42 tuổi, từng thất bại 5 lần với kế hoạch tiết kiệm, người phụ nữ đổi đúng một con số: Càng đặt mục tiêu thấp, càng giữ được nhiều tiền

Chính thay đổi nhỏ này lại giúp chị lần đầu duy trì được kế hoạch đủ lâu và tích lũy nhiều hơn những lần đặt mục tiêu lớn.

Ở tuổi 42, chị Thu Hà sống cùng chồng và hai con tại Hà Nội. Tổng thu nhập của gia đình tương đối ổn định, nhưng giống nhiều gia đình đang ở giai đoạn vừa nuôi con, vừa lo cho cha mẹ hai bên, dòng tiền mỗi tháng luôn có rất nhiều điểm phải chia nhỏ. Tiền học của con, ăn uống, điện nước, đi lại, hiếu hỉ, sửa chữa trong nhà và những khoản phát sinh tưởng nhỏ nhưng cộng lại không hề nhỏ.

Điều khiến chị Hà băn khoăn suốt nhiều năm là dù thu nhập không quá thấp, tài khoản tiết kiệm của gia đình vẫn tăng rất chậm. Mỗi lần nhìn thấy một phương pháp tiết kiệm mới trên mạng, chị lại hào hứng bắt đầu. Có lần chị đặt mục tiêu không mua quần áo trong 3 tháng, có lần quyết định chuyển ngay 5 triệu đồng sang tài khoản tiết kiệm vào ngày nhận lương, có lần lại cố ép chi tiêu gia đình xuống một mức rất thấp.

Điểm chung là tất cả đều bắt đầu rất quyết liệt và kết thúc khá nhanh.

"Lúc bắt đầu tôi luôn nghĩ lần này chắc chắn mình làm được. Nhưng cứ đặt mục tiêu cao quá là chỉ cần có một tháng phát sinh nhiều khoản, tôi phải rút tiền tiết kiệm ra. Sau đó cảm giác kế hoạch đã hỏng khiến tôi bỏ luôn", chị kể.

5 lần thất bại không phải vì không biết tiết kiệm

Nhìn lại các kế hoạch cũ, chị Hà nhận ra vấn đề lớn nhất không nằm ở việc mình tiêu hoang, mà ở cách đặt mục tiêu. Mỗi lần bắt đầu, chị đều lấy một con số khá cao làm chuẩn rồi cố ép cuộc sống phải xoay quanh con số đó. Khi kế hoạch không đạt 100%, chị lập tức coi tháng đó là thất bại.

Có thời điểm chị đặt mục tiêu tiết kiệm 6 triệu đồng/tháng. Sau khi nhận lương, tiền được chuyển ngay sang tài khoản riêng. Nhưng chỉ hơn hai tuần sau, con cần đóng thêm một khoản học, xe máy phải sửa và gia đình có hai đám cưới. Chị rút gần 3 triệu đồng từ khoản vừa tiết kiệm. Tháng tiếp theo, động lực giảm hẳn.

Một lần khác, chị thử "tháng không mua sắm". Chị không mua quần áo, mỹ phẩm hay đồ gia dụng mới nhưng lại cảm thấy bị bó buộc đến mức sang tháng sau mua bù khá nhiều. Tổng số tiền tiết kiệm cuối cùng gần như không đáng kể.

Khi ghi lại toàn bộ 5 lần thất bại, chị mới nhìn thấy một mẫu số chung.

Điểm đáng chú ý là ở lần thứ sáu, chị không tìm thêm một phương pháp tiết kiệm mới. Chị chỉ thay đổi một con số.

Từ mục tiêu 5-6 triệu đồng mỗi tháng, chị giảm xuống còn 1,5 triệu đồng.

Mục tiêu nhỏ đến mức "không có lý do để bỏ"

Ban đầu, chính chị Hà cũng thấy 1,5 triệu đồng là quá ít. Nếu chỉ nhìn vào con số, một năm tiết kiệm đều đặn cũng mới được 18 triệu đồng, chưa kể những tháng có thể phát sinh thêm.

Nhưng chị quyết định thử vì nhận ra mình không thiếu những kế hoạch tham vọng; thứ chị thiếu là một kế hoạch có thể kéo dài.

Ngay ngày nhận lương, 1,5 triệu đồng được tự động chuyển sang tài khoản riêng. Chị coi đây là mức tối thiểu chứ không phải mức tối đa. Nếu cuối tháng còn dư 500.000 đồng, 1 triệu đồng hay 2 triệu đồng, toàn bộ phần này được chuyển bổ sung.

Cách làm này khiến tâm lý thay đổi rõ rệt. Khi một tháng phát sinh nhiều chi phí, chị vẫn có khả năng hoàn thành mục tiêu cơ bản. Khi một tháng thuận lợi hơn, chị tiết kiệm nhiều hơn mà không có cảm giác bị ép buộc.

Sau vài tháng, số tiền thực tế chị giữ lại thậm chí cao hơn mức 1,5 triệu đồng ban đầu.

Ví dụ, một chu kỳ 12 tháng của chị có thể trông như sau:

Nếu vẫn giữ tư duy cũ, chị Hà có thể đặt mục tiêu 5 triệu đồng/tháng, tương đương 60 triệu đồng/năm. Con số trên giấy đẹp hơn rất nhiều. Nhưng nếu chỉ duy trì được một hoặc hai tháng rồi bỏ cuộc, số tiền thực tế cuối năm chưa chắc đã bằng một kế hoạch 1,5 triệu đồng được thực hiện đủ 12 tháng.

Đây cũng là thay đổi lớn nhất trong tư duy của chị: không còn đánh giá một kế hoạch tài chính bằng mức độ tham vọng khi bắt đầu, mà bằng khả năng duy trì khi cuộc sống không diễn ra đúng dự tính.

Càng đặt mục tiêu thấp, chị càng ít muốn "phá quỹ"

Một tác dụng khác của mục tiêu nhỏ là cảm giác thành công xuất hiện thường xuyên hơn. Trước đây, khi phải tiết kiệm 5 triệu đồng nhưng chỉ giữ được 3 triệu, chị có cảm giác mình đã thất bại dù thực tế vẫn tiết kiệm được tiền. Bây giờ, mục tiêu là 1,5 triệu đồng nhưng có tháng đạt 2,5 triệu đồng, chị lại cảm thấy mình đang vượt kế hoạch.

Sự khác biệt tưởng chỉ nằm ở cách nhìn, nhưng nó ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi.

Chị bắt đầu chủ động kiểm tra những khoản chi nhỏ mà trước đây thường bỏ qua: các ứng dụng trả phí không còn sử dụng, những lần gọi đồ ăn vì ngại nấu, đồ gia dụng mua trùng, thực phẩm hết hạn trong tủ lạnh hay những món quần áo giá không quá cao nhưng mua khá thường xuyên.

Chị không cắt sạch các khoản khiến cuộc sống vui vẻ. Gia đình vẫn đi ăn ngoài, các con vẫn có hoạt động cuối tuần, bản thân chị vẫn có ngân sách cho sở thích cá nhân. Điều thay đổi là mỗi khoản đều được cân nhắc xem có thật sự đáng tiền hay không.

Đáng nói hơn, khi không còn cảm giác "đang sống kham khổ để tiết kiệm", chị cũng ít xuất hiện nhu cầu mua sắm bù.

Tiết kiệm không phải cuộc thi xem ai chịu khổ lâu hơn

Kinh nghiệm sau 5 lần bỏ cuộc khiến chị Hà thay đổi hoàn toàn cách nhìn về tiết kiệm. Với chị hiện tại, mục tiêu tốt không nhất thiết phải là con số khiến bản thân cảm thấy tự hào ngay ngày đầu tiên. Mục tiêu tốt là con số vẫn có thể thực hiện trong một tháng bình thường, một tháng có đám cưới, một tháng con đóng thêm tiền học hay thậm chí một tháng thu nhập thấp hơn dự kiến.

Một kế hoạch tiết kiệm cũng không cần hoàn hảo. Có tháng chỉ đạt mức tối thiểu, có tháng vượt gấp đôi, miễn là dòng tiền vẫn tiếp tục đi về phía tài khoản tích lũy.

Nguyên tắc chị Hà đang áp dụng khá đơn giản: đặt một mức tiết kiệm sàn đủ thấp để gần như tháng nào cũng thực hiện được; phần dư cuối tháng trở thành khoản tiết kiệm thưởng; không rút tiền khỏi tài khoản tích lũy để phục vụ chi tiêu thường ngày; và chỉ tăng mục tiêu khi đã duy trì mức hiện tại ít nhất vài tháng liên tục.

Sau cùng, điều giúp chị thành công ở lần thứ sáu không phải một công thức tài chính phức tạp. Đó là việc chấp nhận rằng với tiền bạc, đi chậm nhưng không dừng đôi khi hiệu quả hơn rất nhiều so với chạy thật nhanh rồi bỏ cuộc giữa đường.

Và cũng từ đó, chị Hà hiểu ra một nghịch lý khá thú vị: khi không còn cố ép mình phải tiết kiệm thật nhiều, chị lại bắt đầu giữ được nhiều tiền hơn.

Theo Phương Trần