Có 1 tỷ, 10 tỷ hay 100 tỷ đồng, nên gửi tiết kiệm thế nào? Chuyên gia chỉ ra điều quan trọng nhất

Tại Talkshow “Hết thời tiền rẻ, lãi suất 14%: Bất động sản cắt lỗ 30%, vàng hụt hơi – Dòng tiền đầu tư đi về đâu?”, trên VTC News  mới đây đặt ra vấn đề trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm gần đây phổ biến quanh mức 6,6-6,9%/năm, thậm chí có ngân hàng lên tới 8-9% tùy kỳ hạn, liệu lãi suất có tiếp tục tăng và có còn là kênh đầu tư hấp dẫn không?

Chia sẻ về vấn đề này, ông Tô Anh Hùng, CEO REFI, Chuyên gia của Cộng đồng Cố vấn tài chính Việt Nam (VWA) cho biết, với mức lãi suất tiết kiệm 6,6-6,9%/năm với người làm công ăn lương, tiết kiệm chắc chắn vẫn là một kênh để bảo toàn tài sản.

Nếu lãi suất huy động ở mức 8%, theo chuyên gia, đây là vẫn một mức khá hấp dẫn và có thể giúp người gửi tiền duy trì trạng thái lãi suất thực dương; chưa kể một số ngân hàng còn đưa ra mức lãi suất cao hơn.

“Nếu xét tại thời điểm này, tôi cho rằng gửi tiết kiệm là một lựa chọn khá tốt”, ông Hùng nhấn mạnh.

Theo dữ liệu từ nền tảng tài chính Simplize, 5 năm qua, vàng miếng dẫn đầu về mức sinh lời với 158,5%, vượt xa chứng chỉ quỹ (87,2%), cổ phiếu (43,1%) và ngoại tệ (14,2%).

Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, tiền gửi tiết kiệm lại đứng đầu với mức sinh lời 5,5%, cao hơn cổ phiếu (2,6%) và chứng chỉ quỹ (0,6%), trong khi vàng miếng SJC giảm 2,5%, còn USD/VND gần như đi ngang. Diễn biến này cho thấy kênh tiền gửi đang tỏ ra hiệu quả hơn trong bối cảnh thị trường tài chính biến động mạnh.

Tuy nhiên, quay trở lại vấn đề tài chính cá nhân, chuyên gia cho biết mỗi người có một cấu trúc tài chính khác nhau, nên quyết định cũng phải khác nhau.

Trong ngắn hạn, khi lãi suất tiết kiệm cao, có thể lựa chọn gửi tiết kiệm. Nhưng trong những năm tới cũng cần nhìn vào các loại tài sản khác. Từ đầu năm đến nay, theo ông Hùng, nhiều sản phẩm tài sản đã có mức chiết khấu khá tốt, chẳng hạn bất động sản hay chứng khoán.

Nếu có kiến thức và kỹ năng định giá, nhà đầu tư có thể tìm được nhiều sản phẩm đầu tư có khả năng mang lại lợi nhuận tốt hơn mức 8-9%. Vì vậy, nên phân bổ tài sản thay vì chỉ tập trung vào một loại.

“Nếu chỉ tập trung vào một loại tài sản, khi thị trường của loại tài sản đó gặp vấn đề, tài chính cá nhân sẽ chịu tác động rất lớn. Theo quan điểm của tôi, chúng ta vẫn cần có một danh mục tài sản được chia thành nhiều loại, không nên tập trung toàn bộ vào một kênh”, ông Hùng nhấn mạnh.

“Ví dụ, nếu thấy lãi suất tiết kiệm cao rồi bán hết các tài sản khác để chuyển toàn bộ tiền sang tiết kiệm thì cũng không phải là cách tiếp cận phù hợp”, ông nói.

Nên gửi tiết kiệm ngắn hạn hay dài hạn?

Với những người đang có tiền nhàn rỗi và lựa chọn gửi ngân hàng lúc này, chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên kỳ hạn ngắn để giữ sự linh hoạt hay kỳ hạn dài để khóa mức lãi suất hiện tại?

Ông cho biết việc này liên quan đến cấu trúc tài sản của từng người, nên không có một câu trả lời đúng cho tất cả. Ví dụ, người có 1 tỷ đồng sẽ có cách hành động khác người có 10 tỷ đồng hoặc 100 tỷ đồng.

Theo chuyên gia, điều cần nâng cao trước hết là dân trí tài chính. Khi có kiến thức tài chính tốt hơn, mỗi người sẽ biết cách phân bổ 1 tỷ, 10 tỷ hay 100 tỷ đồng phù hợp với mục tiêu và khả năng của mình.

Nhiều quốc gia đã đưa giáo dục tài chính vào trường học, trong khi Việt Nam vẫn còn thiếu nội dung này. Nâng cao dân trí tài chính không chỉ giúp hạn chế những quyết định sai lầm mà còn tránh những tổn thất lớn về tiền bạc, thời gian và công sức.

Ông Hùng cũng cho biết, hiện nay các ngân hàng cũng đang có một cuộc đua lãi suất. Nếu không có lợi thế cạnh tranh về quy mô, thương hiệu hoặc các yếu tố khác, ngân hàng có thể phải đẩy lãi suất lên cao để thu hút người gửi tiền. Tuy nhiên, người dân cũng cần lưu ý những yếu tố này, đặc biệt phải hiểu rõ về các sản phẩm tài chính.

CEO REFI cho biết hiện nay cũng có nhiều sản phẩm như chứng chỉ tiền gửi. Đối với người gửi tiền, đặc biệt những gia đình có người lớn tuổi, chuyên gia khuyến nghị người dân nên có người thân đi cùng hoặc hỗ trợ khi thực hiện giao dịch, để tránh những trường hợp rủi ro như những năm trước.

“Những sự việc đó chưa xảy ra quá lâu nhưng nhiều người có thể đã quên. Cần tránh tình trạng đi gửi tiết kiệm nhưng cuối cùng lại mua trái phiếu, thậm chí không phải trái phiếu ngân hàng mà là trái phiếu doanh nghiệp.

Đây là điều cần hết sức lưu ý: khi gửi tiết kiệm thì phải xác định chính xác mình đang gửi tiết kiệm, không phải mua một sản phẩm khác chỉ vì sản phẩm đó có lãi suất hoặc mức sinh lời cao hơn. Vụ SCB là một ví dụ điển hình cho vấn đề này, khi người dân nghĩ rằng mình đang gửi tiết kiệm nhưng cuối cùng lại trở thành mua trái phiếu.

Thậm chí còn có những mô hình khác như gửi tiết kiệm đi kèm với các hợp đồng bảo hiểm. Vì vậy, người gửi tiền cần đọc kỹ và hiểu rõ bản chất sản phẩm trước khi quyết định”, ông Hùng khuyến nghị.

Phan Trang