Cú lội ngược dòng ngoạn mục của Samsung: 2 năm trước phải xin lỗi vì tụt hậu, hiện vốn hóa chạm mốc 1.000 tỷ USD, khách hàng ồ ạt tới ký hợp đồng
Tháng này, giá trị vốn hóa của Samsung Electronics đã tăng tới 400% trong vòng một năm, lần đầu tiên chạm mốc 1.000 tỷ USD.
Cách đây không lâu, Samsung Electronics vẫn còn chìm trong khó khăn. Năm 2024, tập đoàn Hàn Quốc này từng phải công khai xin lỗi vì không duy trì được “năng lực cạnh tranh công nghệ” và “không đáp ứng kỳ vọng của thị trường”. Nhưng hiện tại, họ không còn lý do để phải cúi đầu.
Tháng này, giá trị vốn hóa của công ty đã tăng tới 400% trong vòng một năm, lần đầu tiên chạm mốc 1.000 tỷ USD, được thúc đẩy bởi làn sóng chi tiêu mạnh mẽ cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo.
Trong quý I/2026, lợi nhuận hoạt động của hãng tăng lên 57.000 tỷ won (38 tỷ USD), cao gấp hơn 8 lần so với cùng kỳ năm trước. Các nhà phân tích dự báo lợi nhuận sẽ tiếp tục tăng với tốc độ “nóng”, đặc biệt nhờ nhu cầu gần như không giới hạn đối với các chip nhớ tiên tiến.
Samsung Electronics vận hành một danh mục sản phẩm rất rộng, từ tủ lạnh cho tới điện thoại. Tuy nhiên, ngày càng rõ ràng rằng trọng tâm kinh doanh của hãng đang xoay quanh sản xuất chip.
Trong quý I, mảng bán dẫn chiếm tới 61% doanh thu và 94% lợi nhuận hoạt động. Samsung là một trong ba công ty hiếm hoi có khả năng sản xuất quy mô lớn các chip nhớ phục vụ AI, cùng với đối thủ Hàn Quốc SK Hynix và công ty Mỹ Micron Technology.
Số lượng chip nhớ bán ra trong quý I tăng khoảng 20% so với quý trước, nhưng giá bán trung bình lại tăng tới 90%. Công ty cho biết các khách hàng “khát chip” đang chủ động tìm đến để ký các hợp đồng mua dài hạn và dự báo tình trạng thiếu hụt sẽ kéo dài ít nhất đến năm sau.
Samsung đang mở rộng công suất, nhưng với tốc độ khá thận trọng. Một nhà máy mới sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt chip để bán ra thị trường trong năm nay và công ty sẽ khởi công thêm một cơ sở khác vào tháng 7 với tổng chi phí khoảng 55 tỷ USD. Tuy nhiên, nhà máy này, có tên P5 Fab 2 phải đến năm 2030 mới hoàn thành. Theo chuyên gia Daniel Kim của ngân hàng Macquari, dù chi tiêu vốn dự kiến tăng 55% trong năm nay, tỷ lệ này lại đang giảm khi so với doanh thu.
Ban lãnh đạo Samsung, không có gì ngạc nhiên, vẫn tỏ ra thận trọng. Các nhà máy sản xuất chip có chi phí cực lớn và mất nhiều năm để hoàn thành, khiến ngành này luôn vận hành theo chu kỳ bùng nổ rồi suy thoái. Theo nhận định của chuyên gia Jukan Choe từ Citrini Research, công ty không muốn lặp lại kịch bản của chu kỳ bùng nổ, sụp đổ trước đây trong mảng flash memory, khi họ mở rộng công suất quá mức trong lúc nhu cầu tăng mạnh, rồi chứng kiến lợi nhuận hoạt động giảm một nửa vào năm 2019.
Song song đó, Samsung cũng đang mở rộng mảng foundry, sản xuất chip theo thiết kế của bên thứ ba. Một nhà máy mới tại Texas (Mỹ), phục vụ khách hàng Mỹ, sẽ đi vào hoạt động trong năm nay.
Bộ phận này từ lâu vẫn thua kém TSMC, “ông vua” ngành bán dẫn Đài Loan và gặp nhiều phàn nàn về khả năng vận hành không ổn định. Lợi thế về quy mô và kinh nghiệm của TSMC, nhờ tập khách hàng lớn hơn, đã tạo ra một vòng lặp tăng trưởng tự củng cố.
Tuy nhiên, làn sóng AI đang mang lại lợi thế cho nỗ lực foundry của Samsung theo hai cách. Thứ nhất, năng lực của TSMC đã kín chỗ, buộc một số khách hàng phải tìm đến Samsung, bao gồm Tesla và Qualcomm. Thứ hai, lợi nhuận lớn từ mảng chip nhớ giúp Samsung có thêm nguồn tiền để đầu tư.
Dù vậy, thành công của mảng chip nhớ cũng kéo theo những vấn đề mới. Giá chip tăng vọt đang gây ảnh hưởng tiêu cực tới mảng điện tử tiêu dùng vốn từng phát triển mạnh của Samsung. Biên lợi nhuận ở mảng smartphone bị thu hẹp, và thậm chí có thể ghi nhận thua lỗ trong năm nay.
Áp lực chính trị cũng bắt đầu xuất hiện. Ngày 11/5, Kim Yong-beom, cố vấn của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã đề xuất một “cổ tức quốc gia” nhằm phân phối lại lợi nhuận từ ngành chip cho người dân. Sau đó, ông Lee cho biết mới chỉ xem xét việc sử dụng phần thu ngân sách vượt dự kiến từ “cơn sốt chip”, chứ chưa phải áp thuế mới.
Bên cạnh đó, một liên minh các công đoàn Samsung cũng đang yêu cầu 15% lợi nhuận của mảng chip nhớ phải được chia cho người lao động, tương tự cơ chế đã áp dụng tại SK Hynix. Họ đe dọa tiến hành một cuộc đình công kéo dài nhiều tuần từ ngày 21/5, có thể khiến Samsung thiệt hại tới 30.000 tỷ won. (Trớ trêu thay, chính các công đoàn này từng chỉ trích Samsung không tận dụng tốt làn sóng AI trong một cuộc đình công năm 2024).
Những “rắc rối của thành công” có thể là một sự thay đổi dễ chịu đối với ban lãnh đạo Samsung. Nhưng dù sao, đó vẫn là những rắc rối cần phải giải quyết.
Theo: The Economist
