Từng đi trước cả thế giới 10 năm làm xe tự lái nhưng thất bại, Uber giờ hối hận 'bám đuôi' Google, Tesla, mọi cố gắng đều đã muộn màng

Đi theo luôn là lựa chọn an toàn. Nhưng để dẫn đầu, doanh nghiệp phải chấp nhận rủi ro và đôi khi là cả những thất bại đau đớn. Uber đang trải nghiệm bài học đó theo cách không hề dễ chịu, khi buộc phải tăng tốc để bắt kịp cuộc đua xe tự hành mà chính họ từng tham gia từ rất sớm.

Chỉ trong vài tháng gần đây, Uber liên tiếp công bố hàng loạt thỏa thuận lớn liên quan đến công nghệ tự lái. Những cái bắt tay với Rivian, Nvidia, Nissan, hay các công ty AI như Wayve, Waabi cho thấy một điều rõ ràng: Uber đang “chạy nước rút”. Nhưng phía sau sự vội vã này là một câu chuyện dài đầy tiếc nuối.

Từ người tiên phong đến kẻ chậm chân

Ít ai còn nhớ rằng Uber từng là một trong những cái tên dẫn đầu trong cuộc đua xe tự hành. Năm 2015, dưới thời CEO Travis Kalanick, công ty đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ này, cạnh tranh trực diện với Waymo và Tesla.

Thế nhưng, bước ngoặt xảy ra vào năm 2018. Một chiếc xe tự hành của Uber trong quá trình thử nghiệm tại Arizona đã gây tai nạn chết người, dù vẫn có tài xế an toàn phía sau vô lăng. Đây là cú sốc lớn, không chỉ với Uber mà với toàn bộ ngành công nghiệp non trẻ này.

Sau sự cố, Kalanick rời ghế CEO, nhường chỗ cho Dara Khosrowshahi. Và một trong những quyết định quan trọng nhất của ông là dừng toàn bộ dự án xe tự hành, bán lại các bộ phận liên quan. Uber khi đó lựa chọn “thu mình”, tập trung ổn định hoạt động trước khi IPO vào năm 2019.

Chiến lược này ban đầu mang lại kết quả tích cực. Uber gia tăng thị phần tại Mỹ, vượt lên trước Lyft, cải thiện lợi nhuận và chứng kiến giá cổ phiếu tăng trưởng mạnh.

Nhưng trong khi Uber rút lui, các đối thủ lại kiên trì tiến bước.

Phải mất gần một thập kỷ, nhưng cuối cùng công nghệ xe tự hành đã đạt đến bước ngoặt. Tesla liên tục cải tiến phần mềm tự lái, trong khi Waymo đã triển khai dịch vụ robotaxi thực tế tại nhiều khu vực như San Francisco. Điều đáng nói là các dịch vụ này giờ đây không còn mang tính thử nghiệm mà đã trở thành đối thủ trực tiếp của Uber.

Các nhà đầu tư nhanh chóng nhận ra nguy cơ. Trong những tháng gần đây, cổ phiếu Uber chịu áp lực khi bị đánh giá là “kẻ tụt lại” trong làn sóng xe tự hành. Bởi nếu Tesla và Waymo tự xây dựng hệ sinh thái gọi xe riêng, vai trò trung gian của Uber có thể bị đe dọa.

Những quyết định của quá khứ

Nhìn lại, câu hỏi được đặt ra: Liệu Uber có sai lầm khi từ bỏ quá sớm?

Theo Mark Mahaney, chuyên gia phân tích công nghệ tại Evercore ISI, câu trả lời không hoàn toàn đơn giản. “Cách nhìn đó không sai,” ông nói, “nhưng còn phụ thuộc vào niềm tin của Uber vào công nghệ của chính họ vào thời điểm đó.”

Thực tế, vào năm 2014–2015, xe tự hành vẫn còn là một canh bạc. Công nghệ khi đó hoạt động ổn định trong điều kiện lý tưởng, nhưng vẫn chưa thể xử lý hàng loạt tình huống phức tạp trong đời sống thực. Không ai dám chắc nó có thể trở thành một ngành kinh doanh bền vững.

Đây chính là khoảnh khắc mà những “người tin vào tương lai” tạo nên khác biệt. Google (Waymo), Tesla đã chọn đi tiếp và giờ họ đang thu về thành quả.

Không còn lựa chọn, Uber buộc phải quay lại đường đua. Chỉ trong hai tháng, công ty đã triển khai hàng loạt chiến lược:

• Hợp tác 1,25 tỷ USD với Rivian để tiếp cận công nghệ xe điện tự hành
• Bắt tay với Zoox để tích hợp dịch vụ robotaxi
• Liên minh với Wayve và Nissan để thử nghiệm tại Tokyo
• Triển khai robotaxi IONIQ 5 cùng Motional tại Las Vegas
• Hợp tác với Nvidia để xây dựng đội xe tự hành toàn cầu
• Đầu tư 250 triệu USD vào Waabi, hướng tới triển khai 25.000 xe tự hành

Đáng chú ý, có thông tin Uber thậm chí đang cân nhắc hỗ trợ dự án xe tự hành mới của chính Travis Kalanick - người từng rời công ty sau biến cố năm 2018.

Tuy nhiên, quay lại cuộc chơi không đồng nghĩa với việc có thể bắt kịp. Tesla và Waymo đã đi trước nhiều năm, không chỉ về công nghệ, mà còn về dữ liệu, trải nghiệm thực tế và hệ sinh thái. Uber giờ đây không còn ở vị thế người dẫn đầu, mà là kẻ bám đuổi.

Theo: Business Insider

Vũ Anh