Bộ trưởng Công Thương: Sẽ giao đơn vị độc lập xây dựng khung giá điện

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đưa ra khi phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, chiều 3/11.

Về giá điện, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật quy định giá điện được hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, phù hợp với cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

“ Quan điểm xuyên suốt là giá điện phải phản ánh các chi phí hợp lý, hợp lệ và vận hành theo cơ chế thị trường ”, ông nói.

Theo Bộ trưởng, căn cứ các quy định của Chính phủ, hằng năm, trước khi kết thúc năm tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phải công bố kết cấu chi phí. Sau đó, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán, đánh giá chi phí và công bố công khai trên website của Bộ Công Thương.

Đối với việc xây dựng khung giá phát điện, Bộ trưởng cho biết: “ Cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội theo hướng giao một đơn vị độc lập, không thuộc các đơn vị phát điện hoặc thực hiện hoạt động điện lực trực thuộc cơ quan quản lý Nhà nước, để xây dựng khung giá điện ”.

Mục tiêu được tư lệnh ngành Công Thương nhấn mạnh là bảo đảm tính độc lập, khách quan và kịp thời.

Đối với chính sách hỗ trợ tiền điện, ông Lê Mạnh Hùng cho biết, theo Quyết định 28/2014 và Quyết định 14/2025 của Thủ tướng, các đối tượng yếu thế được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tiền điện với mức tương đương 30 kWh điện theo giá điện bậc 1.

Đối với chính sách hỗ trợ nhằm thu hút đầu tư cho một số nhóm đối tượng, việc hỗ trợ sẽ được thực hiện thông qua các nguồn phù hợp, bảo đảm không ảnh hưởng đến kế hoạch ngân sách Nhà nước. Các khoản hỗ trợ cũng phải được tách bạch theo tinh thần Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị (về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045).

Liên quan đến lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện, dự thảo Luật quy định giao Thủ tướng quyết định lộ trình trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động.

Theo Bộ trưởng, việc xóa bỏ bù chéo không chỉ liên quan đến các nhóm đối tượng mà còn liên quan đến từng vùng miền. Vì vậy, cần đánh giá kỹ lưỡng tác động đối với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền trước khi quyết định lộ trình thực hiện.

Không thể để người dân gánh mọi rủi ro đầu tư điện

Liên quan đến cơ chế đầu tư, phát triển nguồn điện và lưới điện, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, thời gian qua, nhiều dự án nguồn điện lớn, nguồn điện nền, trong đó có điện khí LNG, gặp khó khăn do vướng mắc về thủ tục đầu tư và cơ chế triển khai.

Đối với lĩnh vực điện khí LNG, dự thảo Luật đã đưa ra các cơ chế chia sẻ rủi ro, tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện những dự án có quy mô vốn lớn, song đồng thời phải bảo đảm trách nhiệm chia sẻ rủi ro với Nhà nước.

“ Không thể tất cả những rủi ro trong quá trình đầu tư lại chuyển sang phía Nhà nước và cuối cùng lại tính vào chi phí của người dân ”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Để giải quyết vấn đề này, dự thảo Luật đưa ra cơ chế giá công suất nhằm bảo đảm tính dự phòng và quyền lợi của người dân. Theo đó, đối với các nguồn điện nền, nguồn điện lớn, khi đi vào vận hành, ngoài phần công suất khả dụng được huy động theo cơ chế thị trường, nhà đầu tư còn có thể được thanh toán phần chi phí liên quan đến công suất.

Về tiến độ thực hiện Quy hoạch điện VIII, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, sau hơn 3 năm triển khai, đến nay mới có khoảng 5% công suất nguồn điện được đưa vào vận hành thương mại. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án.

Trước thực tế này, dự thảo Luật được xây dựng theo hướng bảo đảm tính đồng bộ giữa nguồn điện, lưới điện và nhu cầu phụ tải, đồng thời tạo sự linh hoạt trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Dự thảo cũng quy định các yêu cầu cơ bản về quy hoạch điện, trong đó có cập nhật phụ tải lớn, cơ cấu nguồn điện nền, nguồn điện linh hoạt và công suất dự phòng. Các nội dung này sẽ được cụ thể hóa trong quá trình lập quy hoạch theo từng thời kỳ.

“ Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công Thương triển khai cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII để phù hợp với điều kiện thực tế và các quy định pháp luật đã được sửa đổi trong thời gian qua ”, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng thông tin.

Theo Anh Văn