Việt Nam sở hữu 3 "túi khí khổng lồ" chứa kho báu trắng chiến lược: Toàn cầu bùng nổ nhu cầu chục tỷ USD
Những "túi khí" này xuất hiện ở những khu vực nào của Việt Nam?
Hình thành sâu trong lòng đất qua các phản ứng địa hóa tự nhiên, hydro trắng hay hydro tự nhiên đang trở thành một tâm điểm mới của cuộc cách mạng năng lượng xanh toàn cầu.
Khác với các loại hydro truyền thống (hydro xanh, hydro xám) phải thông qua quá trình điện phân hay cải biến khí tự nhiên ngốn nhiều chi phí và năng lượng, hydro trắng có thể được khai thác trực tiếp từ lòng đất với chi phí sản xuất thấp và mức phát thải carbon gần như bằng không.
Tại Việt Nam, giới chuyên gia địa chất và năng lượng đã bắt đầu ghi nhận những dấu hiệu triển vọng, mở ra cơ hội đưa đất nước tham gia vào bản đồ tiềm năng của nguồn tài nguyên vô giá này.
Tiềm năng hydro trắng tại Việt Nam
Vào tháng 7/2026, TS. Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam - nhận định: Với đặc điểm địa chất phức tạp, Việt Nam được đánh giá có những điều kiện thuận lợi để hình thành và lưu giữ hydro tự nhiên.
Tiềm năng này tập trung rõ nét ở 3 khu vực địa chất trọng điểm, mỗi nơi sở hữu lịch sử phát triển kiến tạo và thành phần đá mang tính đặc trưng.
Đầu tiên là vùng Tây Bắc, nổi bật với các thành tạo đá biến chất và đá siêu mafic có niên đại trải dài từ Tiền Cambri đến Cổ sinh (khoảng vài trăm triệu năm đến hơn 1 tỷ năm trước).
Điển hình trong vùng là đứt gãy Sông Mã và đới Phan Si Păng, nơi tập trung các khối peridotit, serpentinit bị biến chất mạnh. Quá trình serpentin hóa diễn ra khi nước ngầm tương tác với các khoáng vật giàu sắt và magie trong đá siêu mafic ở nhiệt độ và áp suất cao, giải phóng ra lượng hydro tự nhiên lớn.
Ảnh mang tính minh họa.
Thứ hai là khu vực Trường Sơn - miền Trung, nơi ghi dấu hoạt động kiến tạo phức tạp, các đợt phun trào núi lửa cổ và hệ thống đứt gãy kéo dài từ Cổ sinh muộn đến Trung sinh (khoảng 200 - 300 triệu năm trước), kết hợp với các đợt phun trào basalt Cenozoi muộn hơn.
Các đứt gãy sâu đóng vai trò là kênh dẫn cho dòng khí từ lớp manti trên di chuyển lên, trong khi vô số hệ thống suối nước nóng hiện diện trong khu vực chính là minh chứng cho thấy hoạt động nhiệt dịch và phản ứng địa hóa dưới sâu vẫn đang tiếp diễn.
Thứ ba là các khu vực đồng bằng ven biển và bồn trầm tích ngoài khơi, được hình thành chủ yếu trong đại Tân sinh (Cenozoi, cách đây dưới 66 triệu năm).
Đây là nơi tích tụ các tập trầm tích dày gồm cát kết, sét kết và đá vôi. Các tầng cát kết có độ rỗng cao đóng vai trò là tầng chứa lý tưởng, trong khi các lớp sét kết mịn, dày có khả năng trở thành tầng chắn giữ cho khí hydro không bị rò rỉ ra ngoài bề mặt.
Bức tranh quy mô và xu hướng phát triển hydro trắng trên thế giới
TS. Nguyễn Quốc Thập cho biết, nhu cầu sử dụng hydro trên thế giới được dự báo sẽ tăng mạnh trong những thập kỷ tới, với tốc độ tăng trưởng khoảng 6,5%/năm trong giai đoạn 2022-2035.
Các dự báo kinh tế cũng chỉ ra rằng quy mô thị trường hydro trắng toàn cầu sẽ trải qua giai đoạn tăng trưởng bùng nổ, hướng tới giá trị hàng chục tỷ USD trong những thập kỷ tới khi các dự án chuyển từ giai đoạn thăm dò sang khai thác công nghiệp.
GII Research cho biết, thị trường hydro trắng toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng đối với các giải pháp năng lượng sạch và bền vững.
Dự kiến quy mô thị trường hydro trắng sẽ đạt 12,58 tỷ USD vào năm 2034 từ mức 5,07 tỷ USD (năm 2025), tăng trưởng bùng nổ với tốc độ CAGR 10,63% trong giai đoạn 2026-2034.
Sự bứt phá về công nghệ thăm dò địa vật lý và kỹ thuật khoan sâu đang thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành khai thác hydro trắng. Ảnh dó AI thực hiện.
Sự quan tâm dành cho hydro trắng đang gia tăng nhanh chóng trên quy mô toàn cầu khi thế giới chịu áp lực lớn về chuyển dịch năng lượng xanh và giảm phát thải.
Khác với hydro xanh phải phụ thuộc vào nguồn điện tái tạo hay hydro xám tạo ra khí thải CO2, hydro trắng được coi là nguồn năng lượng sạch nguyên bản, có khả năng khai thác liên tục tương tự khí tự nhiên nhưng không gây ô nhiễm môi trường.
Nhiều quốc gia tiên phong như Mali, Pháp, Úc, Mỹ, Tây Ban Nha đã đẩy mạnh các hoạt động khảo sát, khoan thăm dò và xây dựng khung pháp lý riêng cho loại khoáng sản này.
Việc phát hiện các mỏ hydro tự nhiên quy mô lớn tại vùng mỏ than Lorraine của Pháp hay việc khai thác thành công bước đầu tại mỏ Bourakébougou thuộc Mali đã chứng minh rằng hydro trắng hoàn toàn có khả năng thương mại hóa thực tế chứ không chỉ nằm trên các lý thuyết địa chất.
Sự bứt phá về công nghệ thăm dò địa vật lý và kỹ thuật khoan sâu đang đẩy nhanh tiến trình thương mại hóa của ngành công nghiệp này.
Nhờ chi phí sản xuất dự kiến chỉ bằng một phần nhỏ so với hydro xanh, hydro trắng đang được kỳ vọng sẽ trở thành yếu tố tái định hình bản đồ năng lượng toàn cầu, cung cấp nguồn nhiên liệu giá rẻ cho các ngành công nghiệp nặng, giao thông vận tải và sản xuất điện năng trong kỷ nguyên phát thải ròng bằng không.
Tham khảo: Petrovietnam, GII Research