Vụ vỡ nợ làm rung chuyển nước Anh: Công ty phi tài chính vay tiền ngân hàng rồi chia nhỏ thành các khoản vay BĐS, phá sản chóng vánh khiến loạt nhà băng lao đao theo
Sự sụp đổ của Market Financial Solutions (MFS) không chỉ là một vụ phá sản thông thường
Sự sụp đổ của công ty phi tài chính Market Financial Solutions (MFS) hồi cuối tháng 2 đã làm rung chuyển nước Anh, khi những cáo buộc về sự trùng lặp trong tài sản bảo đảm phơi bày lỗ hổng lên tới hơn 1 tỷ USD.
Sự sụp đổ của MFS
Theo tài liệu khiếu nại được tiếp cận, hai công ty tài chính Zircon Bridging và Amber Bridging đã cáo buộc MFS sử dụng cùng một tài sản làm tài sản thế chấp cho nhiều khoản vay khác nhau. Thực tiễn này, trong ngành tài chính gọi là “double pledging”, có thể khiến hơn 80% bảng nợ không được bảo đảm đúng giá trị thực.
Những con số được nêu trong hồ sơ gây choáng váng: Zircon cho vay 520 triệu bảng nhưng giá trị “thực” của tài sản bảo đảm chỉ khoảng 110 triệu bảng. Amber có 640 triệu bảng dư nợ nhưng tài sản bảo đảm thực chỉ 120 triệu bảng. Tổng cộng, 1,2 tỷ bảng nợ chỉ được bảo đảm bởi khoảng 230 triệu bảng tài sản - một tỷ lệ mà các chuyên gia mô tả là “thảm họa”.
Angela Gallo, giảng viên tài chính tại Bayes Business School ở London, nói rằng trong các giao dịch thế chấp thông thường, giá trị tài sản bảo đảm thường tương đương 105%–120% khoản vay. “Chỉ có 230 triệu bảng bảo đảm cho 1,2 tỷ bảng nợ là một mớ hỗn độn thực sự,” bà nhận định.
MFS từng được hậu thuẫn bởi những tên tuổi lớn của Phố Wall như Barclays Plc, Atlas SP Partners thuộc Apollo Global Management Inc., Jefferies Financial Group Inc. và TPG. Công ty chuyên cấp các khoản “bridging loan” - vay ngắn hạn để tài trợ giao dịch bất động sản - với tổng danh mục cho vay được công bố trên website vào khoảng 2,5 tỷ bảng.
Mô hình hoạt động của MFS và mạng lưới công ty liên quan do Paresh Raja - chủ sở hữu kiêm CEO - kiểm soát khá điển hình: vay vốn từ các nhà tài trợ, sau đó phân bổ thành các khoản vay ngắn hạn cho người mua bất động sản. Theo cáo buộc, các sai phạm tài chính và việc sử dụng trùng lặp tài sản bảo đảm đã làm lung lay toàn bộ cấu trúc.
Công ty tư vấn tái cấu trúc AlixPartners đã được chỉ định giám sát quá trình phá sản. Tuy nhiên, mức độ thiệt hại cuối cùng của các chủ nợ vẫn chưa rõ ràng. Vụ việc cũng đặt dấu hỏi lớn về lĩnh vực tài trợ dựa trên tài sản bảo đảm - một thị trường đang tăng trưởng nhanh nhờ các tổ chức cho vay trực tiếp, ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống.
Sự sụp đổ của MFS vì thế không chỉ là câu chuyện của một công ty cho vay bất động sản, mà còn là hồi chuông cảnh báo đối với các nhà đầu tư đang rót vốn vào thị trường tín dụng phi ngân hàng. Khi tài sản bảo đảm, nền tảng của niềm tin tài chính, bị đặt dấu hỏi, hệ quả có thể lan rộng vượt xa phạm vi một doanh nghiệp.
Theo hồ sơ được báo chí đưa tin, MFS đã bị đưa vào tình trạng “administration”, một hình thức phá sản theo luật Anh. Mức độ tổn thất cuối cùng của các chủ nợ vẫn đang được xác định.
Hé lộ những ngân hàng nạn nhân
Mới đây, ngân hàng HSBC đã gây sốc khi công bố khoản trích lập dự phòng “liên quan đến gian lận” trị giá 400 triệu USD. Con số này không chỉ biến HSBC thành một trong những chủ nợ chịu thiệt hại nặng nề nhất từ vụ đổ vỡ của MFS, mà còn khiến cổ phiếu của ngân hàng này bốc hơi hơn 6% ngay trong ngày.
Như vậy, sự sụp đổ của Market Financial Solutions (MFS) không chỉ là một vụ phá sản thông thường; nó là một bài học đắt giá về sự rạn nứt của hệ thống phòng vệ tại các định chế tài chính quyền lực nhất thế giới. Việc những cái tên lừng lẫy như HSBC, Barclays, Apollo (Atlas SP), Jefferies hay TPG cùng “sa lầy” đã phơi bày một thực trạng đáng ngại: Niềm tin mù quáng vào các cấu trúc tài chính phức tạp.
Trên Phố Wall, sự hiện diện của một “ông lớn” trong một thương vụ thường được coi là bảo chứng cho sự an toàn. Khi Barclays hay Jefferies rót vốn, các ngân hàng khác như HSBC có xu hướng nới lỏng các tiêu chuẩn thẩm định độc lập vì tin rằng “đồng nghiệp” của mình đã kiểm tra kỹ rồi.
Thay vì trực tiếp kiểm chứng tài sản của MFS, họ lại đặt niềm tin vào năng lực kiểm soát của Atlas SP (đơn vị thuộc Apollo). Sự tin tưởng mù quáng này biến HSBC thành một “người khổng lồ ngủ quên”, cho vay với đòn bẩy cao mà không hề biết rằng nền móng bên dưới đang mục nát.
Các ngân hàng đã tạo ra một “màn sương” che mắt chính mình thông qua các cấu trúc Private Credit (Tín dụng tư nhân). Họ cho rằng việc không cho vay trực tiếp mà thông qua các quỹ trung gian sẽ giúp giảm rủi ro. Thực tế, điều này chỉ khiến rủi ro trở nên khó kiểm soát hơn.
Vụ việc xảy ra ngay khi CEO Georges Elhedery của HSBC đang nỗ lực tái cấu trúc ngân hàng thành một cỗ máy tài chính tập trung. Khoản lỗ 400 triệu USD cho thấy một lỗ hổng lớn: Năng lực định giá rủi ro bị tụt lại phía sau tham vọng tăng trưởng. Niềm tin mù quáng đã biến một trong những ngân hàng giàu kinh nghiệm nhất thành “nạn nhân” của một vụ gian lận không quá tinh vi.
Theo: The Times, Forbes, WSJ
