Ung thư đại tràng gia tăng: Người từ 45 tuổi cần làm ngay một việc
Ung thư đại tràng có thể diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu, khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm.
Phát hiện khối u từ dấu hiệu đại tiện ra máu
Ung thư đại tràng là một trong những bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam. Theo số liệu Globocan năm 2020 được cung cấp, Việt Nam ghi nhận gần 16.000 ca ung thư đại tràng mới và hơn 8.200 trường hợp tử vong do bệnh này. Bệnh thường gặp ở người trên 50 tuổi, song tỷ lệ mắc ở người trẻ cũng có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.
Mới đây, các bác sĩ tại Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình, đã phẫu thuật nội soi điều trị u đại tràng sigma cho người bệnh Đ.T.T (74 tuổi, Hải Phòng). Người bệnh đến khám sau khi xuất hiện triệu chứng đại tiện ra máu.
Qua nội soi đại tràng, các bác sĩ phát hiện khối u tại đại tràng sigma. Sau khi thăm khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và đánh giá trước phẫu thuật, người bệnh được chỉ định cắt đoạn đại tràng sigma, kết hợp nạo vét hạch.
Theo TS.BS Quách Văn Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu, ê-kíp đã thực hiện phẫu thuật nội soi cắt đoạn đại tràng sigma, nạo vét hạch và tạo miệng nối hoàn toàn trong ổ bụng bằng máy cắt nối chuyên dụng.
Kỹ thuật này giúp hạn chế mức độ xâm lấn, giảm kích thước đường mổ và cải thiện tính thẩm mỹ. Sau phẫu thuật, trên thành bụng người bệnh chỉ còn các vết sẹo nhỏ tại vị trí đặt trocar và một đường rạch nhỏ để lấy bệnh phẩm.
Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi (ảnh BVCC)
Theo bác sĩ Kiên, một trong những thách thức khi phẫu thuật u đại tràng sigma là tình trạng khối u xâm lấn hoặc dính vào các cơ quan lân cận như tử cung, phần phụ, niệu quản hay ruột non. Vì vậy, việc đánh giá chính xác mức độ tổn thương trước mổ có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp phẫu thuật và chuẩn bị các phương tiện cần thiết.
Ở trường hợp này, khối u còn nhỏ nên quá trình phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ khoảng 24 giờ, người bệnh đã có thể ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng và bắt đầu ăn uống trở lại. Đến ngày thứ 5, người bệnh đủ điều kiện xuất viện trong tình trạng ổn định.
Phẫu thuật nội soi hiện được áp dụng rộng rãi trong điều trị ung thư đại tràng sigma ở những trường hợp phù hợp. So với mổ mở, phương pháp này có thể giúp giảm đau sau mổ, hạn chế tổn thương thành bụng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Tuy nhiên, hiệu quả điều trị còn phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u và tình trạng sức khỏe của từng người. Phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm vẫn là yếu tố quan trọng giúp nâng cao cơ hội điều trị.
Những dấu hiệu tiêu hóa không nên bỏ qua
Một trong những khó khăn trong phát hiện ung thư đại tràng là bệnh có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Khi các dấu hiệu xuất hiện, người bệnh đôi khi nhầm lẫn với những bệnh lý tiêu hóa thông thường như trĩ, viêm đại tràng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Các dấu hiệu cảnh báo cần chú ý gồm:
- Thay đổi thói quen đại tiện: Táo bón, tiêu chảy kéo dài hoặc tình trạng táo bón và tiêu chảy xen kẽ; số lần đi ngoài hoặc giờ giấc đại tiện thay đổi bất thường.
- Đại tiện ra máu hoặc chất nhầy lẫn máu: Máu có thể đỏ tươi hoặc lẫn trong phân, xuất hiện từng đợt hay kéo dài. Triệu chứng này không chỉ gặp ở ung thư đại trực tràng mà còn có thể do nhiều bệnh lý khác, vì vậy cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
- Đau bụng, mót đại tiện: Đau vùng bụng dưới, thường xuyên buồn đi ngoài hoặc có cảm giác đi ngoài không hết phân.
- Thay đổi hình dạng phân: Khuôn phân nhỏ hoặc dẹt hơn bình thường, đặc biệt khi tình trạng này kéo dài và đi kèm các triệu chứng khác.
- Dấu hiệu tắc nghẽn đường ruột: Đau bụng dữ dội, chướng bụng, nôn ói hoặc không thể trung tiện, đại tiện có thể là biểu hiện của biến chứng tắc ruột và cần được cấp cứu.
Các triệu chứng trên không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn mắc ung thư. Tuy nhiên, nếu xuất hiện kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm đại tiện ra máu, người bệnh không nên tự chẩn đoán hay điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được đánh giá.
Người từ 45 tuổi nên chủ động tầm soát
Bên cạnh việc nhận biết các dấu hiệu bất thường, tầm soát chủ động đóng vai trò quan trọng trong phát hiện ung thư đại trực tràng. Một số tổn thương tiền ung thư, chẳng hạn polyp đại trực tràng, có thể được phát hiện và xử trí trước khi tiến triển thành ung thư.
Các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức khuyến cáo người từ 45 tuổi trở lên nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát ung thư đại trực tràng ngay cả khi chưa có triệu chứng. Nội soi đại trực tràng là một trong những phương pháp giúp quan sát trực tiếp niêm mạc, phát hiện tổn thương và lấy mẫu sinh thiết khi cần thiết.
Khoảng cách giữa các lần tầm soát không giống nhau ở tất cả mọi người. Với người có kết quả nội soi bình thường và nguy cơ trung bình, lịch tầm soát có thể khác với người có polyp, tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc bệnh viêm ruột mạn tính. Vì vậy, người dân nên thực hiện theo chỉ định của bác sĩ thay vì áp dụng một mốc thời gian cố định cho mọi trường hợp.
Đặc biệt, người có người thân mắc ung thư đại trực tràng, nhất là người thân bậc một, cần thông báo tiền sử gia đình khi đi khám để được đánh giá nguy cơ và tư vấn thời điểm bắt đầu tầm soát phù hợp.
Ngoài ra, duy trì chế độ ăn uống cân đối, tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ, vận động thường xuyên, hạn chế thịt chế biến sẵn, hạn chế rượu bia và không hút thuốc là những biện pháp góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
