AI đang hút cạn nguồn chip của ngành xe điện Trung Quốc, từ BYD, Xiaomi đến Xpeng đều gặp khó

Các hãng xe Trung Quốc đang phải đối mặt với một nghịch lý mới. Khi càng đưa nhiều công nghệ AI và tính năng thông minh lên xe, họ càng phụ thuộc vào những loại chip nhớ đang ngày một đắt đỏ và khan hiếm.

Ông He Xiaopeng, chủ tịch Xpeng, thừa nhận trong một buổi họp báo hôm Thứ Năm rằng phần lớn lợi nhuận mà công ty kiếm được từ đổi mới công nghệ hiện đã phải “trả lại” cho các nhà cung cấp linh kiện.

“Nếu giá nguyên vật liệu, đặc biệt là chip nhớ, không tăng mạnh, mẫu GX của chúng tôi đã có thể đạt biên lợi nhuận rất tốt,” ông nói, đồng thời mô tả quá trình định giá cho mẫu SUV mới là “rất khó khăn” .

Nhà sáng lập Xiaomi, ông Lei Jun, cũng đưa ra lời than phiền tương tự trong sự kiện ra mắt phiên bản nâng cấp của mẫu SUV YU7.

Ông cho biết chi phí chip nhớ tăng quá nhanh khiến Xiaomi không thể giảm giá xe sâu hơn hay tung ra các gói vay không lãi suất hấp dẫn như người dùng kỳ vọng.

“Áp lực chi phí với một chiếc xe thông minh hiện nay là rất lớn, bởi bên trong nó chứa số lượng khổng lồ chip nhớ”, ông Lei Jun nói.

AI đang hút cạn nguồn chip của ngành ô tô

Trong các dòng xe hiện đại, chip nhớ là thứ âm thầm vận hành gần như mọi tính năng thông minh nhất, từ điều khiển bằng giọng nói, màn hình trung tâm, hệ thống trợ lý AI cho đến xử lý dữ liệu từ cảm biến trên xe tự lái.

Trong đó, Trung Quốc hiện là nơi các dòng xe hơi vận hành bằng phần mềm (software - defined vehicle) phát triển nhanh hơn bất kỳ thị trường nào khác.

Vấn đề nằm ở chỗ: ngành ô tô giờ phải cạnh tranh nguồn chip với AI.

Làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu đã khiến các ông lớn bán dẫn như Samsung Electronics, SK Hynix hay Micron Technology ưu tiên gần như toàn bộ công suất sản xuất cho HBM, loại bộ nhớ băng thông cao phục vụ AI cùng các dòng DDR5 dành cho máy chủ.

Kết quả là ngành ô tô bị đẩy xuống cuối hàng chờ. Các loại chip đời cũ mà xe hơi vẫn phụ thuộc đang trở nên thiếu hụt, trong khi giá mua tăng vọt.

Theo các nhà phân tích, tình trạng này khó có thể hạ nhiệt trước cuối năm 2027, bởi nhu cầu AI vẫn đang bùng nổ với tốc độ quá lớn.

Những tập đoàn công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD để xây trung tâm dữ liệu AI hiện gần như “nuốt” phần lớn nguồn cung chip nhớ chuyên dụng toàn cầu. Ngay cả khi các nhà sản xuất đã mở rộng công suất, nguồn cung vẫn không theo kịp nhu cầu.

Trong cuộc cạnh tranh đó, ngành ô tô gần như không có tiếng nói.

“Lợi nhuận từ HBM dành cho AI cao vượt xa chip dùng trong ô tô truyền thống, khiến các hãng xe ngày càng dễ bị tổn thương”, các nhà phân tích của S&P Global nhận định.

Cuộc chiến giá xe điện bắt đầu chạm giới hạn

Áp lực chip giờ đang khiến các hãng xe Trung Quốc rơi vào tình thế khó xử. Nếu tăng giá, họ có nguy cơ mất sức cạnh tranh; nhưng nếu tiếp tục giảm giá, biên lợi nhuận vốn đã mỏng sẽ càng bị bào mòn.

Trước tình hình, một số hãng bắt đầu chọn phương án tăng giá nhẹ.

Tháng trước, BYD đã tăng 21% giá gói hỗ trợ lái tầm trung, lên 12.000 nhân dân tệ, với lý do “chi phí phần cứng bộ nhớ toàn cầu tăng mạnh” .

Không lâu sau đó, hãng xe quốc doanh Changan Automobile cũng thông báo tăng thêm 3.000 nhân dân tệ với mẫu SUV Qiyuan Q07 trang bị lidar sản xuất sau ngày 7/5, viện dẫn nguyên nhân là “giá chip ô tô toàn cầu tăng đột biến” .

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, giá xe trung bình tại nước này đã tăng 2% trong tháng 4, lên khoảng 171.000 nhân dân tệ. Tuy nhiên, mức tăng đó vẫn chưa đủ để cứu lợi nhuận của ngành. Lợi nhuận trung bình tạo ra từ mỗi chiếc xe tại Trung Quốc đã giảm hơn 13% trong quý I, chỉ còn khoảng 11.000 nhân dân tệ.

Ông Zhang Yi, nhà sáng lập công ty nghiên cứu thị trường iiMedia, cho rằng cuộc chiến giá xe điện tại Trung Quốc sẽ chưa kết thúc chỉ vì chi phí đầu vào tăng lên. Tuy nhiên, ông cho rằng các hãng xe sẽ bắt đầu thận trọng hơn với những đợt giảm giá quy mô lớn.

“Một số hãng có thể sẽ cắt giảm ưu đãi mua xe thay vì tiếp tục lao vào cuộc chiến giảm giá”, ông Zhang chia sẻ.

Dù vậy, các thương hiệu xe xăng truyền thống vẫn sẽ phải tiếp tục cạnh tranh mạnh về giá để giữ thị phần, đặc biệt ở phân khúc phổ thông quanh mốc 100.000 nhân dân tệ, nơi dư địa cạnh tranh vẫn còn rất lớn.

Theo ông Zhang, điều có thể thay đổi không phải là cuộc chiến, mà là cách các hãng xe cạnh tranh với nhau. Thay vì chỉ chạy đua giảm giá, cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tới nhiều khả năng sẽ dịch chuyển sang các yếu tố như công nghệ lái thông minh, hiệu năng, độ an toàn, chất lượng sản phẩm và dịch vụ hậu mãi.

*Nguồn: Nikkei, SCMP

Băng Băng