Cung đường Mont Blanc quá tải vì du khách: Cắm trại tự phát, cho động vật hoang dã ăn, có người đến nhà nghỉ hỏi spa

Lượng người đổ về Tour du Mont-Blanc ngày càng lớn đang khiến chính quyền địa phương và những người làm du lịch ở dãy Alps phải tính đến các biện pháp quản lý chặt hơn.

Tour du Mont-Blanc từ lâu được xem là một trong những cung trekking nổi tiếng nhất châu Âu. Tuyến đường dài hơn 170 km chạy vòng quanh khối núi Mont Blanc, đi qua Pháp, Italy và Thụy Sĩ, thường mất khoảng 7-10 ngày để hoàn thành.

Nhưng phía sau những bức ảnh núi tuyết, đồng cỏ và các ngôi làng vùng Alps đang tràn ngập mạng xã hội, người dân địa phương bắt đầu phải đối mặt với một vấn đề khác: lượng khách quá đông cùng những hành vi bị cho là thiếu ý thức.

Giấy vệ sinh dưới những tảng đá, khách đòi spa giữa núi

Pierre Arpin, một người quản lý cơ sở lưu trú trên Tour du Mont-Blanc, nói với Le Monde rằng ông vui khi khu vực đón du khách đến từ nhiều quốc gia, nhưng lo ngại cảnh quan nơi đây có nguy cơ bị biến thành một dạng “công viên giải trí”.

Một trong những vấn đề khiến ông đau đầu là tình trạng cắm trại tự phát. Theo Arpin, ông thậm chí phải dựng dây để ngăn người đi trekking dựng lều trong khu vườn của mình. Tại những khu vực thường xuyên xuất hiện người cắm trại trái phép, giấy vệ sinh có thể được tìm thấy dưới các tảng đá. Ông cho rằng khu vực cần thêm nhà vệ sinh để giải quyết áp lực từ lượng khách ngày càng lớn.

Không chỉ rác thải và vấn đề vệ sinh, lượng người liên tục đi qua cũng tác động đến hệ sinh thái. Le Monde ghi nhận các đoàn trekker có thể làm xáo trộn động vật hoang dã như dê núi ibex và sơn dương chamois, trong khi việc giẫm đạp tại một số khu vực gây xói mòn đất.

Một số du khách còn bị phản ánh cho động vật hoang dã ăn, hành vi có thể khiến chúng quen với sự hiện diện và thức ăn của con người.

Nhưng có lẽ câu chuyện khiến những người vận hành nhà nghỉ trên núi ngán ngẩm nhất lại nằm ở kỳ vọng dịch vụ của một bộ phận khách.

Arpin nhận xét những người đi bộ đường dài ngày càng hành xử giống “người tiêu dùng”. Theo lời ông, có khách vừa vượt qua quãng đường với chênh lệch độ cao khoảng 1.000 m nhưng đến nơi lại phàn nàn vì nhà nghỉ không có thang máy.

“Thậm chí có người còn hỏi tôi về spa”, Arpin kể với Le Monde.

Câu chuyện tưởng như hài hước lại phản ánh thay đổi lớn đang diễn ra trên Tour du Mont-Blanc. Một hành trình vốn gắn với ba lô, giày trekking và những nhà nghỉ đơn giản giữa núi ngày càng thu hút lượng khách lớn, trong đó không phải ai cũng quen với điều kiện của một chuyến đi dài ngày trên dãy Alps.

Từ cung trekking thành điểm đến đại chúng

Sức hút của Tour du Mont-Blanc đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Một thống kê được truyền thông địa phương dẫn lại cho thấy tuyến đường hiện đón khoảng 90.000 người trekking mỗi năm, tăng gần 50% so với giai đoạn trước đại dịch.

Một số nguồn khác ước tính khoảng 80.000 người hoàn thành hoặc trải nghiệm tuyến đường mỗi năm. Dù phương pháp thống kê có thể khác nhau, các bên đều ghi nhận xu hướng lượng khách tăng nhanh và áp lực ngày càng lớn lên hệ thống lưu trú cũng như môi trường núi cao.

Sự nổi tiếng trên mạng xã hội, các tour trekking được thương mại hóa và dịch vụ vận chuyển hành lý cũng khiến hành trình trở nên dễ tiếp cận hơn. Ngày nay, du khách có thể đi bộ ban ngày trong khi hành lý lớn được chuyển tới điểm nghỉ tiếp theo, thay vì phải mang toàn bộ đồ dùng trên lưng.

Bản thân việc lựa chọn một chuyến trekking thoải mái hơn không phải vấn đề. Tuy nhiên, giới chức và những người làm du lịch địa phương lo ngại Tour du Mont-Blanc đang dần được tiêu thụ giống một sản phẩm du lịch đại trà, trong khi khả năng tiếp nhận của môi trường núi cao có giới hạn.

Áp lực thể hiện rõ nhất vào mùa cao điểm. Trang đặt phòng chính thức của Tour du Mont-Blanc khuyến cáo khách nên đặt chỗ từ sớm, bởi những refuge và gîte - dạng nhà nghỉ phổ biến trên cung đường - được ưa chuộng nhất có thể kín phòng nhiều tháng trước chuyến đi.

Pháp tính siết Tour du Mont-Blanc từ năm 2027

Trước tình trạng quá tải, giới chức các địa phương phía Pháp đang chuẩn bị thay đổi cách quản lý tuyến trekking nổi tiếng này.

Ngày 16/9, đại diện các địa phương, lực lượng hiến binh vùng núi, đơn vị lưu trú và hướng dẫn viên đã họp để thảo luận phương án kiểm soát lượng người và giảm tác động tới môi trường. Một trong những hướng được đưa ra là yêu cầu người trekking phải có đặt chỗ lưu trú, đồng thời kiểm soát chặt việc cắm trại tự phát.

Jean-Marc Peillex, thị trưởng Saint-Gervais và Chủ tịch cộng đồng các địa phương Pays du Mont-Blanc, nói với AFP rằng mục tiêu không phải đóng cửa cung đường mà là tổ chức lại hoạt động trekking sau những vấn đề phát sinh.

Theo kế hoạch đang được thảo luận, Tour du Mont-Blanc có thể áp dụng một bộ quy tắc ứng xử mới từ năm 2027. Việc cắm trại tự phát sẽ bị kiểm soát chặt hơn, trong khi những khu cắm trại chính thức với nước và nhà vệ sinh có thể được bổ sung. Một lực lượng chuyên giám sát môi trường cũng được đề xuất để tuần tra tuyến đường.

Việc yêu cầu đặt trước nơi lưu trú không phải điều hoàn toàn xa lạ ở Mont Blanc. Trên tuyến leo đỉnh Mont Blanc theo đường thông thường qua các nhà nghỉ Tête Rousse và Goûter, người leo núi đã phải mang theo giấy tờ chứng minh đặt chỗ và xuất trình khi được kiểm tra.

Tour du Mont-Blanc vẫn là một trong những hành trình trekking nổi tiếng nhất thế giới, đưa người đi bộ qua ba quốc gia và những cảnh quan đặc trưng của dãy Alps. Nhưng khi số người muốn có cùng một trải nghiệm ngày càng tăng, những gì đang xảy ra trên cung đường cũng đặt ra câu hỏi quen thuộc tại nhiều điểm du lịch nổi tiếng: làm thế nào để tiếp tục đón khách mà không biến chính cảnh quan khiến họ tìm đến thành nạn nhân của sự nổi tiếng.

Nguồn: Le Monde, AFP/RTL, ODS Radio

Minh Ngọc