“Công việc ổn, thu nhập tốt nhưng tôi không thể thoát khỏi cảm giác mình nghèo”

Bạn có công việc ổn định, thu nhập thuộc top 20% cao nhất trong ngành. Con số này cho phép bạn thuê được 1 căn hộ “đâu ra đấy để ở”, ăn uống thoải mái không cần nhìn giá trong menu, mua sắm đều đặn hàng tháng và du lịch cũng vài lần 1 năm. Bạn nghĩ như thế là quá ổn rồi, có gì đâu mà phải lo nữa?

Điều đó có thể đúng với không ít người, nhưng với những người trẻ ở Singapore, câu chuyện lại không đơn giản như vậy. Nhiều người có thu nhập tốt, công việc cũng không bấp bênh nhưng sau cùng, họ vẫn không thể cảm thấy yên tâm. Khi các nhu cầu cơ bản như ăn no, mặc ấm, có chỗ ở tốt và vui chơi giải trí được thỏa mãn, hiển nhiên, mục tiêu tiếp theo người ta hướng tới chính là mua nhà, hay nói rộng hơn là sở hữu tài sản.

“Tôi luôn cảm thấy mình nghèo”

Đây là tâm trạng được chia sẻ bởi nhiều người trẻ Singapore đang có công việc ổn định và mức thu nhập tốt. Họ không thiếu tiền để duy trì một cuộc sống thoải mái, nhưng lại khó cảm thấy mình thực sự dư dả khi nghĩ tới việc mua một căn nhà.

A. - Chàng trai 28 tuổi đang làm việc trong lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng tại Singapore, cho biết mức thu nhập hàng năm của anh thuộc nhóm 20% cao nhất ở nơi anh đang làm việc. Dẫu vậy, cảm giác của A. khi nói về các mục tiêu tài chính trong tương lai lại có phần bi quan.

“Tôi biết ơn vì mình có 1 công việc tốt, thu nhập ổn định, lộ trình thăng tiến rõ ràng. Nhưng quả thực, tôi luôn cảm thấy mình nghèo khi nghĩ tới việc mua nhà. Sống thoải mái trong căn hộ đi thuê, không cần co kéo tiền ăn hay bận tâm về hóa đơn mua sắm hàng tháng, điều đó không có nghĩa là tôi dư dả. Chẳng ai đi làm mà lại chỉ đặt mục tiêu kiếm đủ tiền để trang trải các nhu cầu ở mức cơ bản nhất của cuộc sống. Cá nhân tôi luôn muốn có tài sản của riêng mình, cũng có thể vì thế mà tôi luôn thấy bản thân nghèo” - A. bộc bạch.

Chàng trai này thừa nhận khoảng 3 năm trở lại đây, “mua nhà” là từ khóa chưa bao giờ biến mất trong đầu. Sau khi đọc số liệu cho thấy các hộ gia đình thuộc nhóm 20% giàu nhất Singapore sở hữu trung bình khoảng 5,3 triệu SGD (107,5 tỷ đồng) tài sản vào năm 2023, phần lớn nằm ở bất động sản, A. bắt đầu tự hỏi mình sẽ phải mất bao lâu mới có thể đạt được mức tài sản như vậy. Với một người đi làm chưa quá lâu như A., sở hữu một căn nhà đang trở thành mục tiêu ngày càng khó đạt được.

Các dữ liệu được công bố cho thấy thu nhập trung bình thực tế của người lao động Singapore, sau khi điều chỉnh lạm phát, tăng khoảng 2,1% mỗi năm trong giai đoạn 2015-2025. Tuy nhiên, tiền lương tăng không đồng nghĩa cảm giác an toàn tài chính cũng tăng tương ứng. Giá bất động sản, chi phí sở hữu ô tô và nhiều khoản chi cho một cuộc sống được xem là “đủ tốt” đã tăng nhanh, khiến người trẻ dễ cảm thấy mình đang chạy nhưng thực chất là vẫn đứng yên.

Vòng xoáy “hedonic treadmill”

David Teo - Bác sĩ tâm thần kiêm Phó giám đốc y khoa tại Connections MindHealth, cho rằng một phần nguyên nhân đến từ hiện tượng thích nghi với mức sống. Khi thu nhập tăng, những thứ từng được xem là xa xỉ nhanh chóng trở thành bình thường. Một lần nâng cấp từ hạng phổ thông lên hạng thương gia có thể đem lại cảm giác đặc biệt, nhưng nếu liên tục đi hạng thương gia, trải nghiệm ấy dần trở thành tiêu chuẩn mới.

Đây được gọi là “hedonic treadmill” - vòng xoáy mà con người liên tục nâng mức sống nhưng hiếm khi cảm thấy mình đã thực sự đạt đến đích. Thu nhập tăng, nhà đẹp hơn, ăn uống tốt hơn, đi du lịch nhiều hơn nhưng sau một thời gian, tất cả lại trở thành điều bình thường. Muốn có cảm giác hài lòng như trước, họ tiếp tục phải kiếm nhiều hơn và chi nhiều hơn.

Áp lực này càng rõ rệt khi người trưởng thành cùng lúc phải lo tiền nhà, chăm sóc con cái, học hành của con, cha mẹ già, bảo hiểm, y tế và kế hoạch nghỉ hưu. David Teo cho rằng tiền bạc trong nhiều trường hợp không chỉ là tiền. Nó còn gắn với cảm giác an toàn, giá trị bản thân, tình yêu và sự công nhận. Với những người từng lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn hoặc môi trường quá coi trọng thành tích, kiếm nhiều tiền có thể giúp họ bớt lo trong một thời gian nhưng hiếm khi giải quyết hoàn toàn nỗi bất an.

MXH cũng khiến vấn đề trở nên rõ hơn. Người trẻ liên tục nhìn thấy hình ảnh những chuyến du lịch sang trọng, căn hộ mới sửa, xe hơi đắt tiền, trường học danh tiếng hay những khoản đầu tư sinh lời. Điều họ không nhìn thấy là phía sau mỗi hình ảnh đó có thể là tiền tiết kiệm, khoản vay, thẻ tín dụng hoặc sự hỗ trợ từ gia đình.

Trong khi đó, giá tài sản đã khiến khoảng cách giữa “thu nhập tốt” và “có tài sản” ngày càng rõ. Tan Huey Min chỉ ra rằng 1 triệu SGD (20,3 tỷ đồng) ngày nay không còn có sức mua như 10 hoặc 20 năm trước. Nếu trước đây, số tiền này có thể đủ để mua một căn hộ chung cư hoặc nhà nhỏ ở khu vực ngoài trung tâm, hiện tại nó khó đạt được cùng mức độ sở hữu bất động sản.

Đây cũng là lúc xuất hiện vòng lặp “tiêu tiền - tiết kiệm”. Khi căng thẳng hoặc bất an, con người dễ tìm đến những khoản chi đem lại cảm giác vui vẻ tức thời như mua sắm, du lịch hay nâng cấp lối sống. Niềm vui nhanh chóng qua đi, sau đó là cảm giác tội lỗi vì đã tiêu quá nhiều. Một số người lại chuyển sang tiết kiệm hoặc đầu tư quá mức để lấy lại cảm giác kiểm soát. Hai trạng thái liên tục kéo qua kéo lại.

Vì thế với người trẻ Singapore, bài toán không chỉ là kiếm được bao nhiêu tiền mỗi tháng. Một mức lương cao có thể mang lại nhiều lựa chọn hơn, nhưng để biến thu nhập thành sự an tâm lâu dài, họ còn phải kiểm soát nợ, tích lũy và đầu tư tài sản. Trong một xã hội mà thành công được thể hiện rất rõ qua nhà cửa, xe cộ, du lịch và lối sống, cảm giác “mình vẫn chưa đủ giàu” có thể xuất hiện ngay cả khi thu nhập đã ở mức mà nhiều người khác mong muốn.

(Nguồn: The Straits Times)

Theo Ngọc Linh