8 runner từ 21 đến 42 tuổi tử vong tại các giải chạy trong vòng một tháng

Trong số này có những người mới ngoài 20 tuổi, một số được mô tả là khỏe mạnh, năng động hoặc không có tiền sử bệnh được biết đến.

Sáng ngày 1/11, một runner 42 tuổi bất ngờ ngã quỵ khi tham gia một giải chạy tại Putrajaya, Malaysia. Người đàn ông được đưa đến khoa cấp cứu Bệnh viện Putrajaya lúc 6h52 và được các bác sĩ hồi sức, nhưng được xác nhận tử vong chỉ 2 phút sau đó.

Cảnh sát trưởng quận Putrajaya Aidi Sham Mohamed cho biết kiểm tra ban đầu không phát hiện tiền sử bệnh ở nạn nhân. Nhà chức trách dự kiến khám nghiệm tử thi để xác định nguyên nhân tử vong.

Trường hợp này khép lại một tháng đặc biệt đáng chú ý đối với cộng đồng chạy bộ. Từ ngày 1/10 đến 1/11, ít nhất 8 trường hợp runner tử vong tại các giải chạy đã được truyền thông ở nhiều quốc gia đưa tin.

3 runner tử vong trong cùng ngày, người khác chỉ còn 500 m nữa là về đích

Ngày 4/10 trở thành một trong những ngày đặc biệt đau buồn. Tại Portland, Mỹ, Treyton “Trey” Lara, 24 tuổi, ngã quỵ khi đang chạy Portland Marathon. Trước đó không lâu, anh còn dừng lại bên đường để hôn vợ.

Theo lời kể của Audrey, vợ Lara, hai người gặp nhau ở khoảng dặm thứ 18. Lara chạy đến, hôn vợ, mỉm cười rồi tiếp tục cuộc đua. Khoảng 2 dặm sau, anh ngã xuống. Lara được đưa tới bệnh viện nhưng không qua khỏi, chỉ vài ngày trước sinh nhật 25 tuổi. Gia đình cho biết anh trước đó khỏe mạnh và không có dấu hiệu bất thường mà họ biết.

Cùng ngày tại Wisconsin, John Meise, 36 tuổi, tử vong sau khi ngã quỵ trong Milwaukee Lakefront Half Marathon. Cơ quan giám định y khoa hạt Milwaukee xác định Meise tử vong và cho biết ông không có tiền sử bệnh được ghi nhận. Nguyên nhân tử vong đến nay chưa được công bố chính thức. Meise là một người chồng và cha của 4 con. Khoảng 6.000 người tham gia các nội dung marathon và half marathon của giải năm nay.

Cách đó hàng nghìn km, Ross Williams-Griffiths, 24 tuổi, cũng tử vong khi tham gia Cardiff Half Marathon ở Wales.

Ross chạy cùng bạn gái để gây quỹ cho tổ chức từ thiện Tenovus Cancer Care. Ban tổ chức Run 4 Wales sau đó cho biết anh bị ngừng tim đột ngột trong cuộc đua. Gia đình mô tả Ross là người năng động, khỏe mạnh và tràn đầy sức sống; anh thường xuyên chơi bóng đá, golf, trượt tuyết, bodyboard và tập luyện cho các thử thách chạy bộ.

Ba trường hợp xảy ra gần như cùng thời điểm, nhưng mỗi câu chuyện đều cho thấy một nghịch lý: những người tử vong không nhất thiết là những người có biểu hiện rõ ràng rằng họ đang gặp vấn đề sức khỏe.

Ngày 11/10, Yoo Ji-won, 25 tuổi, ngã quỵ khi tham gia Seoul Race tại Hàn Quốc.

Cô mất ý thức ở km 20,6 của cự ly half marathon 21 km, chỉ còn khoảng 500 m trước vạch đích. Nhân viên y tế lập tức sơ cứu tại chỗ và đưa Yoo tới bệnh viện bằng xe cấp cứu, nhưng cô không qua khỏi. Nhà chức trách chưa công bố nguyên nhân tử vong chính thức.

Yoo là nghiên cứu sinh tại KAIST, đồng thời được biết đến trong cộng đồng chạy bộ Hàn Quốc. Cô bắt đầu chạy từ năm 2022 và từng đạt thành tích marathon dưới 3 giờ.

Khoảng cách 500 m khiến câu chuyện càng gây ám ảnh. Nhưng phía sau đó là một thực tế quan trọng hơn: không thể dựa vào việc một runner đã chạy được 20 km để cho rằng họ chắc chắn có thể hoàn thành 21 km.

Cơ thể không vận hành theo vạch đích.

Ngày 17/10, Dody Muhammad Pasha, 21 tuổi, sinh viên Đại học Công nghệ Bandung (ITB), tử vong sau khi tham gia ITB Ultra Marathon 2026 ở Indonesia.

Dody là thành viên thứ 11 trong một đội relay 16 người, phụ trách chạy khoảng 10 km trước khi trao lượt cho người tiếp theo. Ban tổ chức xác nhận anh được phát hiện gặp vấn đề trên đường chạy và sau đó qua đời.

Sự việc khiến ban tổ chức phải tổ chức đánh giá lại công tác an toàn của giải. ITB sau đó gửi lời chia buồn tới gia đình nam sinh viên 21 tuổi.

Ngày hôm sau tại Brazil, Thales Inácio Guerra, 35 tuổi, qua đời sau khi gặp vấn đề sức khỏe trong một sự kiện chạy tại João Monlevade, bang Minas Gerais.

Những người có mặt tại hiện trường, nhân viên y tế, lực lượng cứu hỏa và đội cứu hộ tình nguyện đã tiến hành CPR và các biện pháp hồi sức, nhưng bác sĩ cuối cùng xác nhận anh tử vong tại chỗ. Nguyên nhân ban đầu của tình trạng sức khỏe dẫn đến cái chết chưa được công bố.

Trước đó, ngày 6/10 tại Trung Quốc, một runner 42 tuổi được báo cáo tử vong sau khi hoàn thành Tianjin Wuqing Half Marathon. Theo thông tin từ truyền thông địa phương, người này đã về đích rồi ngã xuống. Gia đình cho biết ông thường xuyên tập luyện và vừa kiểm tra sức khỏe trước giải.

Chạy đường dài có thực sự nguy hiểm?

Nhìn vào chuỗi 8 trường hợp trong một tháng, rất dễ hình thành cảm giác rằng chạy marathon hay half marathon đang trở thành một hoạt động nguy hiểm.

Dữ liệu khoa học cho thấy câu chuyện không đơn giản là “chạy marathon có thể gây tử vong”. Một nghiên cứu đăng trên JAMA năm 2025 theo dõi hơn 29,3 triệu người hoàn thành marathon và bán marathon tại Mỹ trong giai đoạn 2010-2023. Trong số này, 176 người bị ngừng tim và 59 người tử vong. Tính ra, cứ 100.000 người hoàn thành đường chạy thì có khoảng 0,6 trường hợp ngừng tim - một biến cố rất hiếm.

Nguy cơ này cao hơn ở marathon, với khoảng 1 trường hợp ngừng tim trên 100.000 người hoàn thành, so với chưa đến 0,5 trường hợp ở bán marathon. Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực là khả năng sống sót sau ngừng tim đã được cải thiện rõ rệt. So với giai đoạn 2000-2009, tỷ lệ người bị ngừng tim rồi tử vong đã giảm từ khoảng 71% xuống còn 34%.

Các nhà nghiên cứu cho rằng sự cải thiện này có thể liên quan đến việc các giải chạy ngày càng chuẩn bị tốt hơn cho tình huống khẩn cấp, từ phát hiện người gặp nạn, thực hiện CPR cho đến sử dụng máy khử rung tim tự động (AED) trong những phút đầu tiên. Nói cách khác, ngừng tim khi chạy đường dài vẫn có thể xảy ra, nhưng đây là biến cố hiếm gặp và cơ hội sống sót đã cải thiện hơn trước nhờ khả năng cấp cứu nhanh hơn.

Nói cách khác, chạy đường dài không phải một hoạt động có nguy cơ tử vong cao. Nhưng một khi biến cố tim mạch xảy ra, tốc độ phát hiện và cấp cứu có thể quyết định ranh giới giữa sống và chết.

“Không có bệnh nền” không có nghĩa là không có nguy cơ

Đây có lẽ là chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong chuỗi sự việc.

John Meise được cơ quan giám định cho biết không có tiền sử bệnh. Với Treyton Lara, vợ anh nói anh khỏe mạnh và không có dấu hiệu bất thường trước cuộc đua. Gia đình Ross Williams-Griffiths cũng mô tả anh là người khỏe mạnh, năng động. Trường hợp runner 42 tuổi tại Malaysia cũng được cảnh sát cho biết ban đầu không phát hiện tiền sử bệnh.

Nhưng những thông tin này không đồng nghĩa với việc các nạn nhân hoàn toàn không có bất thường sức khỏe tiềm ẩn.

Nghiên cứu JAMA cho thấy trong những trường hợp có đủ dữ liệu để xác định nguyên nhân, bệnh động mạch vành là nguyên nhân phổ biến nhất của ngừng tim liên quan đến các cuộc đua đường dài, thay vì bệnh cơ tim phì đại như nhiều người vẫn nghĩ.

Và trong không ít vụ việc mới xảy ra, nguyên nhân tử vong vẫn đang chờ điều tra.

Đó là lý do việc nhìn vào tuổi tác, thành tích chạy hay một vài tháng tập luyện rồi kết luận rằng một người “hoàn toàn khỏe mạnh” là điều không nên làm.

Chạy bộ ngày càng trở thành một phần của lối sống hiện đại. Với nhiều người, marathon không chỉ là một cuộc thi mà còn là cách kiểm chứng ý chí, kỷ luật và giới hạn bản thân.

Nhưng chính tâm lý đó đôi khi khiến runner cố vượt qua những tín hiệu mà cơ thể đang phát ra.

Một cơn đau ngực bất thường, khó thở không tương xứng với cường độ vận động, chóng mặt, choáng váng, lú lẫn hoặc cảm giác kiệt sức khác thường không nên được xem đơn giản là “đuối sức”.

Trong một cuộc đua, việc dừng lại có thể đồng nghĩa với bỏ một thành tích đã chuẩn bị suốt nhiều tháng. Nhưng với những câu chuyện xảy ra trong tháng qua, vạch đích đôi khi không phải nơi quan trọng nhất cần chạm tới.

Điều quan trọng hơn là runner có thể rời khỏi đường chạy bằng chính đôi chân của mình và trở về nhà.

Tổng hợp

Minh Ngọc