Bất ngờ: Cứ 4 khách Việt mua hàng trực tuyến thì 1 người được xếp vào nhóm "người tiêu dùng thông thái"

Lazada Việt Nam và Cube vừa công bố báo cáo “Người tiêu dùng thông thái trong Thương mại Điện tử Đông Nam Á 2026” (The 2026 ECommerce Savvy Shopper Report: Southeast Asia).

Báo cáo định nghĩa, người mua sắm được xem là “thông thái” khi đạt điểm cao hơn mức trung vị khu vực ở bốn khía cạnh: Xác minh; Tối ưu giá trị; Quyền lợi & Bảo vệ; và Năng lực số.

Tại Việt Nam, 1 trên 4 người mua sắm trực tuyến tại Việt Nam được xếp vào nhóm "người tiêu dùng thông thái", với mức chi tiêu hàng tháng cao hơn 44% so với nhóm "người mua sắm phổ thông", vượt mức bình quân Đông Nam Á là 31%, và Việt Nam chỉ đứng sau Philippines trong khu vực.

Đặc biệt, Việt Nam cũng ghi nhận mức chênh lệch chi tiêu (2,2 tỷ USD/năm) cao thứ hai Đông Nam Á giữa nhóm "người tiêu dùng thông thái" và nhóm "người mua sắm phổ thông", chỉ sau Philippines.

Báo cáo còn cho thấy 22% người mua sắm trực tuyến tại Việt Nam chỉ thiếu một trong 4 khía cạnh để đạt tiêu chuẩn thông thái, trong đó, khoảng trống phổ biến nhất (chiếm 36%) là xác minh sản phẩm.

Điều này đồng nghĩa, gần một nửa (47%) hiện đã là người tiêu dùng thông thái hoặc đang tiệm cận rất gần với nhóm này, mở ra tiềm năng để tạo thêm giá trị cho thương mại điện tử Việt Nam trong tương lai.

Đi sâu vào phân tích, nhóm "người tiêu dùng thông thái" tại Việt Nam chủ động so sánh, xác thực và lựa chọn kênh mua sắm uy tín để đạt giá trị tổng thể tốt hơn.

Họ tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thương mại điện tử: với 72% mua sắm trực tuyến vài lần mỗi tuần (đứng thứ nhất khu vực); 59% dành hơn một nửa ngân sách cho gian hàng chính hãng (thứ hai khu vực); và 54% sẵn sàng trả thêm để có mức độ bảo vệ tốt hơn (đứng đầu khu vực).

Ngoài ra, báo cáo cho thấy người tiêu dùng Việt Nam nói chung ngày càng tìm kiếm giá trị tốt hơn nhưng không muốn đánh đổi niềm tin.

Trong khi 47% sẵn sàng chờ giao hàng lâu hơn để có ưu đãi tốt hơn, 38% chờ đến các giai đoạn khuyến mãi và 33% dành thêm thời gian so sánh ưu đãi, chỉ 12% sẵn sàng chấp nhận mức độ đảm bảo thấp hơn về tính xác thực sản phẩm, bảo hành, đổi trả hoặc hoàn tiền để đổi lấy mức giảm giá tốt hơn.

Điều này cho thấy thương mại điện tử không còn chỉ là cuộc đua về giá, mà là cuộc đua về giá trị và sự an tâm.

Giảm giá sâu chỉ tạo ra cú hích doanh số ngắn hạn

Tại buổi gặp gỡ báo chí vào chiều 6/10, ông Simon Torring, Đồng sáng lập Cube Asia, chỉ ra mức độ thông thái trong mua sắm đang trở thành một chỉ dấu quan trọng của sự trưởng thành thị trường. Mua sắm thông thái không chỉ là nhạy cảm về giá; đó là việc người tiêu dùng trở nên có chủ đích hơn, hiểu biết hơn và tự tin hơn khi điều hướng thương mại điện tử.

Đồng quan điểm, Giám đốc Bán lẻ và Ngành hàng Lazada Việt Nam, ông Đỗ Cao Quốc Huy cho biết, xu hướng trên được thể hiện qua kết quả mua tại Siêu Sale Thương Hiệu 9.9 trên Lazada.

Theo dữ liệu, các đơn hàng trên 100 USD (tương đương 2,6 triệu đồng) chiếm 42% GMV ( tổng giá trị hàng hóa giao dịch trên một nền tảng thương mại điện tử trong một khoảng thời gian nhất định, tính trước khi trừ đi các khoản chi phí ), trong khi 3 trong 4 đơn hàng đến từ gian hàng chính hãng LazMall.

GMV của LazMall cũng tăng hơn 10 lần so với ngày thường, và giá trị đơn hàng trung bình toàn sàn tăng gần gấp đôi so với cùng kì năm ngoái, cho thấy vai trò ngày càng lớn của thương hiệu chính hãng.

Bên cạnh đó, điện tử và FMCG nằm trong nhóm ngành hàng dẫn đầu doanh số, phản ánh nhu cầu đối với sản phẩm chính hãng ở cả nhóm hàng giá trị cao lẫn tiêu dùng hằng ngày.

"Khi người tiêu dùng thay đổi, cách thương hiệu tăng trưởng cũng cần thay đổi theo. Việc giảm giá sâu trong các chiến dịch siêu mua sắm chỉ tạo ra cú hích doanh số ngắn hạn. Về dài hạn, thương hiệu cần xây dựng niềm tin, hiện diện đúng điểm chạm mua hàng của người tiêu dùng, cung cấp đủ thông tin để họ ra quyết định và tối ưu trải nghiệm toàn diện từ trước đến sau khi mua”, ông Huy bổ sung.

Để đáp ứng sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, đại diện Lazada cho biết việc sẽ tập trung vào 3 trọng tâm chiến lược.

Thứ nhất là t ăng trưởng dẫn dắt bởi thương hiệu . Đơn vị tiếp tục phát triển LazMall như trụ cột chiến lược.

Thứ hai là t ối ưu hành trình khám phá và ra quyết định . Lazada tăng cường triển khai và đầu tư vào các công cụ như livestream, affiliate, cộng đồng nhà sáng tạo và trải nghiệm cá nhân hóa bằng AI để hỗ trợ người tiêu dùng ra quyết định.

Thứ ba là m ở rộng nguồn cung và năng lực công nghệ . Tập đoàn Lazada muốn đưa thêm nguồn hàng quốc tế chính hãng lên nền tảng, bao gồm mục tiêu bổ sung 40 triệu sản phẩm từ 20.000 thương hiệu trên TMALL và Gmarket, đồng thời tích hợp AI sâu hơn để hỗ trợ nhà bán hàng trong vận hành, chăm sóc khách hàng, quảng cáo và tiếp thị.

Thuộc Tập đoàn Alibaba, Lazada là nền tảng thương mại điện tử được coi như Amazon tại Đông Nam Á. Doanh nghiệp đang kết nối người tiêu dùng với hệ sinh thái gồm hơn 170.000 thương hiệu toàn cầu và địa phương, nhà bán hàng cũng như đối tác.

Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2026 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho thấy, năm 2025 thương mại điện tử tiếp tục phát triển mạnh. Quy mô của lĩnh vực này ước đạt 38,5 tỷ USD và tăng trưởng 21% so với năm trước.

Xuất phát từ quy mô nhỏ khoảng 4 tỷ USD năm 2015, sau một thập kỷ với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm trên 25%, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển bền vững với tốc độ tăng trưởng giảm xuống nhưng ổn định hơn và hướng tới các yếu tố như giảm tác động xấu tới môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng...

Theo Báo cáo toàn cảnh Thị trường sàn bán lẻ trực tuyến năm 2025 của Metric, tổng doanh số trên bốn nền tảng bán lẻ hàng đầu trong nước là Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 430.000 tỷ đồng, tăng 35% so với năm 2024.

Còn Báo cáo Doanh thu và Tiêu dùng Thương mại điện tử Việt Nam 2025 của YouNet ECI đánh giá tổng giá trị giao dịch trên bốn nền tảng lớn nêu trên đạt khoảng 458.000 tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2024.

Quảng Định