Tự tiêm 'thuốc bổ não', bác sĩ cảnh báo nguy cơ sốc phản vệ
Nhiều người tự tiêm, truyền thuốc bổ não để tăng tuần hoàn, cải thiện trí nhớ, giảm đau đầu, phòng đột quỵ, nhưng chuyên gia cảnh báo nhiều nguy cơ với sức khỏe.
Trung tâm Y tế khu vực Hữu Lũng, Lạng Sơn tiếp nhận bệnh nhân 61 tuổi trong tình trạng rét run, sốt cao 39°C, co quắp hai tay chân, mệt nhiều và khó thở nhẹ. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, từng tai biến mạch máu não và đặt stent động mạch vành.
Qua khai thác tiền sử, người nhà bệnh nhân cho biết 5 ngày trước nhập viện, bệnh nhân tự tiêm thuốc bổ não Cerebrolysin tại nhà. Khoảng 2 giờ sau mũi tiêm chiều cùng ngày, ông xuất hiện rét run, co quắp tay chân và khó thở. Các bác sĩ chẩn đoán theo dõi phản vệ độ II do Cerebrolysin.
Bác sĩ cảnh báo không nên tự tiêm thuốc bổ não tại nhà.
Chị Nguyễn Hồng Vân (34 tuổi, Hà Nội) sau thời gian sử dụng tiêm thuốc bổ não tại nhà phải đến bệnh viện khám sức khỏe vì tình trạng đau đầu, căng thẳng không thuyên giảm như quảng cáo. Chị Vân chia sẻ, do áp lực công việc, căng thẳng thần kinh, khiến chị thiếu tập trung, đôi khi đau đầu chóng mặt nên chị tìm hiểu các hội nhóm về tiêm thuốc bổ não. Cứ vài tháng chị lại tiêm một đợt.
Gần đây, tần suất đau đầu tăng lên, tiêm thuốc bổ não cũng không giảm. Đi khám, chị được chẩn đoán rối loạn tiền đình - đây là tình trạng tổn thương dây thần kinh số 8 và các đường kết nối của nó hoặc động mạch nuôi dưỡng não, làm gián đoạn quá trình dẫn truyền và xử lý thông tin của hệ thống tiền đình ở người trẻ tuổi. Kết quả là cơ thể người bệnh trở nên mất cân bằng, gây ra các triệu chứng như loạng choạng, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, buồn nôn.
Tiêm bổ não có thực sự khỏi đau đầu?
Những năm gần đây, tiêm, truyền các sản phẩm được gọi chung là “thuốc bổ não” được một bộ phận người dân lựa chọn với kỳ vọng tăng tuần hoàn não, cải thiện trí nhớ, giảm đau đầu, chóng mặt, mất ngủ và xa hơn là phòng ngừa đột quỵ.
Tuy nhiên, PGS-TS.Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, thuốc bổ não không phải tên gọi của một nhóm thuốc có chỉ định chung để bồi bổ não bộ. Đây chủ yếu là cách gọi quen thuộc đối với một số thuốc được sử dụng nhằm hỗ trợ chức năng thần kinh, tuần hoàn hoặc chuyển hóa của tế bào não trong những tình trạng bệnh lý nhất định.
Các thuốc thường được người dân xếp vào nhóm này khá đa dạng, có thể liên quan đến cơ chế hỗ trợ chuyển hóa, sử dụng oxy của tế bào thần kinh hoặc tác động lên tuần hoàn.
Một số tên thuốc thường được nhắc đến gồm Cerebrolysin, Piracetam, Citicoline, Cinnarizin hoặc các chế phẩm phối hợp. Điểm quan trọng là việc một thuốc có chỉ định trong một số bệnh lý thần kinh không đồng nghĩa thuốc đó có thể được sử dụng như một liệu pháp tăng cường sức khỏe cho người bình thường.
PGS Hiếu nhấn mạnh, những chỉ định sử dụng thuốc “bổ não” đường tiêm, truyền chủ yếu dùng trong các trường hợp cấp cứu đột quỵ, chấn thương sọ não, chóng mặt tiền đình cấp... Chưa một loại thuốc bổ não nào được khuyến cáo tiêm truyền dự phòng đột quỵ, tăng trí nhớ.
Nguy cơ đáng lo hơn nằm ở quan niệm thuốc “bổ” thì nếu không có lợi cũng không gây hại. Với thuốc sử dụng bằng đường tiêm, truyền, mỗi lần đưa thuốc trực tiếp vào cơ thể đều là một can thiệp y tế và có những nguy cơ nhất định.
PGS-TS.Nguyễn Lân Hiếu cho biết người sử dụng có thể gặp phản ứng tại vị trí tiêm như sưng, đỏ, mẩn ngứa; rối loạn tiêu hóa, đau vùng thượng vị, nôn, tiêu chảy hoặc buồn ngủ. Tùy loại thuốc, tình trạng bệnh và những thuốc đang sử dụng đồng thời, người bệnh còn có thể gặp các tương tác hoặc tác dụng không mong muốn khác. Đặc biệt, giống các thuốc dùng bằng đường tiêm truyền, nguy cơ phản vệ luôn phải được tính đến và cơ sở thực hiện phải có đầy đủ điều kiện xử trí cấp cứu theo quy định.