Từng cho con đứng trước đầu xe Tesla vì cuồng tín Elon Musk: Những tín đồ trung thành nhất cũng bắt đầu quay lưng

Tad Park có một niềm tin đặc biệt vào Tesla. Ông cuồng tín công ty của Elon Musk đến mức từng để các con mình đứng trước mũi một chiếc Tesla đang chạy ở chế độ Tự lái Hoàn toàn (Full Self-Driving), nhằm chứng minh công nghệ này đủ an toàn.

Tuy nhiên, gần đây, niềm tin mãnh liệt, gần như mang tính sùng đạo, của nhà đầu tư này vào nhà sản xuất ô tô giá trị nhất thế giới đã bị lung lay. Khi Elon Musk mải mê với tham vọng của SpaceX là đặt các trung tâm dữ liệu ngoài không gian và đưa con người lên sao Hỏa, đồng thời thúc đẩy công ty tên lửa này tiến tới đợt phát hành cổ phiếu (IPO) kỷ lục, Park ngày càng lo ngại sự chú ý của Musk đang dần rời xa Tesla. Công ty xe điện này đang tái cơ cấu, xoay quanh robot hình người và trí tuệ nhân tạo – một sự chuyển hướng đột ngột so với công nghệ tiêu dùng, vốn là thứ đã thu hút ông đến với công ty ngay từ đầu.

"Chúng tôi thực sự chỉ muốn [Musk] tập trung nhiều hơn vào Tesla", Park – người từng vay tiền để mua cổ phiếu Tesla nhờ niềm tin vào thương hiệu – chia sẻ. "Vì vậy, tôi nghĩ đó là một điểm nhức nhối."

Những người hâm mộ Tesla, vốn thường ủng hộ cuồng nhiệt các doanh nghiệp của Musk, nay đang lên tiếng với một thái độ bất thường, bộc lộ chính những cảm xúc mà họ từng mỉa mai những người chỉ trích: sợ hãi, bất định và hoài nghi.

Park nằm trong nhóm các nhà đầu tư tâm huyết của Tesla, những người nhận thấy sự kiên nhẫn của họ đối với công ty – và nhà lãnh đạo của nó – đang bị thử thách. Từng là "viên ngọc quý" trong đế chế của Musk, cổ phiếu Tesla đã chao đảo, sụt giảm hơn 20% kể từ đầu năm 2026. Một số người thậm chí đã công khai bày tỏ hy vọng SpaceX sẽ thâu tóm hãng xe này để ngăn nó trượt dài vào bờ vực mờ nhạt.

Những người thực sự tin tưởng vào Tesla, bao gồm cả những người đã thu được lợi nhuận khổng lồ từ thời kỳ hoàng kim đầu tiên của hãng, đang được yêu cầu tiếp tục ủng hộ Musk khi ông lèo lái công ty hướng tới một tương lai xa xôi.

"Các nhà đầu tư Tesla đang bối rối, và một số cảm thấy bị phản bội", Bradford Ferguson, người sáng lập nhóm đầu tư Rebellionaire, cho biết. Ông chỉ ra việc công ty đã phê duyệt gói thù lao trị giá gần nghìn tỷ đô la vào năm ngoái nhằm giữ chân Musk và duy trì sự tập trung của ông vào hãng xe.

"Mọi chuyện đã không diễn ra như vậy", Ferguson nói. "Tesla dường như đang bị bỏ lại phía sau như một mối bận tâm thứ yếu."

Tesla từng chinh phục tệp khách hàng ban đầu bằng những chiếc xe hiệu suất cao, kiểu dáng đẹp mắt, gắn liền với sứ mệnh khí hậu: "Thúc đẩy quá trình chuyển đổi của thế giới sang năng lượng bền vững." Công ty nổi tiếng với văn hóa người hâm mộ cuồng nhiệt, nơi những người ủng hộ lớn nhất không chỉ đầu tư mà còn tự mình lái các sản phẩm đặc trưng của hãng.

Giờ đây, công ty đã bước sang một kỷ nguyên mới, tập trung vào cơ sở hạ tầng và tái định hướng xoay quanh hai sản phẩm thiên về dịch vụ: robot hình người Optimus và phương tiện tự hành Cybercab. Những sản phẩm này đi lệch khỏi thị trường truyền thống, nhằm chiếm lĩnh công việc nhà máy và mảng gọi xe tự động, bên cạnh nhóm người tiêu dùng công nghệ thông thường. Sứ mệnh mới của họ là "xây dựng một thế giới phong phú đến kinh ngạc."

Việc hãng lùi bước khỏi lĩnh vực ô tô để chuyển sang ván cược chưa được kiểm chứng vào "AI vật lý" (Physical AI), chủ yếu nhắm đến khách hàng doanh nghiệp, là một sự thay đổi chóng mặt so với các sản phẩm thực tiễn trong cuộc sống hàng ngày.

Khi dấn thân vào những mảng kinh doanh kém chắc chắn hơn, Tesla đã báo cáo lợi nhuận sụt giảm trong quý vừa qua, mặc dù doanh thu tăng 26% – một sự tương phản hoàn toàn với mảng kinh doanh ô tô vốn luôn ghi nhận mức tăng trưởng ổn định trước đây.

Gary Black, đối tác quản lý của Future Fund, nhận định các nhà đầu tư "đang mất niềm tin rằng hệ thống [Tự lái Hoàn toàn] sẽ có khả năng mở rộng quy mô từ nhóm 90-100 xe tự hành không cần người giám sát hiện tại, nếu không có các nhân viên theo dõi an toàn."

Musk và Tesla không trả lời yêu cầu bình luận.

Những thách thức của Tesla làm nổi bật khó khăn mà nhiều công ty đang phải đối mặt trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo: giá cả đắt đỏ của linh kiện máy tính làm giảm lợi nhuận, buộc các nhà đầu tư phải theo đuổi những ván cược dài hạn mà chưa thấy rõ ngày hái quả.

Đối với một số nhà đầu tư, hiếm có tia sáng nào ở cuối đường hầm.

"Đây không còn là một công ty khởi nghiệp nữa", Park, người quản lý quỹ đầu tư TESL trị giá hàng chục triệu đô la, cho biết. "Nếu bạn là một công ty trị giá xấp xỉ nghìn tỷ đô la, bạn cần phải có những mục tiêu thực tế."

Mặc dù đã hứa hẹn trong nhiều năm về việc trang bị khả năng tự hành hoàn toàn, Tesla vẫn chỉ ghi nhận những tiến triển nhỏ giọt. Lộ trình sản phẩm dài hạn của Musk đối với một số người giống như một câu chuyện viễn tưởng: sản xuất 1 tỷ robot Optimus, xây dựng nhà máy vi mạch lớn nhất thế giới và tạo ra hàng triệu phương tiện tự hành để hình thành mạng lưới "Robotaxi" toàn cầu.

Đạt được bất kỳ cột mốc nào trong số đó cũng sẽ giúp Tesla vượt xa đối thủ, nhưng cho đến nay, hãng vẫn chưa tạo ra được đột phá lớn để thuyết phục các nhà đầu tư.

"Tôi không còn tin tưởng vào các phát ngôn của ban lãnh đạo nữa", Matt Smith, một cộng sự của Ferguson tại Rebellionaire, viết trên mạng xã hội X. "Có quá nhiều lời hứa suông và những lần trễ hẹn."

"Tôi là một nhà đầu tư, không phải là hoạt náo viên cổ vũ", ông nhấn mạnh.

Dù vậy, không phải ai cũng mất niềm tin. Gene Munster, đối tác quản lý của Deepwater Asset Management, cho biết có những "người đặt niềm tin vào tầm nhìn đó và đang bắt đầu muốn thấy nhiều kết quả hơn". Nhưng nhìn chung, ông nhận định, "tôn giáo này vẫn thực sự vững mạnh". Bản thân Munster cũng ủng hộ tầm nhìn của Musk nhưng cho rằng các nhà đầu tư ngày càng đòi hỏi những bằng chứng cụ thể.

"Câu hỏi trọng tâm mà tất cả các nhà đầu tư tổ chức và bán lẻ nên tự hỏi chính mình là: Bạn có tin hay không?", ông nói.

Tuy nhiên, nhóm những người chỉ trích mới nổi này là một sự thay đổi hoàn toàn so với những người vốn trước đây luôn dễ dàng thuận theo Musk.

Ross Gerber, một nhà đầu tư vào SpaceX từng chỉ trích khả năng lãnh đạo của Musk, lại cảm thấy thú vị trước sự thay đổi giọng điệu từ những nhà đầu tư từng theo phe giá lên. "Tôi nghĩ đám tay sai đang không hài lòng", Gerber nhận xét về những fan hâm mộ từng mù quáng nghe theo mọi dự án của Musk.

Park cho biết tiêu chuẩn đánh giá đơn giản là đã thay đổi do có "những kỳ vọng hoàn toàn khác biệt dành cho một công ty vốn hóa siêu lớn."

Ông nói thêm, không chỉ riêng Tesla thay đổi. "Điều đó cũng có nghĩa là bản thân các nhà đầu tư cũng đã trưởng thành hơn trong suốt chặng đường này."

Tham khảo: Washington Post

Theo Linh Anh