Việt Nam có loại cá miền Tây được mùa đúng 3 tháng này, đắt hơn cá rô phi, diêu hồng: Đổi lại giàu canxi, thịt mềm, ăn được cả xương

Nhắc tới mùa nước nổi ở miền Tây, bên cạnh bông điên điển, bông súng hay rau đồng, cá linh là một trong những sản vật đặc trưng nhất. Loại cá này theo con nước xuất hiện nhiều tại khu vực đầu nguồn sông Cửu Long, đặc biệt ở An Giang, Đồng Tháp.

Theo VTV, hằng năm khi nước từ thượng nguồn sông Mê Công tràn về sông Cửu Long, các cánh đồng vùng đầu nguồn bước vào mùa nước nổi và cũng là lúc cá linh xuất hiện. Con cá này mang lại nguồn thu đáng kể cho ngư dân và lao động nông thôn trong khoảng 3 tháng mùa nước nổi.

Đáng chú ý nhất là cá linh non đầu mùa. Khi ấy cá chỉ nhỏ hơn hoặc nhỉnh hơn đầu đũa, phần thịt và xương đều mềm. Giai đoạn cá non được ưa chuộng nhất cũng chỉ kéo dài ngắn bởi theo con nước, cá nhanh chóng lớn lên, xương trở nên cứng hơn. Nhân Dân cho biết người dân miền Tây lâu nay có thói quen ăn cá linh non; thời gian khai thác cá ở giai đoạn được giá cao nhất kéo dài khoảng 3 tuần.

Đầu mùa năm nay, mức giá của món ăn dân dã này không hề rẻ. Ngày 9/8/2026, Báo Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận tại các chợ vùng biên giới An Giang, cá linh non làm sẵn có giá khoảng 250.000 đồng/kg, còn cá nguyên con khoảng 190.000 đồng/kg. Mỗi điểm bán những ngày đầu mùa chỉ có khoảng 7-10 kg cá mỗi ngày do nguồn cung còn hạn chế, cá năm nay về muộn hơn cùng kỳ.

Nguồn cá được thu mua chủ yếu từ Tân Châu, An Phú, Châu Đốc, sau đó phân phối về Cần Thơ, Đồng Tháp, Vĩnh Long và một số địa phương lân cận.

Đắt hơn cá rô phi, cá diêu hồng nhưng vẫn được tìm mua

Đặt cạnh những loại cá quen thuộc trong bữa cơm gia đình, giá cá linh non đầu mùa đang ở mức khá cao.

Theo Trang thông tin tra cứu và dự báo giá nông sản Vĩnh Long, ngày 14/8/2026, tại chợ Vĩnh Long, cá rô phi có giá khoảng 60.000 đồng/kg, cá điêu hồng khoảng 50.000 đồng/kg, cá lóc nuôi khoảng 60.000 đồng/kg, cá tra 55.000 đồng/kg. Ngay cả cá lóc đồng cũng ở mức khoảng 180.000 đồng/kg.

Nếu chỉ lấy các mức giá này làm tham chiếu, cá linh non làm sạch 250.000 đồng/kg có giá cao hơn hơn 4 lần cá rô phi và khoảng 5 lần cá điêu hồng. Tuy nhiên, đây là giá ghi nhận ở các địa bàn và mức độ sơ chế khác nhau, vì vậy phép so sánh chủ yếu giúp hình dung tương quan giá, không phải bảng giá thống nhất trên toàn thị trường.

Sự chênh lệch phần nào đến từ đặc tính rất riêng của cá linh. Đây là nguồn cá phụ thuộc vào con nước, không có nguồn cung tự nhiên ổn định quanh năm như nhiều loại cá nuôi. Cá đầu mùa lại được săn tìm đúng lúc sản lượng chưa nhiều.

Việc sơ chế cũng tốn công. Do cá rất nhỏ, người làm phải xử lý từng con. Theo Nhân Dân, tại các vùng đầu nguồn, cá linh non sau khi được thu mua còn tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động thực hiện công đoạn làm sạch, phân loại trước khi chuyển đi các thị trường khác. Chi phí vận chuyển và hao hụt cũng khiến cá về các chợ xa vùng đầu nguồn có thời điểm được bán 200.000-300.000 đồng/kg.

Giá cao đầu mùa không đồng nghĩa cá linh luôn đắt. Năm 2025, VnExpress từng ghi nhận cá linh non có thời điểm được bán 300.000-350.000 đồng/kg, nhưng sau khoảng 10 ngày, khi nguồn hàng về chợ nhiều hơn, giá đã giảm còn 200.000 đồng/kg.

Thịt mềm, ăn được cả xương – điểm cộng về canxi

Ngoài tính mùa vụ, một lý do khiến cá linh non được ưa chuộng là có thể tận dụng gần như cả con.

Theo VTV, cá linh đầu mùa có phần thịt và xương mềm, có thể chế biến thành nhiều món như chiên, canh chua hay kho lạt. Khi cá lớn dần, xương trở nên cứng hơn và giá cũng giảm theo. Đến giai đoạn sau, cá linh lớn thường được thu mua để làm mắm hoặc ủ nước mắm.

Về dinh dưỡng, việc ăn được cả xương là một lợi thế đáng chú ý. Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết nhóm cá nhỏ có thể ăn cả xương như cá mòi, cá cơm có thể cung cấp khoảng 200-400 mg canxi/100 g; cơ quan này cũng khuyến nghị các thực phẩm như cá, tôm được nấu nhừ để ăn cả xương có thể giúp cơ thể nhận thêm canxi từ khẩu phần.

Với cá linh non, không nên hiểu đây là thực phẩm có tác dụng chữa bệnh hay có thể thay thế mọi nguồn canxi khác. Điểm đáng giá nằm ở việc cá nhỏ, xương mềm nên phần xương giàu khoáng chất thường bị bỏ đi ở cá lớn lại có thể được sử dụng cùng phần thịt.

Cá linh có thể chế biến được thành nhiều món ăn ngon (Ảnh Bách hóa Xanh)

Người mua cũng cần lưu ý nguồn gốc. Báo chí từng phản ánh tại một số chợ có tình trạng cá có hình dáng gần giống cá linh non được bán lẫn, trong đó cá thay thế thường có đầu và xương to, cứng hơn. Vì vậy, với loại thực phẩm có giá khá cao vào đầu mùa, lựa chọn điểm bán uy tín và nguồn hàng rõ ràng vẫn là điều cần thiết.

Từ một loại cá dân dã theo con nước, cá linh vì thế trở thành món ăn có tính “đúng mùa” rất rõ. Giá có thể giảm khi nguồn cung dồi dào hơn, nhưng trong vài tuần cá còn non, thịt và xương đều mềm, không ít người vẫn sẵn sàng trả mức giá cao để thưởng thức đúng thời điểm ngon nhất trong năm.

Theo Thu Phương