Trào lưu phơi nắng giữa trưa chữa nhiều bệnh: Chuyên gia cảnh báo nguy cơ

Anh Trần Văn P. (41 tuổi, xã Ba Vì, Hà Nội) cho biết 2 tháng trở lại đây, anh duy trì thói quen phơi nắng sau khi đọc nhiều bài đăng trong các hội nhóm “thích phơi nắng”.

“Thấy một số người khác cũng xuống biển phơi nắng nên tôi làm theo, hy vọng cải thiện tình trạng chân yếu, đau nhức. Tôi chọn lúc trời nắng khoảng ngoài 11 giờ trưa, thường phơi nắng khoảng 30 phút”, anh P. cia sẻ.

Trên mạng xã hội, trào lưu phơi nắng giữa trưa cũng đang thu hút sự chú ý của nhiều người, các hội nhóm về thích phơi nắng có tới gần 80.000 thành viên. Rất nhiều thành viên chia sẻ hình ảnh nằm ngoài sân nhà, trên sân thượng, thậm chí giữa khoảng sân bê tông dưới ánh nắng gay gắt cùng những lời kể về sự cải thiện sức khỏe.

Tài khoản Facebook A.G cho biết mỗi ngày phơi nắng khoảng 30 - 45 phút, trong khung giờ trưa. Sau một tuần, người này nhận thấy có cải thiện tình trạng thoát vị đĩa đệm, thoái hóa đốt sống cổ, đau cổ vai gáy, đau xương khớp.

Một số người duy trì việc phơi nắng trong thời gian dài. Tài khoản Facebook N.G.T. chia sẻ đã tìm hiểu và thực hành gần 5 năm, trong đó có 2 năm phơi nắng vào buổi trưa. Theo trải nghiệm cá nhân, người này cảm thấy khỏe hơn, ngủ ngon, ít mắc bệnh vặt và tràn đầy năng lượng.

Phơi nắng có chữa được bách bệnh?

Theo các chuyên gia y tế, ánh nắng mặt trời có những lợi ích đã được khoa học ghi nhận. Trong đó, tia UVB giúp da tổng hợp vitamin D, chất có vai trò quan trọng trong chuyển hóa canxi, phospho và duy trì sức khỏe xương. Ánh sáng tự nhiên còn góp phần điều hòa nhịp sinh học, hỗ trợ chu kỳ thức - ngủ và cải thiện tâm trạng. Việc ra ngoài trời, vận động nhẹ nhàng, thư giãn cũng có thể giúp tinh thần thoải mái hơn.

Tuy nhiên, PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết trải nghiệm cá nhân không đủ cơ sở để khẳng định phơi nắng giữa trưa có tác dụng chữa bệnh. Hiện chưa đủ bằng chứng khoa học đáng tin cậy để khẳng định việc phơi nắng thông thường có thể điều trị các bệnh lý hô hấp, đau nhức xương khớp hoặc nhiều bệnh mạn tính khác như chia sẻ trên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, tiếp xúc quá mức với tia cực tím có thể gây nhiều hậu quả nghiêm trọng như tổn thương da, ung thư da.

Các biểu hiện thường gặp của tổn thương da gồm bỏng nắng, đỏ da, tăng sắc tố, khô da, xuất hiện nếp nhăn và dày sừng ánh sáng. Với ung thư da, tia cực tím từ ánh nắng mặt trời là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh.

Phơi nhiễm tích lũy theo thời gian có liên quan đến ung thư biểu mô tế bào vảy, trong khi phơi nắng gián đoạn với cường độ mạnh, đặc biệt gây cháy nắng và phơi nhiễm từ nhỏ là những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với ung thư biểu mô tế bào đáy.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, không chỉ ảnh hưởng đến làn da, việc nằm lâu dưới nắng nóng còn có thể khiến cơ thể mất nước, rối loạn thân nhiệt, dẫn đến say nóng hoặc say nắng. Trong các đợt nắng nóng cao điểm tại miền Bắc, Bệnh viện Bạch Mai từng tiếp nhận nhiều trường hợp rối loạn thân nhiệt nặng, phải thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực.

Say nóng thường liên quan đến tình trạng mất nước, điện giải do đổ mồ hôi nhiều trong môi trường nóng ẩm. Trong khi đó, say nắng xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ cao, đặc biệt khi đầu và gáy phơi trực tiếp dưới ánh nắng, khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị rối loạn.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo cần bảo vệ da khi chỉ số UV từ mức 3 trở lên. Các biện pháp gồm tìm bóng râm, mặc quần áo che chắn, đội mũ rộng vành, đeo kính chống UV và sử dụng kem chống nắng phổ rộng.

PGS.TS Lê Hữu Doanh lưu ý người dân nên hạn chế tiếp xúc với ánh nắng vào thời điểm cường độ tia UV cao, thường từ 10-16h. Khi ra ngoài, cần đội mũ rộng vành, mặc quần áo che chắn và sử dụng kem chống nắng phù hợp. Nên chọn kem chống nắng có chỉ số SPF từ 15 trở lên, bôi trước khi ra ngoài khoảng 15-30 phút và bôi lại sau mỗi 2 giờ. Kem chống nắng vẫn cần được sử dụng khi trời có mây, bởi mây không ngăn chặn hoàn toàn tia UV.

Bác sĩ Hoàng đặc biệt nhấn mạnh người bệnh đang điều trị theo phác đồ không được tự ý bỏ thuốc, bỏ phác đồ để chuyển sang phơi nắng theo lời truyền miệng. Cảm giác giảm đau tạm thời có thể khiến người bệnh lầm tưởng tổn thương đang hồi phục.

Với người bị thoát vị đĩa đệm, nếu xuất hiện yếu liệt, tê nhiều hoặc đi lại khó khăn, việc trì hoãn điều trị để tiếp tục phơi nắng có thể khiến tổn thương thần kinh nặng hơn, ảnh hưởng đến cơ hội phục hồi.

Theo Hoàng Nguyên