Toyota sắp thương mại hóa taxi bay chạy điện

Toyota Motor đang hợp tác với một công ty khởi nghiệp của Mỹ nhằm thương mại hóa taxi bay chạy điện, đưa ước mơ vươn lên bầu trời kéo dài suốt một thế kỷ của hãng xe Nhật Bản tiến thêm một bước gần hơn với hiện thực.

Vào tháng 6, nhà sản xuất ô tô lớn nhất Nhật Bản cho biết sẽ thành lập một công ty liên doanh với Joby Aviation - đơn vị phát triển máy bay cất/hạ cánh thẳng đứng bằng điện (eVTOL) có trụ sở tại bang California. Trước đó, Toyota đã là nhà đầu tư chiến lược của startup thành lập năm 2009 này.

"Kể từ khi thành lập, chúng tôi luôn kiên định với triết lý mang lại tự do di chuyển cho tất cả mọi người. Theo thời gian, Toyota không ngừng mở rộng định nghĩa về phương thức di chuyển," Chủ tịch Toyota ông Akio Toyoda chia sẻ trong thông cáo báo chí thời điểm đó. "Chúng tôi tin rằng mối quan hệ hợp tác được thắt chặt này là bước tiến quan trọng hướng tới việc hiện thực hóa một xã hội di chuyển tương lai."

Vào tháng 7/2025, Joby tuyên bố kế hoạch mở rộng nhà máy tại California, sau đó đến tháng 1 công bố thâu tóm thêm một cơ sở sản xuất mới ở bang Ohio. Đại diện lãnh đạo Toyota cho biết Joby hướng tới mục tiêu đạt sản xuất hàng loạt ổn định bằng cách áp dụng Hệ thống Sản xuất Toyota (TPS) đặc trưng vào các nhà máy của mình.

Hai công ty đã liên tục củng cố mối quan hệ kể từ lần đầu Toyota rót vốn vào Joby năm 2020, bao gồm cả việc cung ứng linh kiện và hỗ trợ năng lực sản xuất.

Dòng phương tiện đang được phát triển qua mối quan hệ hợp tác này sở hữu 3 đặc tính then chốt. Thứ nhất, chúng vận hành cực kỳ êm ái. Kết quả thử nghiệm cùng Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy tiếng ồn giảm tới 100 lần so với trực thăng truyền thống.

Thứ hai, phương tiện đạt tốc độ ấn tượng với vận tốc tối đa 322 km/h - nhanh hơn từ 10% đến 30% so với các dòng trực thăng cỡ nhỏ và trung. Nhờ khả năng linh hoạt thay đổi góc nghiêng của cánh quạt, máy bay có thể dễ dàng chuyển sang di chuyển ngang với tốc độ cao ngay sau khi cất cánh thẳng đứng.

Cuối cùng, dòng phương tiện chạy hoàn toàn bằng điện này tối ưu hiệu suất năng lượng vượt trội, chỉ tiêu thụ khoảng 1/14 tổng năng lượng so với trực thăng chạy bằng xăng, qua đó giảm thiểu đáng kể tác động tới môi trường.

Toyota từ lâu đã nuôi dưỡng tham vọng chinh phục bầu trời. Năm 1925, nhà sáng lập tập đoàn, ông Sakichi Toyoda, từng treo giải thưởng 1 triệu yên (tương đương khoảng 10 tỷ yên, tức 63 triệu USD ngày nay) cho cuộc thi phát triển loại pin lưu trữ đủ khả năng cung cấp năng lượng cho một chuyến bay xuyên Thái Bình Dương.

Tiền thân của Toyota Motor ngày nay được thành lập vào năm 1936 bởi ông Kiichiro Toyoda, con trai của Sakichi. Chỉ trong vòng hai năm sau đó, công ty đã thành lập viện nghiên cứu hàng không để phát triển các mẫu thử nghiệm cho mọi bộ phận, từ cánh quạt đến khung máy bay.

Người thừa kế tiếp theo, ông Shoichiro Toyoda, đã thành lập bộ phận quy hoạch kinh doanh hàng không vũ trụ vào đầu những năm 1990. Đến nay, con trai ông là Akio Toyoda đã bắt tay hợp tác cùng Joby.

Ngành công nghiệp ô tô và hàng không vũ trụ của Nhật Bản vốn luôn có mối liên kết chặt chẽ. Hãng xe Subaru có nguồn gốc từ Công ty Sản xuất Máy bay Nakajima trước đây và hiện vẫn tiếp tục sản xuất trực thăng. Trong khi đó, Honda Motor từng nghiên cứu và sản xuất xéc-măng (vòng găng piston) cho Nakajima. Đến năm 2015, Honda chính thức ra mắt HondaJet - dòng máy bay phản lực thương gia hạng nhẹ.

Các yêu cầu về hạ tầng cất và hạ cánh hiện vẫn là rào cản lớn đối với việc đưa taxi bay điện vào ứng dụng thực tế. Dù vậy, Chính phủ Nhật Bản vẫn đang đặt mục tiêu thương mại hóa loại hình này trong giai đoạn 2027–2028 và tích cực hoàn thiện hành lang pháp lý cần thiết.

Toyota và Joby kỳ vọng sẽ nhận được chứng nhận từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) trong năm nay. "Việc đạt được chứng nhận tại Mỹ sẽ mở ra cánh cửa bầu trời cho phần còn lại của thế giới," một lãnh đạo cấp cao của Toyota khẳng định.

Theo: Nikkei Asia

Vũ Anh