Từ 1.300 USD xuống còn... 3 USD: “Cơn lốc” Trung Quốc đe dọa thị trường thuốc giảm cân
Chi phí có thể giảm từ 1.300 USD xuống chỉ vài USD mỗi liều, thị trường thuốc giảm cân đứng trước nguy cơ bị “định giá lại” khi Trung Quốc tăng tốc sản xuất quy mô lớn.
Trong bối cảnh tỷ lệ béo phì toàn cầu vượt mốc 1 tỷ người trưởng thành, thị trường thuốc giảm cân đang trở thành một trong những “mỏ vàng” lớn nhất của ngành dược. Tuy nhiên, cấu trúc thị trường này có thể sớm thay đổi khi bằng sáng chế của semaglutide, hoạt chất cốt lõi trong các loại thuốc đình đám như Ozempic và Wegovy, dần hết hiệu lực.
Điều này đang mở đường cho làn sóng cạnh tranh giá mới, đặc biệt từ Trung Quốc. Hiện tại, liệu pháp GLP-1 được xem là bước đột phá trong điều trị béo phì, mang lại hiệu quả giảm cân đáng kể, thậm chí tiệm cận với phẫu thuật chuyển hóa.
Nhưng chi phí điều trị vẫn là rào cản lớn. Ở một số thị trường, giá có thể lên tới 1.300 USD mỗi tháng, khiến khả năng tiếp cận bị giới hạn, đặc biệt với những người không có bảo hiểm y tế.
Trong khi đó, nhu cầu toàn cầu tiếp tục tăng mạnh. Không chỉ người lớn, tình trạng béo phì còn đang gia tăng ở trẻ em. Theo UNICEF, lần đầu tiên trong lịch sử, số trẻ em béo phì đã vượt số trẻ thiếu cân, một tín hiệu cho thấy áp lực dài hạn đối với hệ thống y tế toàn cầu.
Bằng sáng chế suy yếu, cuộc cạnh tranh giá bắt đầu dịch chuyển
Trong nhiều năm, thị trường thuốc giảm cân vận hành theo mô hình quen thuộc của ngành dược. Nguồn cung hạn chế, bằng sáng chế bảo vệ chặt chẽ và quyền định giá tập trung vào một số ít công ty lớn như Novo Nordisk và Eli Lilly.
Tuy nhiên, giai đoạn này có thể sắp kết thúc.
Semaglutide, hoạt chất chính trong các thuốc GLP-1 phổ biến đang dần mất bảo hộ bằng sáng chế tại nhiều thị trường quan trọng. Điều này mở ra cơ hội cho các nhà sản xuất khác tham gia, đặc biệt là các công ty có lợi thế về chi phí sản xuất.
Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy chi phí sản xuất semaglutide có thể thấp hơn rất nhiều so với giá bán hiện tại. Cụ thể, một liều tiêm hàng tháng có thể được sản xuất với chi phí khoảng 3 USD, trong khi dạng viên nén khoảng 16 USD.
Nếu những con số này được thương mại hóa ở quy mô lớn, chênh lệch giá sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh cực lớn lên các hãng dược hiện tại. Đáng chú ý, hơn 60 loại thuốc liên quan đến GLP-1 đang trong giai đoạn thử nghiệm nâng cao, nhiều trong số đó đến từ Trung Quốc.
Điều này cho thấy thị trường không chỉ đối mặt với cạnh tranh về giá, mà còn là sự bùng nổ về nguồn cung trong thời gian tới. Một số tín hiệu đã bắt đầu xuất hiện. United Laboratories đã thu hút khoản đầu tư 200 triệu USD từ Novo Nordisk để mua bản quyền toàn cầu (ngoài khu vực Đại Trung Quốc) cho một loại thuốc đang phát triển.
Dữ liệu giai đoạn 2 cho thấy mức giảm gần 20% trọng lượng trong 24 tuần, con số cạnh tranh trực tiếp với các liệu pháp hàng đầu hiện nay. Trong khi đó, Innovent Biologics đã thương mại hóa mazdutide tại Trung Quốc, cho thấy các sản phẩm nội địa không còn dừng ở giai đoạn thử nghiệm mà đang bắt đầu bước vào thị trường thực tế.
Trung Quốc và lợi thế chuỗi cung ứng: áp lực lớn với Big Pharma
United Laboratories là một ví dụ điển hình. Là nhà sản xuất lớn các hợp chất hóa học trung gian, công ty này có thể tự chủ từ đầu vào đến đầu ra, giúp giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh về giá mà vẫn duy trì biên lợi nhuận.
Lợi thế này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường dược phẩm luôn tuân theo một chu kỳ quen thuộc: đổi mới - độc quyền - giá cao - cạnh tranh - giảm giá. Thuốc statin từng là một trong những sản phẩm sinh lời nhất lịch sử, nhưng cuối cùng đã trở thành liệu pháp giá rẻ khi cạnh tranh gia tăng.
Với GLP-1, chu kỳ này đang diễn ra nhanh hơn. Thay vì kéo dài nhiều năm, giai đoạn giảm giá có thể đến sớm hơn do áp lực từ nguồn cung mới và năng lực sản xuất quy mô lớn. Theo ước tính của JPMorgan, hơn 30 triệu người Mỹ có thể sử dụng liệu pháp GLP-1 vào năm 2030, tăng từ khoảng 20 triệu người hiện nay.
Bút tiêm giảm cân tại một cơ sở sản xuất của Novo Nordisk
Tuy nhiên, tăng trưởng về số lượng người dùng không đồng nghĩa với tăng trưởng lợi nhuận nếu giá thuốc giảm nhanh hơn. Đây là bài toán lớn đối với các hãng dược phương Tây. Mô hình kinh doanh của họ dựa trên giả định rằng các loại thuốc đột phá sẽ mang lại thời gian dài độc quyền và lợi nhuận cao.
Nếu chu kỳ này bị rút ngắn, toàn bộ cấu trúc định giá và đầu tư của ngành có thể bị ảnh hưởng. Ở góc độ người dùng, xu hướng này có thể mang lại lợi ích rõ rệt. Giá thấp hơn đồng nghĩa với khả năng tiếp cận cao hơn, đặc biệt tại các thị trường chưa có bảo hiểm chi trả cho thuốc giảm cân.
Tuy nhiên, đối với nhà đầu tư và các công ty dược, bức tranh phức tạp hơn nhiều. Nếu thị trường chuyển từ mô hình khan hiếm sang mô hình sản lượng lớn với giá thấp, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn nằm ở phát minh, mà ở khả năng sản xuất và phân phối.
Điều này cũng đặt ra câu hỏi lớn: liệu đổi mới công nghệ có còn đủ để đảm bảo lợi nhuận dài hạn, hay ngành dược sẽ bước vào một giai đoạn mới, nơi quy mô và chi phí trở thành yếu tố quyết định?
Dù câu trả lời vẫn chưa rõ ràng, một điều đang dần hiện hữu: thị trường thuốc giảm cân, từng được xem là “pháo đài lợi nhuận” của Big Pharma, có thể sắp bước vào một cuộc tái định hình sâu sắc, với Trung Quốc đóng vai trò trung tâm trong làn sóng thay đổi này.
*Nguồn bài viết: FT
