Châu Âu cáo buộc thuật toán đề xuất của TikTok gây tổn hại tâm lý người dùng
Ủy ban châu Âu cáo buộc TikTok vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số, đồng thời cảnh báo công ty mẹ ByteDance có thể đối mặt mức phạt lên tới 6% doanh thu toàn cầu.
Cơ quan quản lý công nghệ của Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố kết luận điều tra sơ bộ, xác định nền tảng mạng xã hội TikTok vi phạm các quy tắc kiểm soát nội dung trực tuyến của khối. Tâm điểm của cuộc điều tra nhắm vào hệ thống thuật toán khuyến nghị nội dung, còn được gọi là hiệu ứng “hang thỏ” (rabbit hole) - cơ chế liên tục phân phối luồng video có nội dung tương tự nhằm kéo dài thời gian chú ý của người dùng.
Cơ quan quản lý của EU cảnh báo công ty mẹ của Tiktok là ByteDance (Trung Quốc) có nguy cơ chịu mức phạt hành chính lên đến 6% tổng doanh thu hàng năm trên quy mô toàn cầu nếu không có giải pháp khắc phục triệt để.
Theo Ủy ban châu Âu (EC), các biện pháp kỹ thuật mà TikTok áp dụng thời gian qua chưa đủ tính tương xứng, hợp lý và hiệu quả để giảm thiểu rủi ro cho người sử dụng. Việc hệ thống liên tục phân phối nội dung liên quan đến trạng thái buồn bã, cảm giác cô lập hoặc vấn đề tiêu cực về hình thể có thể dẫn đến những tác động bất lợi cho sức khỏe tâm thần của người dùng, đặc biệt là nhóm trẻ vị thành niên.
EU đang tiến hành các cuộc điều tra về những tác động tiêu cực của TikTok tới người dùng. (Ảnh: AFP)
Trang Reuters dẫn lời bà Henna Virkkunen, người phụ trách chính sách công nghệ của EU, cho biết: “ Mỗi khi người dùng cuộn màn hình hoặc nhấn thích một video trên TikTok, thuật toán sẽ tiếp tục phân phối nhiều nội dung cùng loại, dẫn người dùng vào những ‘hang thỏ’ mà họ khó có thể tự thoát ra ”.
Từ đánh giá trên, EC yêu cầu TikTok phải thay đổi thiết kế thuật toán của nguồn cấp dữ liệu “Dành cho bạn” (For You), đồng thời buộc nền tảng phải căn cứ nhiều hơn vào các tùy chọn hiển thị rõ ràng của người dùng, gia tăng tính khả dụng và khả năng tiếp cận của công cụ kiểm soát nội dung, thực hiện kiểm thử định kỳ cơ chế vận hành của thuật toán.
Phản bác kết luận từ phía cơ quan quản lý, đại diện TikTok khẳng định nhận định của Ủy ban châu Âu chưa phản ánh chính xác cấu trúc kỹ thuật của nền tảng và phủ nhận nỗ lực bảo vệ người dùng của hãng. Doanh nghiệp cho biết vẫn duy trì cơ chế bảo vệ cộng đồng và cung cấp cho người dùng những công cụ trực quan để chủ động kiểm soát trải nghiệm nội dung trên ứng dụng.
Đợt cáo buộc này được thực thi theo các điều khoản của Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) - bộ luật yêu cầu các nền tảng trực tuyến lớn hoạt động tại thị trường EU phải chịu trách nhiệm pháp lý cao hơn trong việc xử lý nội dung độc hại và bất hợp pháp. Đây là diễn biến tiếp theo trong chuỗi điều tra diện rộng của EU đối với TikTok. Trước đó vào tháng 2, EU từng ban hành kết luận sơ bộ về các yếu tố thiết kế gây nghiện, năng lực bảo vệ trẻ em và rào cản chia sẻ dữ liệu nghiên cứu của nền tảng.
Bên cạnh TikTok, Ủy ban châu Âu cũng đang tiến hành điều tra độc lập đối với Meta nhằm đánh giá các nguy cơ từ hiệu ứng “hang thỏ” trên hệ thống đề xuất của Facebook và Instagram .