TikTok Shop mở rộng nguồn cung, khai phá dư địa tăng trưởng mới

Trong bối cảnh thị trường TMĐT Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, cạnh tranh giữa các nền tảng không còn chỉ nằm ở khả năng thu hút lượt truy cập, tung khuyến mại hay mở rộng tệp người mua, mà dần chuyển sang tìm kiếm động lực tăng trưởng từ phía nguồn cung.

Tại TikTok Shop Vietnam Summit 2026, đại diện TikTok Shop đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường TMĐT năng động nhất Đông Nam Á. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt khoảng 20-25%, cao hơn đáng kể so với mức tăng chung của ngành bán lẻ và thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Theo số liệu từ Statista, TMĐT hiện chiếm khoảng 15% tổng doanh số bán lẻ tại Việt Nam. Tỷ lệ này đã cao hơn Indonesia, Malaysia và Philippines, song vẫn còn cách khá xa Trung Quốc và Hàn Quốc, nơi TMĐT đóng góp khoảng 25-26% doanh số bán lẻ.

Nhiều nguồn cung lớn vẫn còn đứng ngoài môi trường số

Một thống kê khác của Bộ Công Thương cho thấy đến cuối năm 2025, TMĐT mới đóng góp khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Các số liệu này cho thấy phần lớn hoạt động mua bán tại Việt Nam vẫn diễn ra ngoài môi trường số.

Theo ông Nguyễn Lâm Thanh, Đại diện TikTok Việt Nam, cơ hội tăng trưởng trong chu kỳ tiếp theo không chỉ đến từ việc bán nhiều hơn những sản phẩm đã phổ biến trên các sàn, mà còn từ việc đưa những nguồn cung chưa hiện diện hoặc chưa được khai thác đúng giá trị trên môi trường trực tuyến lên nền tảng.

Đây có thể là các doanh nghiệp truyền thống, thương hiệu địa phương, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nhà sản xuất nông nghiệp và các làng nghề.

"Trong giai đoạn tiếp theo, TikTok Shop sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc đưa các nguồn cung này lên nền tảng để nhiều sản phẩm chất lượng được người tiêu dùng khám phá, qua đó giúp người bán mở rộng quy mô kinh doanh", ông Thanh cho biết.

Nếu giai đoạn đầu của TMĐT tập trung số hóa các thương hiệu lớn và doanh nghiệp đã có kinh nghiệm bán hàng trực tuyến, thì chiến lược tiếp theo sẽ mở rộng tới khu vực kinh tế địa phương - nơi vẫn còn lượng lớn nguồn cung chưa tham gia sâu vào TMĐT.

Trong số đó, sản phẩm làng nghề được TikTok Shop xác định là một trong những trọng tâm của giai đoạn phát triển mới. Việt Nam hiện có hơn 5.000 làng nghề; riêng Hà Nội có khoảng 1.350 làng có nghề và 327 làng nghề truyền thống được công nhận. Tuy nhiên, mức độ hiện diện của nhóm sản phẩm này trên các nền tảng TMĐT vẫn còn hạn chế.

Theo bà Hà Thị Vinh, Phó chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, trở ngại lớn nhất của các nghệ nhân không nằm ở chất lượng sản phẩm mà ở khả năng truyền thông. Các nghệ nhân có thể làm ra những sản phẩm tinh xảo được tích lũy qua nhiều thế hệ, song lại gặp khó trong việc truyền tải câu chuyện phía sau sản phẩm đến người tiêu dùng trên môi trường số.

Trong khi đó, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc xuất xứ, câu chuyện thương hiệu và giá trị văn hóa của sản phẩm. Vì vậy, khả năng truyền thông đang trở thành yếu tố quan trọng để một sản phẩm tốt được nhận biết và lựa chọn.

Từ thực tế này, nhiều địa phương đã bắt đầu phối hợp với TikTok để tổ chức các khóa đào tạo dành cho nghệ nhân. Tại Bát Tràng, các chương trình đào tạo tập trung vào kỹ năng giao tiếp trước ống kính, xây dựng nội dung và livestream nhằm giúp người làm nghề tự kể câu chuyện về sản phẩm của mình. Song song với đó, địa phương cũng xây dựng những mô hình thành công để tạo động lực và lan tỏa kinh nghiệm trong cộng đồng làng nghề.

Theo bà Vinh, việc đưa nhiều hơn các làng nghề lên môi trường số không chỉ mở rộng đầu ra cho sản phẩm mà còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa và tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

Thương mại khám phá mở rộng thị trường cho sản phẩm làng nghề

Nếu chiến lược mở rộng nguồn cung là điều kiện cần, thì cách giúp những nguồn cung mới được người tiêu dùng biết đến và phát triển lại là bài toán tiếp theo mà TikTok Shop hướng đến. Trong đó, mô hình "Discovery Commerce" (thương mại khám phá) mà nền tảng này đang theo đuổi vừa giúp chuyển đổi những nhu cầu mua sắm đã hình thành, vừa góp phần khơi gợi và tạo ra nhu cầu mới.

Trong TMĐT truyền thống, hành trình mua hàng thường bắt đầu khi người tiêu dùng nhập tên một sản phẩm hoặc từ khóa cụ thể. Cách tiếp cận này thuận lợi cho những mặt hàng đã có mức độ nhận biết cao, nhưng khiến sản phẩm mới hoặc ít tên tuổi khó tiếp cận khách hàng. Nhưng khi thị trường bước vào giai đoạn trưởng thành, lợi thế không đơn thuần nằm ở việc xuất hiện trên thanh tìm kiếm mà còn là khả năng tiếp cận người tiêu dùng ngay từ giai đoạn hình thành nhu cầu.

Đây cũng là điểm TikTok Shop cho rằng mô hình thương mại khám phá có thể tạo ra khác biệt. Thông qua video ngắn, livestream, nội dung của nhà sáng tạo và các tương tác cộng đồng, sản phẩm có cơ hội xuất hiện một cách tự nhiên trong quá trình người dùng giải trí hoặc tìm kiếm thông tin, thay vì chỉ chờ được gõ tên trên thanh tìm kiếm.

Theo đại diện nền tảng, cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và làng nghề khi giúp họ tiếp cận lượng khách hàng lớn mà không hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách quảng cáo hay hệ thống phân phối truyền thống.

Bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội TikTok Shop, nhận định giá trị của sản phẩm làng nghề không chỉ nằm ở công năng mà còn đến từ câu chuyện văn hóa phía sau. Nếu trước đây sản phẩm làng nghề thường chỉ được giới thiệu thông qua hình ảnh hoặc thông tin cơ bản, thì trên nền tảng số, những câu chuyện về lịch sử làng nghề, quá trình gìn giữ nghề truyền thống hay hành trình tạo nên một sản phẩm có thể được truyền tải sinh động hơn thông qua video ngắn và livestream. Từ đó, người dùng hiểu hơn về những giá trị văn hóa mà mỗi sản phẩm làng nghề mang theo.

Thực tế, TikTok Shop đã đồng hành với các sản phẩm OCOP và làng nghề từ năm 2023. Thay vì chỉ triển khai các chiến dịch bán hàng ngắn hạn, nền tảng hướng tới xây dựng mô hình dài hạn, kết nối chính quyền địa phương, nghệ nhân, nhà bán hàng và cộng đồng nhà sáng tạo nội dung.

Song song đó, nền tảng triển khai nhiều chính sách hỗ trợ dành cho nhà bán hàng mới. Trong năm 2026, mỗi nhà bán hàng có thể nhận các quyền lợi trị giá tới 70 triệu đồng. Riêng nhóm OCOP, nông sản và làng nghề được hưởng gói hỗ trợ quy mô 100 tỷ đồng gồm miễn phí hoa hồng, miễn phí giao dịch trong 60 ngày cùng tín dụng quảng cáo và voucher dành cho hàng Việt.

Ngoài hỗ trợ tài chính, nền tảng tiếp tục tổ chức các chương trình đào tạo về xây dựng nội dung, livestream, vận hành gian hàng và tuân thủ pháp luật.

Đáng chú ý, tại TikTok Shop Vietnam Summit 2026, TikTok Việt Nam cũng công bố chương trình hợp tác với Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu Quốc gia và Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhằm thúc đẩy kinh tế nông thôn trên TMĐT, ưu tiên các nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ, mây tre đan, sơn mài, cây cảnh và các sản phẩm làng nghề.

Trong bối cảnh TMĐT bước sang giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng nguồn cung, việc đưa nhiều hơn các doanh nghiệp truyền thống, hợp tác xã và làng nghề tham gia môi trường số được xem là một trong những hướng mở rộng thị trường. Với TikTok Shop, đây cũng là chiến lược nhằm khai thác phần nguồn cung còn chưa được số hóa, đồng thời tạo thêm cơ hội để các sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng trên quy mô lớn.

Ánh Dương