Sắp triển khai dịch vụ bán lại điện năng thừa từ pin xe điện: Chủ sở hữu có thể đút túi tiền triệu/tháng

Mitsubishi Motors và Nissan Motor đang lên kế hoạch triển khai các dịch vụ thương mại cho phép chủ sở hữu ô tô điện (EV) bán lại lượng điện năng dư thừa từ pin xe vào lưới điện quốc gia. Dự án mang tính bước ngoặt dự kiến sẽ chính thức đi vào vận hành sớm nhất vào năm 2030.

Vào năm ngoái, Mitsubishi đã bắt tay với hàng loạt đối tác chiến lược để khởi động một dự án thử nghiệm công nghệ kết nối xe với lưới điện (Vehicle-to-Grid - V2G). Cuộc khảo sát thực địa kéo dài đến hết tháng 3 này quy tụ khoảng hơn 10 chiếc xe điện hoạt động tại thủ đô Tokyo và các vùng lân cận tham gia thử nghiệm.

Thông qua một hệ thống điều khiển chuyên dụng, các chủ xe tham gia có thể kích hoạt từ xa quá trình sạc và xả điện của phương tiện. Đáng chú ý, mức giá thu về từ việc bán lại nguồn điện dư thừa này sẽ được liên kết trực tiếp theo thời gian thực với giá thị trường điện năng.

Theo dữ liệu từ Sàn giao dịch Điện lực Nhật Bản (JEPX), giá điện trên thị trường luôn biến động dữ dội tùy thuộc vào từng khung giờ trong ngày. Đơn cử như một ngày trong tháng 5, mức giá lập đỉnh chạm ngưỡng 30 Yên (khoảng 19 xu Mỹ) cho mỗi kilowatt-giờ (kWh) vào lúc 6:30 chiều; trong khi mức giá này lao dốc chạm đáy chỉ còn 0,7 Yên/kWh vào thời điểm giữa trưa.

Hãy làm một phép tính: Dòng xe điện mini (kei car) eK X EV của Mitsubishi sở hữu dung lượng pin 20 kWh. Nếu chọn xả điện vào khung giờ giá cao nhất, chủ xe có thể đút túi 600 Yên mỗi ngày, tương đương hơn 10.000 Yên một tháng (khoảng 1,6 triệu đồng). Nếu mô hình giao dịch V2G này trở thành xu hướng chủ đạo trên thị trường, chi phí sở hữu và vận hành một chiếc ô tô điện sẽ được kéo giảm xuống mức tối thiểu.

Long mạch mới của ngành công nghiệp xe điện Nhật Bản

Cuộc thử nghiệm vào năm ngoái đã chứng minh người dùng hoàn toàn có thể chủ động sạc pin EV và tiếp điện ngược lại cho lưới điện quốc gia ở các mức giá tối ưu nhất trong ngày. Mitsubishi hiện đang tiến hành đánh giá toàn diện tác động về mặt doanh thu đối với các phương tiện tham gia thử nghiệm.

Ông Kimio Yatabe, người đứng đầu bộ phận chiến lược kinh doanh dịch vụ di chuyển của Mitsubishi, lạc quan chia sẻ: “Kết quả thu về vượt xa mong đợi, đặc biệt là đối với nhóm phương tiện không sử dụng cho mục đích đi làm hằng ngày”.

Trước đó vào năm 2024, Mitsubishi đã đưa vào vận hành dịch vụ cho phép người dùng đặt lịch sạc xe vào những khung giờ thấp điểm nhằm hưởng giá điện rẻ. Mục tiêu tiếp theo của hãng là nâng cấp chương trình này, tích hợp thêm tính năng xả ngược điện vào lưới quốc gia vào các khung giờ cao điểm, với lộ trình triển khai toàn diện dự kiến vào năm 2030.

Thông qua hệ sinh thái dịch vụ này, Mitsubishi kỳ vọng sẽ kích cầu mạnh mẽ cho hai dòng sản phẩm mũi nhọn của hãng là xe thuần điện (EV) và xe lai sạc điện (Plug-in Hybrid). Đồng thời, việc thu phí bản quyền truy cập dữ liệu phương tiện cũng sẽ mở ra một nguồn doanh thu mới đầy hứa hẹn cho hãng xe.

Ý tưởng tận dụng ô tô điện làm các trạm lưu trữ điện di động bắt đầu được ngành công nghiệp năng lượng nghiên cứu nghiêm túc từ khoảng năm 2020. Khi năng lượng tái tạo bùng nổ, các trang trại điện mặt trời thường xuyên rơi vào tình trạng thừa mứa điện năng vào những ngày nắng gắt.

Sự bành trướng của xe điện và xe Hybrid cũng đang tiếp thêm động lực cho các dịch vụ V2G. Theo Hiệp hội các nhà đại lý ô tô Nhật Bản, doanh số phân khúc EV và Plug-in Hybrid cộng lại đã chiếm 3,2% tổng lượng xe du lịch bán ra trong năm ngoái, tăng 1,4 điểm phần trăm so với năm 2021. Trong năm nay, hai thế lực Suzuki và BYD (Trung Quốc) cũng lên kế hoạch trình làng các mẫu kei EV mới, khiến thị trường càng thêm phần chật chội.

Lời giải từ Nissan

Không chịu kém cạnh người đồng hương, Nissan cũng đang ráo riết chuẩn bị kích hoạt dịch vụ giao dịch điện năng tương tự từ năm 2030 trở đi. Qua nền tảng của Nissan, người dùng có thể bán lượng điện dư thừa từ chiếc EV và hệ thống pin lưu trữ tại gia của họ cho các công ty điện lực.

Ông Shunichi Inamijima, giám đốc điều hành tập đoàn phụ trách mảng hệ thống truyền động và công nghệ xe điện, tiết lộ: Nissan sẽ bắt đầu thương mại hóa dòng sạc hai chiều vào năm 2028 với mức giá siêu rẻ. Hiện tại, các bộ sạc hai chiều kết nối EV với hộ gia đình này đang có mức giá vô cùng đắt đỏ, dao động quanh ngưỡng 1,5 triệu Yên (khoảng 9.400 USD).

Cần nhớ rằng, ngay từ năm 2010, Nissan đã là một trong những hãng xe tiên phong trên thế giới phổ cập dòng xe điện sản xuất hàng loạt với mẫu Leaf huyền thoại. “Chúng tôi sở hữu sự thấu hiểu sâu sắc về cách thức khách hàng sử dụng và vận hành pin”, ông Inamijima tự tin khẳng định. Bằng việc khai thác kho dữ liệu hành vi sử dụng xe tích lũy suốt nhiều năm, Nissan lên kế hoạch thiết lập một hạ tầng thông minh đảm bảo dòng điện được luân chuyển tối ưu, tuyệt đối không bị lãng phí hay quá tải.

Bên cạnh hai ông lớn trên, Toyota Motor và Honda Motor cũng đang tích lũy kinh nghiệm trong mảng dịch vụ năng lượng này. Toyota hiện đang tiến hành các cuộc thử nghiệm thực địa hệ thống V2G tại hai bang Maryland và Texas của Mỹ.

Rào cản công nghệ và bài toán khấu hao

Dù triển vọng vô cùng tươi sáng, thị trường V2G tại Nhật Bản vẫn phải vượt qua hàng loạt rào cản pháp lý và công nghệ trước khi có thể thực sự cất cánh. Đầu tiên, các quy chuẩn và hành lang pháp lý quy định việc kết nối trực tiếp ô tô điện vào lưới điện quốc gia vẫn chưa được các cơ quan quản lý thiết lập rõ ràng.

Tiếp theo là nỗi lo ngại về giá trị bán lại của xe điện - phân khúc vốn nổi tiếng là mất giá nhanh hơn xe xăng. Theo dữ liệu từ nền tảng thu mua xe cũ Ucarpac của Nhật Bản, một chiếc xe xăng eK X mua cách đây 5 năm vẫn giữ được 41% giá trị so với xe mới, nhưng tỷ lệ này ở phiên bản xe điện EV chỉ vỏn vẹn là 25%.

Nguyên nhân cốt lõi là do pin Lithium-ion sẽ bị thoái hóa và giảm tuổi thọ tỷ lệ thuận với tần suất sạc và xả điện. Việc biến ô tô thành công cụ giao dịch điện năng đồng nghĩa với tần suất luân chuyển dòng điện sẽ tăng vọt. Do đó, việc nghiên cứu thành công các công nghệ giúp nâng cao độ bền của pin sẽ là chiếc chìa khóa vàng quyết định sự sống còn của dịch vụ này.

Ông Akihiro Matsumoto, quản lý cấp cao tại công ty dịch vụ chuyên nghiệp Deloitte Tohmatsu, nhận định Vì xe ô tô của các hộ gia đình chỉ hoạt động trong một phần rất nhỏ của ngày, dư địa tăng trưởng cho các dịch vụ giao dịch điện V2G là cực kỳ mênh mông. Tuy nhiên, điểm yếu là rất khó để dự đoán chính xác khung thời gian sử dụng xe của một hộ gia đình.

“Do đó, tiến trình triển khai thực tế của công nghệ này trước tiên sẽ bùng nổ mạnh mẽ trong khối doanh nghiệp, nơi mà lịch trình và thời gian sử dụng phương tiện có thể được tính toán và dự báo một cách chính xác tuyệt đối”, ông Matsumoto đúc kết.

Theo: Nikkei

Vũ Anh