Tỷ giá biến động: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên làm gì để bảo vệ lợi nhuận?

‏Theo Techcombank, để kiểm soát hiệu quả tài chính, doanh nghiệp XNK cần nhìn bài toán ngoại tệ trên toàn bộ hành trình giao dịch, thay vì chỉ tập trung vào một mức tỷ giá tại thời điểm mua bán.‏

‏Biến động tỷ giá có thể "ăn mòn" biên lợi nhuận ‏

‏Khi ký hợp đồng hoặc báo giá, doanh nghiệp thường đã xác định tương đối rõ giá vốn và lợi nhuận kỳ vọng. Tuy nhiên, nếu việc thanh toán diễn ra sau đó vài tuần hoặc vài tháng, biến động tỷ giá có thể khiến chi phí thực tế khác với dự toán ban đầu.‏

‏Ví dụ, với khoản thanh toán trị giá 1 triệu CNY, nếu CNY tăng giá 1% so với VND so với mức tỷ giá doanh nghiệp dự kiến khi chốt đơn hàng, số tiền VND cần để thực hiện nghĩa vụ thanh toán cũng tăng tương ứng khoảng 1%. Với những doanh nghiệp có biên lợi nhuận chỉ vài phần trăm, chênh lệch này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của đơn hàng. ‏

‏Khác với các khoản phí thể hiện trên chứng từ thanh toán, chi phí do biến động tỷ giá thường âm thầm xuất hiện trong giá vốn. Khi tích lũy qua nhiều giao dịch và kỳ thanh toán, khoản phát sinh này có thể thu hẹp đáng kể biên lợi nhuận của doanh nghiệp.‏

‏Chuyển đổi ngoại tệ nhiều lớp: khoản chi phí khó nhìn thấy ‏

‏Không phải giao dịch quốc tế nào cũng được thực hiện trực tiếp bằng đồng tiền thanh toán cuối cùng. ‏

‏Chẳng hạn, nếu một hợp đồng với đối tác Trung Quốc được định giá bằng CNY nhưng doanh nghiệp phải mua USD bằng VND rồi dùng USD để quy đổi sang CNY để thanh toán, chi phí thực tế sẽ chịu tác động từ chênh lệch mua - bán ở hai giao dịch và biến động của các cặp tỷ giá VND/USD, USD/CNY.‏

‏Khi đó, doanh nghiệp không chỉ phải theo dõi CNY/VND mà còn phải quan tâm đến USD/VND và USD/CNY, đồng thời đối mặt với chênh lệch mua - bán ở mỗi lần chuyển đổi.‏

‏Trong nhiều trường hợp, việc thanh toán trực tiếp bằng CNY thay vì đi qua USD giúp doanh nghiệp giảm một bước chuyển đổi ngoại tệ. Đồng nghĩa với việc doanh nghiệp giảm số cặp tỷ giá cần theo dõi và đơn giản hóa bài toán quản trị chi phí ngoại tệ.‏

‏Chi phí cơ hội khi thời gian xử lý kéo dài‏

‏Trong hoạt động XNK, chi phí của một giao dịch không chỉ nằm ở tỷ giá và phí chuyển tiền. Khi khoản thanh toán không được thực hiện hoặc xác nhận kịp thời, đối tác có thể trì hoãn giao hàng, xuất kho hoặc hoàn tất chứng từ liên quan. ‏

‏Đối với các doanh nghiệp phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu, chỉ vài ngày chậm trễ trong thanh toán cũng có thể làm chậm tiến độ sản xuất, giao hàng và ảnh hưởng đến cam kết với khách hàng.‏

‏Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có thể bỏ lỡ chiết khấu thanh toán sớm hoặc đúng hạn. Do đó, tốc độ xử lý thanh toán cũng cần được nhìn nhận như một yếu tố trong bài toán hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.‏

‏Ba câu hỏi SME nên cân nhắc trước mỗi giao dịch ngoại tệ‏

‏Với doanh nghiệp quy mô lớn, rủi ro tỷ giá thường được quản trị thông qua các công cụ và quy trình tài chính chuyên biệt. Trong khi đó, với SMEs, bài toán thường thực tế hơn: làm thế nào để biết khi nào nên mua ngoại tệ, giao dịch bằng đồng tiền nào và làm sao kiểm soát được tổng chi phí của một thương vụ?‏

‏Theo Techcombank, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ ba câu hỏi:‏

‏Thứ nhất‏ ‏, giao dịch có thể thực hiện trực tiếp bằng đồng tiền thanh toán hay không? Nếu phù hợp với các quy định liên quan, giảm số lớp chuyển đổi ngoại tệ có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí và đơn giản hóa việc theo dõi dòng tiền.‏

‏Thứ hai‏ ‏, doanh nghiệp nên mua ngoại tệ khi nào và có cần chủ động quản trị rủi ro tỷ giá hay không? Lập kế hoạch nhu cầu ngoại tệ giúp doanh nghiệp giảm tình trạng phải mua gấp. Với các khoản phải thu, phải trả bằng ngoại tệ đã xác định tương đối rõ về giá trị và thời điểm, doanh nghiệp cũng có thể cân nhắc các giải pháp quản trị rủi ro tỷ giá phù hợp. Mục tiêu không nhất thiết là dự báo đúng thời điểm tỷ giá tốt nhất, mà là chủ động hơn trong việc xác định chi phí, qua đó bảo vệ biên lợi nhuận của đơn hàng.‏

‏Thứ ba‏ ‏, tổng chi phí giao dịch là bao nhiêu? Bên cạnh tỷ giá, doanh nghiệp cần tính đến phí chuyển tiền, số lần chuyển đổi, thời gian xử lý và tác động của giao dịch đến dòng tiền.‏

‏"Quản trị tỷ giá không phải là dự đoán đâu là thời điểm mua ngoại tệ rẻ nhất. Với doanh nghiệp XNK, điều quan trọng hơn là xác định được mức chi phí mà doanh nghiệp có thể chấp nhận để bảo vệ biên lợi nhuận của đơn hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần nhìn đồng thời tỷ giá, thời điểm thanh toán, dòng tiền và chi phí vốn trong toàn bộ chu kỳ kinh doanh." Ông Ngô Anh Tuấn - Giám đốc Cao cấp Phát triển Giải pháp Thanh toán & CASA, Techcombank cho biết ‏

‏Techcombank kết nối giải pháp theo toàn bộ hành trình giao dịch‏

‏Từ góc nhìn quản trị chi phí, Techcombank phát triển nhóm giải pháp cho doanh nghiệp XNK theo ba nhu cầu kết nối chặt chẽ với nhau: giao dịch ngoại tệ, thanh toán quốc tế và nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh.‏

‏Hiện nay, Techcombank hỗ trợ doanh nghiệp giao dịch trực tiếp nhiều loại ngoại tệ phục vụ hoạt động XNK, như CNY, USD, EUR, AUD, CAD, GBP, HKD, JPY, CHF, KRW, NZD, SGD, THB… phù hợp với các nhu cầu thanh toán khác nhau.‏

‏Ngoài hình thức thực hiện tại quầy, doanh nghiệp cũng có thể thực hiện mua bán ngoại tệ trực tuyến trên Techcombank Business, chủ động hơn về thời điểm thực hiện và rút ngắn quá trình thanh toán quốc tế. ‏

‏Bên cạnh đó, Techcombank còn có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp có nhu cầu chuyển tiền quốc tế và thanh toán phục vụ hoạt động XNK. Cụ thể, chương trình "Ngày vàng tỷ giá" vào ngày 10 hằng tháng mang đến mức ưu đãi lên đến 600 điểm đối với các giao dịch và khách hàng đáp ứng điều kiện.‏

‏Đặc biệt, với nhóm doanh nghiệp thường xuyên giao thương với Trung Quốc, Techcombank triển khai giải pháp thanh toán biên mậu bằng CNY. Doanh nghiệp có thể chuyển và nhận CNY cho các giao dịch mua bán hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ qua các cửa khẩu biên giới Việt Nam - Trung Quốc, theo điều kiện và quy định hiện hành.‏

‏Khi phù hợp với hợp đồng và nhu cầu dòng tiền, việc thanh toán trực tiếp bằng CNY có thể giúp đơn giản hóa hành trình giao dịch, hạn chế các lớp chuyển đổi ngoại tệ không cần thiết. Theo chương trình hiện hành, doanh nghiệp đáp ứng điều kiện được hưởng ưu đãi tỷ giá lên đến 45 điểm và miễn phí chuyển tiền quốc tế tại quầy đối với giao dịch bằng CNY. Tùy theo giá trị giao dịch và điều kiện áp dụng, doanh nghiệp có thể tiếp cận mức ưu đãi tỷ giá phù hợp, qua đó tối ưu chi phí ngoại tệ trong quá trình thanh toán quốc tế. ‏

‏Ở nhu cầu vốn, Techcombank triển khai các giải pháp tín dụng dành cho doanh nghiệp XNK và SME thuộc các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Chương trình Lending IMEX áp dụng mức giảm lãi suất vay lên tới 1,5%, với tổng hạn mức tín dụng lên tới 50 tỉ đồng, hạn mức vay tới 30 tỉ đồng và hạn mức không có tài sản bảo đảm lên tới 24 tỉ đồng, tùy điều kiện và kết quả thẩm định.‏

‏Đây cũng là một phần trong các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp của Techcombank trong bối cảnh Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước thúc đẩy các động lực tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là khu vực SME. Hiện ngân hàng đang triển khai các gói tín dụng quy mô lên đến ‏ ‏10.000‏ ‏ tỷ đồng, với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1‏ ‏% đến 1,5%/năm‏ ‏ so với lãi suất ngắn hạn thông thường của Techcombank từng thời kỳ.*‏

‏Thay vì tiếp cận từng nhu cầu riêng lẻ, Techcombank kết nối ngoại tệ, thanh toán quốc tế, ngân hàng số và các giải pháp vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp quản trị giao dịch xuyên biên giới. Trong bối cảnh thương mại quốc tế nhiều biến động, khả năng quản trị tỷ giá, chi phí giao dịch và dòng tiền đang trở thành một phần của năng lực cạnh tranh. Theo đó, vai trò của ngân hàng không chỉ dừng ở việc cung cấp dịch vụ tài chính mà còn là đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao hiệu quả giao thương quốc tế.‏

‏Doanh nghiệp quan tâm đến các giải pháp dành cho SME có thể truy cập ‏ ‏website‏ ‏ của Techcombank hoặc liên hệ hotline 1800 6556 để được tư vấn chi tiết.‏

‏* Áp dụng theo chính sách và quy định của Techcombank, có thể thay đổi theo từng thời kỳ.‏

Ánh Dương