Thủ tướng: 'Đã đụng đến ngân sách là phải kiểm tra, giám sát chặt chẽ'
Nêu định hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục trong quản lý ngân sách, song Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm kiểm tra, giám sát chặt chẽ và hiệu quả.
Nội dung trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi thảo luận tổ về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) và việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 19/8.
Thủ tướng Lê Minh Hưng. (Ảnh: Media Quốc hội)
Đề cập định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước trên cơ sở hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành, Thủ tướng cho biết hai luật này được Quốc hội sửa đổi, bổ sung trong các năm 2024, 2025.
Theo Thủ tướng, các lần sửa đổi đã thể chế hóa một số chủ trương trong các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng, thực tiễn triển khai vẫn phát sinh những vướng mắc, bất cập có tính chất giao thoa giữa Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công.
Thủ tướng nhắc lại, trước đây Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan tham mưu xây dựng Luật Đầu tư công, trong khi Bộ Tài chính tham mưu xây dựng Luật Ngân sách Nhà nước. Trong đó, một bên thực hiện phân bổ đầu tư công, một bên phân bổ thu ngân sách và chi thường xuyên. “ Trên thực tế đều sử dụng ngân sách Nhà nước. Vậy thì không cần thiết phải có 2 luật ”, Thủ tướng nói.
Thủ tướng dẫn thực tế hiện nay vừa có kế hoạch tài chính 5 năm, vừa có kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm, trong khi các khoản chi đầu tư đều từ ngân sách Nhà nước. Việc hợp nhất hai luật là cần thiết để xử lý những nội dung giao thoa, chồng lấn, đồng thời đơn giản hóa thủ tục.
Nêu rõ việc xây dựng luật hợp nhất tập trung vào một số định hướng lớn, trong đó có quản lý ngân sách Nhà nước, Thủ tướng cho biết luật được sửa đổi để xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn như: phân bổ nguồn tăng thu ngân sách trong quá trình điều hành; sử dụng dự phòng, dự trữ tài chính; bổ sung chi cho các tình huống khẩn cấp; chi chuyển nguồn và thời hạn thực hiện các khoản chuyển nguồn.
“ Đặc biệt là cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục nhưng vẫn phải kiểm tra, giám sát rất chặt chẽ. Đã đụng đến ngân sách là phải có kiểm tra giám sát, phải đảm bảo hiệu quả ”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Tinh thần được người đứng đầu Chính phủ quán triệt là thực hiện nghiêm túc Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2: tất cả các khoản chi ngân sách Nhà nước, kể cả đầu tư công và chi thường xuyên, phải được đánh giá hiệu quả. Việc đánh giá hiệu quả phải được thực hiện trên cơ sở kết quả đầu ra và theo hướng tổng thể.
Thủ tướng lưu ý, nếu chỉ đánh giá thuần túy về hiệu quả kinh tế thì chưa chắc một dự án đã đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu cần thiết. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, còn phải tính đến các yếu tố về quốc phòng, an ninh, dân tộc, tôn giáo và những yếu tố liên quan khác.
“ Các nhóm nhiệm vụ không chỉ trong lĩnh vực chi ngân sách cũng phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá hiệu quả cuối cùng ”, Thủ tướng nói.
Quang cảnh phiên thảo luận. (Ảnh: Media Quốc hội)
Người đứng đầu Chính phủ nêu dự kiến hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách Nhà nước với kế hoạch đầu tư công. Trong đó gồm: hợp nhất kế hoạch đầu tư công trung hạn vào Kế hoạch tài chính 5 năm; hợp nhất kế hoạch đầu tư công hằng năm vào dự toán ngân sách Nhà nước hằng năm; hợp nhất các nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi ngân sách Nhà nước cho cả chi thường xuyên và chi đầu tư.
Thủ tướng cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ rà soát, sửa đổi đồng bộ thẩm quyền và trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng, các bộ, cơ quan Trung ương cũng như HĐND, UBND các cấp.
Theo Thủ tướng, từ khâu quyết định chủ trương, phê duyệt đến tổ chức thực hiện và giám sát đều phải xác định rõ thẩm quyền. Những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải được quy định cụ thể; những nội dung có thể phân cấp mạnh hơn cho Chính phủ, Thủ tướng, các bộ, ngành và địa phương cũng cần được làm rõ.
Một định hướng quan trọng khác được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhắc đến là tăng tính chủ động, linh hoạt trong điều hành.
Theo đó, Quốc hội có thể giao Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung như: tiêu chí điều chỉnh, phân loại dự án; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình (dự án, trừ những dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội); trình tự lập dự án, bố trí vốn, theo dõi và kiểm tra.
Theo người đứng đầu Chính phủ, việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và yêu cầu thực tiễn. Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, các cơ quan sẽ tiếp tục hoàn thiện để báo cáo Quốc hội xem xét, cho ý kiến.