấp sơ thẩm vẫn đang được xem xét.
Nguồn: Yonhap, Korea Herald