Thống đốc Phạm Đức Ấn: NHNN điều hành chính sách lãi suất tương đối 'vất vả'

Sáng 18/7 tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".

Vietcombank nêu đề xuất đáng chú ý liên quan tới phát hành trái phiếu

Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã báo cáo 5 khó khăn vướng mắc:

Thứ nhất là khó khăn vướng mắc liên quan đến việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường.

Thứ hai là liên quan đến bất cân đối về nguồn vốn.

Thứ ba là liên quan đến chi phí vốn tăng trong thời gian tới.

Thứ tư liên quan đến nguồn cung ngoại tệ, tỷ giá.

Thứ năm là các nội dung liên quan đến chính sách tài sản bảo đảm, cũng như là việc vay vốn của các địa phương mà có quy hoạch làm ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của các ngân hàng.

Theo ông Tùng, để đạt được tăng trưởng GDP 10% thì tỷ lệ đầu tư cần đạt là 40% GDP. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước chỉ đạt con số 36,5% (theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank). Nếu loại trừ phần kinh tế phi chính thức thì việc tiết kiệm trong nước còn thiếu hơn rất nhiều.

Ông cho rằng, tích lũy trong nước sẽ không đủ. Hiện tại, vấn đề cốt lõi là các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài.

Về giải pháp đối với nguồn vốn, đại diện Vietcombank đề xuất cho phép trong thời gian tới Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

"Chúng tôi rất mong trong thời gian tới, thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sẽ được phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc", ông nói tại hội nghị.

Để giải quyết vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Tùng đề xuất ngành ngân hàng tham gia hỗ trợ thông qua chính sách liên quan đến nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành. Bởi, rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm (ví dụ: bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay). Chỉ có các tổ chức tín dụng mới có thể nhận được các tài sản này. Nếu đồng bộ cả ngành ngân hàng và tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển.

Thống đốc nói về huy động nguồn vốn quốc tế

Trong phần trả lời các ý kiến của Vietcombank, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn thừa nhận, NHNN điều hành chính sách lãi suất tương đối "vất vả" do nhu cầu vốn rất cao, trong lúc huy động vốn của nền kinh tế còn eo hẹp.

"Chúng ta tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tập trung vào tín dụng, vì vậy khi thiếu hụt vốn thì đương nhiên lãi suất nâng cao. Mà lãi suất huy động đầu vào cao thì lãi suất đầu ra cao, như vậy trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất kinh doanh", ông giải thích.

Vì vậy, trong thời gian qua, NHNN cố gắng bớt áp lực và các ngân hàng xác định không cạnh tranh huy động vốn lẫn nhau để đầu ra hợp lý.

Đối với việc huy động từ bên ngoài, NHNN đang tính toán và chắc chắn phải có sự vào cuộc. Bộ Tài chính cũng sẽ căn cứ vào nhu cầu vốn của nền kinh tế, cân đối cùng với NHNN triển khai nội dung này.

Về vấn đề cho vay ngoại tệ, NHNN đang nghiên cứu để áp dụng một số đối tượng, nếu nhập khẩu để phục vụ cho đầu tư thì có thể nghiên cứu cho vay ngoại tệ.

Về nguồn vốn ngân hàng hiện nay, huy động vốn ngắn hạn lên đến 80%, chỉ có 20% trung dài hạn. Cơ cấu nguồn vốn ngân hàng chủ yếu vẫn để cho vay ngắn hạn, nhưng trên thực tế nhu cầu vay trung dài hạn hiện nay của doanh nghiệp rất lớn. Do đó, trong quá trình điều hành, từng tổ chức tín dụng phải có trách nhiệm đối với việc kiểm soát an toàn của chính mình. Vừa hỗ trợ được doanh nghiệp nhưng bảo đảm an toàn hệ thống.

Còn chính sách về nhận tài sản đảm bảo để doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra công chúng hoặc trái phiếu riêng lẻ, NHNN cũng đã báo cáo Chính phủ và tới đây sẽ đưa vào một trong những điều của Luật sửa đổi bổ sung Luật Tổ chức tín dụng.

Theo đó, cơ quản lý sẽ cho quyền ngân hàng thương mại được lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản để phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Thống đốc NHNN hy vọng đây cũng là một kênh để thị trường vốn phát triển, gánh đỡ bớt nhu cầu vốn trung dài hạn của doanh nghiệp./

Trần Chung