Thảm họa lũ quét Nepal - Tây Tạng: Thi thể được tìm thấy dọc các bờ sông, ít nhất 392 người chết và 93.000 người bị ảnh hưởng
Số người thiệt mạng trong trận lũ quét kinh hoàng tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng đã tăng lên ít nhất 392 người. Riêng tại Nepal, lực lượng cứu hộ tìm thấy khoảng 359 thi thể dọc các khu vực sông.
Trong khi hàng trăm nghìn người đang đối mặt với cảnh mất nhà cửa, thiếu nước sạch và nguy cơ xảy ra một đợt lũ mới.
Thi thể được tìm thấy cách vùng thiên tai hàng trăm kilomet
Tính đến sáng 28/8, giới chức Nepal và Trung Quốc xác nhận ít nhất 392 người đã thiệt mạng trong thảm họa lũ quét xảy ra dọc biên giới Nepal – Tây Tạng. Trong số này, khoảng 359 thi thể được tìm thấy tại Nepal, chủ yếu dọc hệ thống sông Bhote Koshi và Trishuli.
Các đội cứu hộ tiếp tục tìm kiếm nạn nhân tại Rasuwa, Nuwakot, Dhading, Chitwan cùng nhiều khu vực nằm về phía hạ lưu. Riêng huyện Chitwan ghi nhận hơn 130 thi thể, dù địa phương này nằm cách vùng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất hàng trăm kilomet. Điều đó phần nào cho thấy sức mạnh và phạm vi tàn phá của dòng nước.
Hàng trăm nghìn người đang đối mặt với cảnh mất nhà cửa, thiếu nước sạch và nguy cơ xảy ra một đợt lũ mới. Ảnh: The Guardian
Trận lũ xảy ra ngày 26/8 sau khi một khối lượng lớn băng và đá sụp xuống khu vực sông Lhende gần biên giới Nepal - Trung Quốc. Dòng chảy bị chặn lại trong thời gian ngắn trước khi lớp chắn tự nhiên vỡ tung, giải phóng lượng nước, bùn, đá và cây cối khổng lồ xuống hệ thống sông Bhote Koshi rồi Trishuli.
Nhiều khu dân cư gần như không có thời gian chuẩn bị. Những bức tường nước đục ngầu lao qua các thị trấn và làng mạc, cuốn trôi nhà cửa, phương tiện, cầu đường và các công trình thủy điện. Tại một khu vực hạ lưu, mực nước sông Trishuli được cho là đã dâng khoảng 9 m chỉ trong vòng 30 phút.
Hàng chục cây cầu và gần 40 km đường bộ bị phá hủy hoặc hư hỏng. Tuyến đường dài khoảng 42 km nối Betrawati với Rasuwagadhi bị hư hại tại nhiều vị trí, khiến các đội cứu hộ khó tiếp cận những khu dân cư bị cô lập.
Gần 1.500 người mất tích, khoảng 93.000 người có thể bị ảnh hưởng
Theo số liệu tổng hợp ở cả Nepal và khu tự trị Tây Tạng, ít nhất 1.468 người vẫn mất tích hoặc chưa thể liên lạc. Nepal ghi nhận khoảng 910 trường hợp, trong khi phía Tây Tạng thông báo 558 người chưa rõ tung tích.
Bộ Ngoại giao Nepal cho biết, tính đến 20h ngày 27/8, riêng danh sách người nước ngoài chịu ảnh hưởng tại Nepal gồm 627 người thuộc 33 quốc gia. Trong số đó, 31 người đã được tìm thấy và 596 người vẫn chưa thể liên lạc. Tuy nhiên, số liệu liên tục thay đổi khi các cơ quan chức năng đối chiếu danh sách du khách, người dân địa phương và những người đã được giải cứu.
Một chiếc xe tải mắc kẹt trong bùn đất tại Bidur, huyện Nuwakot, Nepal, sau khi bị nước lũ cuốn trôi hôm 27/8.Ảnh: China News Service/Getty Images.
Nhiều người mất tích là khách du lịch, công nhân tại các dự án thủy điện và người hành hương đang trên đường tới núi Kailash – địa điểm linh thiêng đối với người theo đạo Hindu, Phật giáo cùng một số tín ngưỡng khác.
Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế ước tính khoảng 93.000 người có thể đã chịu ảnh hưởng bởi thảm họa. Con số thực tế có khả năng tiếp tục tăng vì nhiều khu vực hẻo lánh vẫn chưa thể tiếp cận, trong khi hệ thống điện, đường sá và liên lạc bị gián đoạn.
Bên cạnh thương vong, trận lũ còn gây thiệt hại trên diện rộng đối với nhà cửa, đất canh tác, cầu đường, trạm y tế, hệ thống cấp nước và các nhà máy thủy điện. Những người sống sót đang cần nơi trú ẩn, thực phẩm, nước sạch, thuốc men và hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Một nhân viên cứu hộ giúp người dân vượt qua lớp bùn dày tại Trishuli, Nepal. Ảnh: Getty Images.
Hội Chữ thập đỏ đã phát động lời kêu gọi cứu trợ trị giá 25 triệu franc Thụy Sĩ, tương đương khoảng 31 triệu USD, nhằm hỗ trợ hoạt động ứng phó trước mắt và quá trình phục hồi trong hai năm. Liên Hợp Quốc cũng giải ngân khẩn cấp 2 triệu USD để cung cấp dịch vụ y tế, nơi trú ẩn và nước sạch.
Nỗi lo một đợt lũ mới tiếp tục đe dọa vùng hạ lưu
Trong lúc công tác tìm kiếm vẫn diễn ra, Nepal và Trung Quốc đồng thời cảnh báo nguy cơ xuất hiện một đợt lũ mới. Bùn, đá và vật liệu từ vụ sạt lở đã chặn các dòng sông, hình thành những hồ nước tự nhiên ở cả hai bên biên giới.
Phía Trung Quốc ước tính khoảng 3 triệu m³ nước, tương đương gần 1.200 bể bơi Olympic, có thể tiếp tục chảy vào một hồ chắn trong ba ngày. Khi lượng nước tăng lên, lớp đập hình thành từ đất đá có nguy cơ bị phá vỡ, giải phóng thêm một đợt nước lớn xuống Gyirong, Bhote Koshi và những khu vực nằm phía hạ lưu.
Tại một khu vực hạ lưu, mực nước sông Trishuli được cho là đã dâng khoảng 9 m chỉ trong vòng 30 phút. Ảnh: The Hindu
Cơ quan quản lý thảm họa Nepal đã yêu cầu người dân tránh xa bờ sông, nhanh chóng di chuyển đến nơi cao và an toàn. Du khách, phương tiện cùng các đội cứu hộ hoạt động dưới lòng sông cũng được yêu cầu đặc biệt cảnh giác. Một số nhóm tìm kiếm đã phải tạm rời khỏi khu vực nguy hiểm sau khi nhận cảnh báo.
Hiện nguyên nhân đầy đủ của thảm họa vẫn đang được điều tra. Phân tích ban đầu của Nepal và Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy sự kiện từng bị nhầm là một trận động đất thực chất có thể là vụ sụp đổ sông băng kết hợp lở băng – đá.
Các nhà khoa học cho rằng khí hậu nóng lên đang khiến băng tan nhanh hơn và làm suy yếu độ ổn định của những sườn núi cao. Đây chưa thể được xem là nguyên nhân duy nhất, nhưng có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các thảm họa dây chuyền gồm sụp băng, lở núi, tắc sông và lũ quét tại khu vực Himalaya.
Khi hàng trăm người vẫn mất tích và các hồ chắn tiếp tục dâng nước, hoạt động cứu hộ tại Nepal – Tây Tạng đang trở thành cuộc chạy đua kép: vừa tìm kiếm người sống sót, vừa đề phòng một đợt lũ khác có thể ập xuống bất cứ lúc nào.
Nguồn: MoFA Nepal, The Guardian, The Hindu