Thứ tưởng chỉ để nấu ăn bất ngờ được giới khoa học chú ý vì khả năng hỗ trợ mọc tóc: Thử nghiệm trên nam giới ghi nhận lượng tóc tăng tới 40% sau 6 tháng
Thay vì chỉ tìm kiếm các loại thuốc mới, giới khoa học ngày càng quan tâm đến việc khai thác những hợp chất tự nhiên có sẵn trong thực phẩm.
Rụng tóc là nỗi lo của hàng triệu nam giới trên thế giới, kéo theo một thị trường trị giá hàng chục tỷ USD với đủ loại thuốc, thực phẩm bổ sung và liệu pháp được quảng bá là có thể "đảo ngược" tình trạng hói đầu.
Trong bối cảnh đó, một loại nguyên liệu vốn quen thuộc trong gian bếp lại bất ngờ thu hút sự chú ý của giới khoa học: dầu hạt bí ngô.
Liệu có hiệu quả?
Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi và có đối chứng giả dược được công bố trên tạp chí PubMed Central đã đánh giá liệu dầu hạt bí ngô có thực sự mang lại hiệu quả cho nam giới mắc chứng rụng tóc nội tiết tố (androgenetic alopecia) hay không. Đây là dạng rụng tóc phổ biến nhất ở nam giới, chủ yếu liên quan đến yếu tố di truyền và hormone DHT (dihydrotestosterone), vốn khiến nang tóc dần teo nhỏ theo thời gian.
Nghiên cứu tuyển chọn 76 nam giới bị rụng tóc mức độ nhẹ đến trung bình và chia ngẫu nhiên thành hai nhóm. Một nhóm sử dụng 400 mg dầu hạt bí ngô mỗi ngày, trong khi nhóm còn lại dùng giả dược. Cả người tham gia lẫn các nhà nghiên cứu trực tiếp đánh giá kết quả đều không biết ai thuộc nhóm nào, giúp hạn chế tối đa sai lệch trong quá trình theo dõi kéo dài 24 tuần.
Để đánh giá hiệu quả, nhóm nghiên cứu không chỉ dựa vào cảm nhận của người tham gia mà còn sử dụng ảnh chụp da đầu theo tiêu chuẩn, được một chuyên gia độc lập phân tích, kết hợp với việc đếm số lượng tóc và đo độ dày sợi tóc.
Sau 6 tháng, nhóm dùng dầu hạt bí ngô ghi nhận mức tăng số lượng tóc trung bình khoảng 40%, trong khi nhóm giả dược chỉ tăng khoảng 10%. Những người sử dụng dầu hạt bí cũng đánh giá mức cải thiện và sự hài lòng cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Qua phân tích ảnh chụp, các chuyên gia độc lập cũng nhận thấy sự cải thiện rõ ràng hơn ở nhóm được bổ sung dầu hạt bí.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng cho thấy dầu hạt bí ngô không làm thay đổi đáng kể độ dày của từng sợi tóc. Nói cách khác, số lượng tóc có xu hướng tăng lên, nhưng mỗi sợi tóc không nhất thiết trở nên to hoặc khỏe hơn trong khoảng thời gian nghiên cứu.
Một điểm tích cực khác là tính an toàn. Tỷ lệ tác dụng phụ ở nhóm dùng dầu hạt bí ngô gần như không khác biệt so với nhóm giả dược, cho thấy thực phẩm bổ sung này được dung nạp khá tốt trong thời gian theo dõi.
Điều khiến dầu hạt bí ngô nhận được nhiều sự quan tâm nằm ở cơ chế tác động tiềm năng. Một số nghiên cứu trước đây cho thấy các hợp chất phytosterol có trong hạt bí có thể góp phần ức chế enzyme 5-alpha reductase – enzyme chuyển testosterone thành DHT.
Đây cũng chính là mục tiêu của finasteride, một trong những loại thuốc điều trị rụng tóc phổ biến hiện nay.
Dù vậy, mức độ ức chế của dầu hạt bí ngô và hiệu quả thực tế trên cơ thể người vẫn cần được nghiên cứu thêm, chưa thể xem là tương đương với thuốc điều trị.
Chính vì vậy, các chuyên gia cho rằng kết quả của thử nghiệm này là tín hiệu đáng khích lệ nhưng chưa đủ để thay đổi hướng dẫn điều trị. Nghiên cứu chỉ bao gồm 76 người tham gia và được thực hiện tại một trung tâm duy nhất ở Hàn Quốc. Thời gian theo dõi cũng dừng ở 24 tuần, trong khi rụng tóc nội tiết tố là một quá trình kéo dài nhiều năm.
Trong thực hành lâm sàng hiện nay, các phương pháp có bằng chứng mạnh nhất đối với rụng tóc nội tiết tố ở nam giới vẫn là minoxidil bôi ngoài da và finasteride đường uống. Dầu hạt bí ngô có thể được xem như một lựa chọn bổ sung tiềm năng đối với một số người, đặc biệt là những người không muốn hoặc không thể sử dụng thuốc, nhưng chưa thể thay thế các liệu pháp điều trị tiêu chuẩn.
Dù vậy, nghiên cứu này cũng phản ánh một xu hướng đáng chú ý trong lĩnh vực công nghệ sức khỏe và dinh dưỡng chính xác. Thay vì chỉ tìm kiếm các loại thuốc mới, giới khoa học ngày càng quan tâm đến việc khai thác những hợp chất tự nhiên có sẵn trong thực phẩm để tác động lên các cơ chế sinh học của cơ thể.
Nếu các thử nghiệm quy mô lớn trong tương lai tiếp tục xác nhận kết quả hiện tại, dầu hạt bí ngô có thể trở thành một trong số ít thực phẩm bổ sung có bằng chứng lâm sàng rõ ràng trong cuộc chiến chống rụng tóc ở nam giới./