Thắng bằng ‘niềm tin’: Vũ khí bí mật giúp giới văn phòng ngành tài chính và luật pháp ‘sống sót’ trước cơn bão AI
Khả năng phán đoán và tính trung thực là những điểm yếu chí mạng khiến AI chưa thể thay thế hoàn toàn giới văn phòng ngành tài chính và luật pháp.
Các "AI Agent" (đại lý trí tuệ nhân tạo) đang đe dọa thay thế hàng loạt vị trí từ luật sư, ngân hàng đến kế toán với lời hứa về tốc độ và chi phí rẻ. Tuy nhiên, một "vũ khí bí mật" đang được giới tinh hoa văn phòng đặt cược để đối đầu với trí tuệ nhân tạo: Đó chính là Niềm tin.
Từ đầu năm đến nay, thị trường chứng khoán toàn cầu đã chứng kiến những đợt rung lắc dữ dội khi các ông lớn AI như Anthropic liên tục tung ra những công cụ có khả năng tự động hóa các tác vụ chuyên môn phức tạp.
Những sản phẩm như Claude Cowork hay Claude Code không chỉ dừng lại ở việc trả lời câu hỏi, mà đã bắt đầu biết "hành động", từ soát xét hợp đồng, phân tích mô hình tài chính đến việc truy tìm lỗ hổng bảo mật.
Tuy nhiên theo tờ Financial Times (FT), qua các cuộc phỏng vấn với giới điều hành và các nhà đầu tư sừng sỏi, thực tế cho thấy ranh giới giữa "kẻ thắng" và "người thua" trong kỷ nguyên AI lại nằm ở một yếu tố vô cùng cổ điển: Sự tin cậy và trách nhiệm pháp lý.
Niềm tin: Thành trì cuối cùng của con người
Trong các lĩnh vực có tính rủi ro cao như luật, thuế, kiểm toán và tuân thủ, sai số không được phép tồn tại. Ông Steve Hasker, CEO của Thomson Reuters, khẳng định rằng tốc độ không phải là yếu tố tạo nên sự khác biệt duy nhất trong những môi trường đòi hỏi sự đặt cọc về uy tín.
Theo ông Hasker, điều quan trọng nhất là liệu kết quả đầu ra có đủ thẩm quyền, có khả năng truy xuất nguồn gốc và chịu trách nhiệm trước các tiêu chuẩn nghề nghiệp hay không. Trong khi AI có thể làm việc nhanh hơn hàng nghìn lần, nhưng nếu nó chỉ "gần đúng", kết quả đó vẫn vô giá trị trong một phiên tòa hay một báo cáo kiểm toán tài chính.
Quan điểm này được củng cố bởi Jean-Baptiste Brian, đồng Giám đốc điều hành tại quỹ đầu tư Hg Capital. Ông cho rằng các "plug-in" AI có thể giúp cải thiện hiệu suất, nhưng không thể thay thế được các hệ thống dữ liệu độc quyền, các mạng lưới phân phối và bối cảnh quy định mà các công ty phần mềm truyền thống đã xây dựng hàng thập kỷ.
AI có thể là một động cơ mạnh mẽ, nhưng nó vẫn cần một khung gầm vững chắc, chính là dữ liệu và quy trình nghiệp vụ của doanh nghiệp để vận hành một cách an toàn.
Theo FT, sự xuất hiện của các công cụ Anthropic vào tháng 2 vừa qua từng gây ra một đợt bán tháo cổ phiếu phần mềm diện rộng, được giới tài chính gọi là "SaaS-pocalypse" (Ngày tận thế của ngành phần mềm dịch vụ). Tuy nhiên, cái nhìn của thị trường đang dần trở nên sắc sảo hơn khi phân loại các nhóm ngành chịu ảnh hưởng.
Các doanh nghiệp dịch vụ khách hàng, đơn vị thu thập dữ liệu công cộng hay các công ty sáng tạo nội dung marketing đang nằm trong "tầm ngắm" trực tiếp của sự thay thế. Ngược lại, các mảng đòi hỏi sự ủy thác cao lại đang tìm cách "thuần hóa" AI.
Ví dụ điển hình là Thomson Reuters đã tích hợp Claude vào công cụ CoCounsel Legal để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu pháp lý phức tạp dựa trên kho dữ liệu độc quyền của mình, thay vì để AI tự do suy luận từ dữ liệu mở trên mạng.
Catherine Wu, Trưởng bộ phận sản phẩm Claude Code tại Anthropic, tiết lộ rằng ngay cả bộ phận tài chính của chính Anthropic cũng đang dùng Cowork để dự báo tăng trưởng và hiểu rõ hơn về phân khúc khách hàng nhằm chuẩn bị cho đợt IPO dự kiến diễn ra sớm nhất vào cuối năm nay.
Dẫu vậy, bà Wu cũng thừa nhận Anthropic không tham vọng biến Claude thành một "ứng dụng vạn năng" (everything app) có thể thay thế hoàn toàn các nền tảng quản trị bán hàng hay thiết kế chuyên dụng.
AI "tệ hại" trong việc phán đoán
Một trong những rào cản lớn nhất khiến AI chưa thể thay thế hoàn toàn giới tài chính là khả năng phán đoán và tính trung thực.
Chuyên gia Jean-Baptiste Brian từ Hg Capital nhận xét công nghệ hiện nay vẫn "hoàn toàn tệ hại" trong việc đưa ra các quyết định đầu tư mang tính định tính. Ông mô tả các công cụ AI thường có xu hướng "nịnh hót" người dùng, tức là chúng quá dễ dàng đồng ý với các giả thuyết mà người dùng đặt ra thay vì đưa ra các phản biện sắc sảo cần thiết của một nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Trong lĩnh vực an ninh mạng, dù model "Mythos" mới của Anthropic có thể phát hiện hàng nghìn lỗ hổng nghiêm trọng, nhưng Dan Schiappa, Chủ tịch công nghệ tại Arctic Wolf, cho rằng chuyên môn thực sự nằm ở khả năng đối đầu trực diện với kẻ thù. Con người có trực giác và kinh nghiệm thực chiến, những thứ mà AI, vốn dựa trên các mô hình xác suất và lý luận tất định, chưa thể đạt tới.
Cuối cùng, rủi ro về "ảo giác AI" (hallucination) vẫn là một bóng ma ám ảnh các doanh nghiệp. Sam Jones, Giám đốc vận hành của Compare the Market, cảnh báo rằng việc để AI tự ý xử lý các điều khoản bảo hiểm hay giá cả mà không có sự kiểm soát chặt chẽ có thể dẫn đến những kết quả thảm khốc cho cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp.
Cuộc chiến giữa AI và con người trong giới "cổ cồn trắng" không còn là câu chuyện về việc ai làm nhanh hơn, mà là ai dám đứng ra chịu trách nhiệm cho những gì được viết ra. Trong một thế giới mà AI có thể tạo ra mọi thứ, "sự cam kết của con người" chính là loại tài sản đắt đỏ nhất.
*Nguồn: FT, Fortune
